Στενά του Ορμούζ: Αυτές είναι οι εναλλακτικές οδοί για το παγκόσμιο εμπόριο - Πώς σώζουν την παρτίδα
Αν και πολλά από τα λιμάνια του Κόλπου έχουν αποκοπεί εντελώς από τον έξω κόσμο, εξακολουθούν να υπάρχουν επιλογές για τους φορτωτές και τους παρόχους logistics
Snapshot
- Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο για τη διεθνή ναυτιλία, αλλά η διέλευση έχει σχεδόν σταματήσει λόγω της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
- Η CMA CGM και άλλες εταιρείες έχουν αναπτύξει εναλλακτικές χερσαίες διαδρομές μέσω Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για να συνεχίσουν τις παραδόσεις στην περιοχή.
- Τα λιμάνια της Φουτζάιρα, του Κορ Φακάν και διάφορα λιμάνια του Ομάν λειτουργούν ως εναλλακτικές λύσεις αποφεύγοντας το Στενό του Ορμούζ, παρά τις επιθέσεις με drones.
- Ο αγωγός Ανατολής
- Δύσης και άλλοι αγωγοί στην περιοχή αποτελούν σημαντικές εναλλακτικές για τις εξαγωγές πετρελαίου που αποφεύγουν τα Στενά.
Στο επίκεντρο της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με του Ιράν, βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, κομβική θαλάσσια οδός για τη διεθνή ναυτιλία.
Η διακίνηση πετρελαίου, φυσικού αερίου, χύδην φορτίων και εμπορευματοκιβωτίων έχει σχεδόν σταματήσει, καθώς οι πλοιοκτήτες, οι μεταφορείς και οι ασφαλιστικές εταιρείες αξιολογούν τον κίνδυνο της διέλευσης από το στενό πέρασμα που συνδέει τον Κόλπο με τις διεθνείς αγορές. Το Ιράν πάντως επιτρέπει σε επιλεγμένα μη ιρανικά πλοία να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, κάτι που έχει βοηθήσει στη συγκράτηση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας.
Και όταν ένας δρόμος κλείνει, το εμπόριο αναζητάει εναλλακτικές διεξόδους.
Αν και πολλά από τα λιμάνια του Κόλπου έχουν αποκοπεί εντελώς από τον έξω κόσμο, εξακολουθούν να υπάρχουν επιλογές για τους φορτωτές και τους παρόχους logistics τους να μεταφέρουν εμπορεύματα και πρώτες ύλες προς και από την περιοχή.
Η CMA CGM δημιουργεί «εναλλακτικούς οδικούς διαδρόμους» μέσω Σαουδικής Αραβίας και Εμιράτων
Η γαλλική ναυτιλιακή εταιρεία CMA CGM ανακοίνωσε την Τρίτη ότι θα μεταφέρει τα εμπορευματοκιβώτιά της οδικώς, μέσω Σαουδικής Αραβίας ή Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για να συνεχίσει να παραδίδει στους πελάτες της από το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίοι δεν μπορούν πλέον να εξυπηρετούν πλοία λόγω του de facto κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Η εταιρεία θα χρησιμοποιήσει, ειδικότερα, το λιμάνι της Τζέντα, που βρίσκεται στη δυτική Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα, ως προγεφύρωμα για φορτηγά πλοία που προέρχονται από την Κίνα και την Ασία, προκειμένου να διασφαλίσει «τη συνέχεια» των παραδόσεών της στη Μέση Ανατολή, ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
Το σύστημα, το οποίο θα συνδέει την Τζέντα και το Νταμάμ στα ανατολικά του βασιλείου με φορτηγά, θα καταστήσει επίσης δυνατή τη «σύνδεση των ροών προς τη Μεσόγειο και την Ασία χωρίς έκθεση στο Στενό του Ορμούζ», διευκρινίζει η τρίτη μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία στον κόσμο.
Οι λύσεις των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Ενώ τα κύρια λιμάνια των ΗΑΕ, το Khalifa, το Abu Dhabi και το Jebel Ali στο Ντουμπάι, βρίσκονται στη δυτική πλευρά των Στενών, η χώρα διαθέτει άλλες εναλλακτικές λύσεις στον Κόλπο του Ομάν, όπως το λιμάνι της Fujairah και τον τερματικό σταθμό εμπορευματοκιβωτίων Khor Fakkan (KCT).
Η Φουτζέιρα διαθέτει σημαντικές εγκαταστάσεις για πετρελαιοφόρα και πλοία ξηρού χύδην φορτίου, ενώ το KCT αποτελεί σημαντικό κόμβο μεταφόρτωσης. Για τους εισαγωγείς εμπορευμάτων στα ΗΑΕ, το KCT είναι ελκυστικό καθώς αποφεύγει τις διασυνοριακές διαμετακομίσεις στην περιοχή, μειώνοντας την τελωνειακή γραφειοκρατία καθώς και την πολυπλοκότητα και το κόστος της περαιτέρω χερσαίας μεταφοράς με φορτηγά.
Πηγές αναφέρουν επίσης ότι οι εξαγωγές μεταφέρονται χερσαία από τη Σάρτζα (στον Αραβικό Κόλπο) προς το KCT. Η Inchcape Shipping αναφέρει ότι, από τις 9 Μαρτίου, οι υπηρεσίες στο αγκυροβόλιο της Φουτζέιρα και του Κορ Φακάν συνεχίζονται χωρίς διακοπή.
Το ίδιο το Ομάν διαθέτει πολυάριθμους σημαντικούς λιμένες που αποφεύγουν την ανάγκη διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ: Λιμάνι Σουλτάν Καμπούς, Μουσκάτ, Μίνα Αλ Φαχάλ, Λιμάνι Σοχάρ, Τερματικός Σταθμός ΥΦΑ Καλχάτ – Σουρ, Τερματικός Σταθμός OMIFCO – Σουρ, Λιμάνι Σαλάλα, Λιμάνι Ντουκμ, Νηοστασίο Ασιάδ – Ντουκμ.
Αν και βρίσκονται σε κάποια απόσταση από το Ιράν, ορισμένα λιμάνια του Ομάν έχουν αποτελέσει στόχο επιθέσεων με drones, αν και συνεχίζουν να λειτουργούν.
Οι επιλογές στην Ερυθρά θάλασσα
Υπάρχουν επίσης επιλογές στην Ερυθρά Θάλασσα. Ορισμένοι μεταφορείς συνιστούν στους αποστολείς να χρησιμοποιούν τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, Τζέντα, Κινγκ Αμπντουλάχ και Γιάνμπου, αν και είναι πιθανό να επιβληθεί επιπλέον χρέωση έκτακτης ανάγκης (ECS).
Για παράδειγμα, η Maersk ανακοίνωσε επιπλέον χρέωση έκτακτης ανάγκης (ECS) για τις διαδρομές από τη Μέση Ανατολή και την Ερυθρά Θάλασσα (Τζέντα, Κινγκ Αμπντουλάχ και Ιορδανία) προς τη Βόρεια Ευρώπη, ύψους 600 δολαρίων ανά εμπορευματοκιβώτιο.
Σύμφωνα με την εταιρεία ειδικών στον τομέα της ενέργειας Vortexa, η μεγαλύτερη εναλλακτική διαδρομή για τις εξαγωγές αργού πετρελαίου του Κόλπου που αποφεύγει το στενό είναι ο αγωγός Ανατολής-Δύσης (χωρητικότητας 7 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα), ο οποίος συνδέει το πετρελαϊκό κοίτασμα Abqaiq κοντά στο Μπαχρέιν και το Κατάρ με το λιμάνι της Yanbu στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας της Σαουδικής Αραβίας. Κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, όταν υπήρχαν φόβοι ότι στρατιωτικές ενέργειες θα απειλούσαν τις διαδρομές εφοδιασμού των εξαγωγών.
Ένας επιπλέον αγωγός συνδέει το Αμπού Ντάμπι με το λιμάνι της Φουτζέιρα, αν και οι δραστηριότητες της Φουτζέιρα έχουν υποστεί επίθεση από drones.

Δεν είναι μόνο η ενέργεια
Ενώ τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης έχουν επιλέξει να επικεντρωθούν στον αντίκτυπο του de facto κλεισίματος του στενού στις τιμές της ενέργειας, υπάρχει επίσης το ζήτημα του πώς μπορούν να εισαχθούν τρόφιμα και βασικά προϊόντα στον Κόλπο. Η εταιρεία συμβούλων MDS Transmodal εκτιμά ότι πάνω από το ένα πέμπτο των εισαγωγών αποτελείται από τρόφιμα και ζώντα ζώα σε όρους χωρητικότητας.
Η ζωοτροφή είναι ένα σημαντικό εμπόρευμα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ακόμη και η εγχώρια παραγωγή κρέατος θα μπορούσε να επηρεαστεί από παρατεταμένη διακοπή.
Η ανάπτυξη χερσαίων διαδρομών σε ολόκληρη την περιοχή, που ξεκίνησε με την έναρξη των επιθέσεων των Χούθι κατά της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα, έχει αποδειχθεί ουσιαστική για την ανθεκτικότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας της περιοχής.
Οι οδικές συνδέσεις με τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας και του Ομάν αποτελούν πλέον μια κρίσιμη εναλλακτική λύση, και η DHL αναφέρει ότι ακόμη και οι εκτεταμένες πολυτροπικές διαδρομές που συνδέουν την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τον ΣΣΚ (Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου) παρέχουν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις για τις ροές προς την Ευρώπη και την Ασία.
Μπορεί να υπάρξει πλήρης κάλυψη;
Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι μεταφορείς δεν είναι ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για τα Στενά του Ορμούζ, αλλά μάλλον η περιορισμένη χωρητικότητα, το κόστος και ο χρόνος τους. Θα είναι αδύνατο να αντικατασταθούν πλήρως τα μεγάλα θαλάσσια λιμάνια των ΗΑΕ με χερσαίες εναλλακτικές λύσεις κατά την τροφοδοσία της περιοχής με τρόφιμα και δομικά υλικά.
Ομοίως, αν και υπάρχει κάποια εξαγωγική ικανότητα για το πετρέλαιο, αυτή δεν θα καλύψει τις ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς, γεγονός που αποδεικνύεται από την εκτίναξη των τιμών. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι οι επιλογές της Ερυθράς Θάλασσας εξακολουθούν να μην είναι ασφαλείς και ότι οι Χούθι έχουν απειλήσει να εντείνουν εκ νέου τις επιθέσεις τους προς υποστήριξη του ιρανικού καθεστώτος.

Με πληροφορίες από Le Monde και ti-insight.com
Διαβάστε επίσης