Αμερικανοί βουλευτές για την αποστολή F16 στα Κατεχόμενα: «Αδικαιολόγητα προκλητική κίνηση»
Τα τουρκικά F-16 είναι αμερικανικής κατασκευής και αποκτήθηκαν μέσω επίσημων προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού υλικού των ΗΠΑ
Η ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών F-16 στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, τα Κατεχόμενα, έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο, με αρκετούς βουλευτές να καταδικάζουν την κίνηση της Τουρκίας ως απειλή για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας περί εξαγωγών όπλων.
Η βουλευτής Ντίνα Τάιτους από τη Νεβάδα εξέφρασε με σφοδρότητα την αντίθεσή της στην απόφαση της Άγκυρας να αναπτύξει τα F-16 στην Κύπρο, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια «αδικαιολόγητα προκλητική» και επικίνδυνη για την περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Υπογράμμισε ότι αυτή η κίνηση επιβεβαιώνει τους λόγους που η Τουρκία θεωρείται αναξιόπιστος σύμμαχος και ζήτησε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μην εγκρίνει την πώληση των F-35 στην Άγκυρα ούτε να άρει τις κυρώσεις που προβλέπονται από τον Νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA).
Παρόμοια ήταν και η τοποθέτηση του βουλευτή Γκας Μπιλιράκης από τη Φλόριντα, ο οποίος τόνισε ότι η ανάπτυξη των τουρκικών μαχητικών αποτελεί «σαφή παραβίαση της κυριαρχίας της Κύπρου» και «απερίσκεπτο βήμα που αυξάνει τις εντάσεις και την αστάθεια στην περιοχή». Ο Μπιλιράκης επισήμανε επίσης ότι η κίνηση αυτή παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία και κάλεσε τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αποσύρει άμεσα τα αεροσκάφη.
Προηγούμενες αντιδράσεις και νομικό πλαίσιο
Η ανησυχία για τη χρήση αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού στην κατεχόμενη περιοχή είχε εκφραστεί νωρίτερα και από τον Γκρέγκορι Μικς, πρόεδρο της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής, ο οποίος υπογράμμισε ότι η κίνηση της Τουρκίας υπονομεύει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιδεινώνει τις περιφερειακές εντάσεις.
Τα τουρκικά F-16 είναι αμερικανικής κατασκευής και αποκτήθηκαν μέσω επίσημων προγραμμάτων πώλησης στρατιωτικού υλικού των ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον Νόμο περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων (Arms Export Control Act), ο εξοπλισμός που πωλείται σε ξένες χώρες πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για νόμιμη άμυνα ή άλλες χρήσεις που εγκρίνονται από την αμερικανική κυβέρνηση.
Η ανάπτυξη στρατιωτικού εξοπλισμού σε περιοχές που δεν αναγνωρίζονται διεθνώς ή συνδέονται με στρατιωτική κατοχή, όπως το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, θεωρείται παραβίαση των όρων πώλησης, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το ζήτημα της χρήσης αμερικανικών όπλων σε περιοχές υπό αμφισβήτηση έχει προκαλέσει στο παρελθόν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Ουάσινγκτον. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το Κογκρέσο είχε επιβάλει προσωρινό εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, κρίνοντας ότι ο εξοπλισμός είχε χρησιμοποιηθεί κατά παράβαση των όρων εξαγωγής.
