Η Meta και το YouTube κρίθηκαν υπεύθυνες σε μια ιστορική δίκη για τον εθισμό στα social media

Σε μια δικαστική απόφαση-ορόσημο που ενδέχεται να αναδιαμορφώσει το τοπίο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σώμα ενόρκων στο Λος Άντζελες δικαίωσε νεαρή γυναίκα που είχε στραφεί νομικά κατά της Meta και του YouTube.

Οι ένορκοι έκριναν ότι η Meta, μητρική των Instagram, Facebook και WhatsApp, καθώς και η Google, ιδιοκτήτρια του YouTube, ανέπτυξαν σκόπιμα εθιστικές πλατφόρμες, προκαλώντας βλάβη στην ψυχική υγεία της 20χρονης ενάγουσας.

Στη νεαρή γυναίκα, η οποία αναφέρεται ως Κέιλι, επιδικάστηκε συνολική αποζημίωση 6 εκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αναλύεται σε 3 εκατομμύρια για αποζημίωση και επιπλέον 3 εκατομμύρια ως τιμωρητική αποζημίωση. Οι ένορκοι αποφάνθηκαν ότι οι εταιρείες «ενήργησαν με κακοβουλία, καταπίεση ή δόλο» ως προς τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών τους. Βάσει της ετυμηγορίας, η Meta καλείται να καλύψει το 70% του ποσού και η Google το υπόλοιπο 30%. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει δεδικασμένο για εκατοντάδες αντίστοιχες υποθέσεις που εκκρεμούν στα αμερικανικά δικαστήρια.

Η Αντίδραση των τεχνολογικών κολοσσών

Τόσο η Meta όσο και η Google εξέφρασαν τη διαφωνία τους με την ετυμηγορία και προανήγγειλαν την άσκηση έφεσης. Η Meta υποστήριξε ότι η ψυχική υγεία των εφήβων αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μεμονωμένη εφαρμογή, δηλώνοντας την πρόθεσή της να συνεχίσει να υπερασπίζεται τις πρακτικές της. Από την πλευρά της, η Google αντέτεινε ότι η απόφαση παρερμηνεύει τη φύση του YouTube, χαρακτηρίζοντάς το ως μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα streaming και όχι ως μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Η ετυμηγορία ανακοινώθηκε υπό το χειροκρότημα γονέων που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το δικαστήριο κατά την διάρκεια της δίκης, θεωρώντας ότι και τα δικά τους παιδιά έχουν υποστεί βλάβη από τις εν λόγω πλατφόρμες. Αξίζει να σημειωθεί ότι μία ημέρα νωρίτερα, άλλο δικαστήριο στο Νέο Μεξικό είχε κρίνει τη Meta υπεύθυνη για την έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο και σεξουαλικά ρητό υλικό μέσω των εφαρμογών της.

Το χρονικό και οι συνέπειες

Η πλευρά της ενάγουσας υποστήριξε επιτυχώς ότι η Meta και το YouTube κατασκεύασαν «μηχανές εθισμού», αμελώντας την υποχρέωσή τους να προστατεύσουν τα παιδιά από την πρόσβαση στις υπηρεσίες τους. Η Κέιλι κατέθεσε ότι ξεκίνησε τη χρήση του YouTube στα έξι της χρόνια και του Instagram στα εννέα, χωρίς να συναντήσει κανέναν ηλικιακό περιορισμό. Όπως ανέφερε, η πλήρης απορρόφησή της από τα κοινωνικά δίκτυα την οδήγησε σε αποξένωση από το οικογενειακό της περιβάλλον.

Ήδη από την ηλικία των 10 ετών, η νεαρή άρχισε να βιώνει συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, διαταραχές που επιβεβαιώθηκαν αργότερα από ειδικό. Παράλληλα, ανέπτυξε εμμονή με την εικόνα της μέσω της συστηματικής χρήσης φίλτρων του Instagram που αλλοίωναν τα χαρακτηριστικά του προσώπου της. Σήμερα πάσχει από σωματική δυσμορφική διαταραχή, μια πάθηση που προκαλεί υπερβολικό άγχος για την εξωτερική εμφάνιση.

Στο επίκεντρο ο αλγόριθμος και η πολιτική της Meta

Η υπεράσπιση ανέδειξε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του Instagram, όπως η ατέρμονη κύλιση (infinite scroll), ως εργαλεία σκόπιμα σχεδιασμένα για να προκαλούν εθισμό. Βασιζόμενοι σε μαρτυρίες ειδικών και πρώην στελεχών, οι δικηγόροι της Κέιλι υποστήριξαν ότι η στρατηγική ανάπτυξης της Meta στόχευε συνειδητά σε νεαρές ηλικίες, λόγω της τάσης τους να παραμένουν συνδεδεμένοι για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Αίσθηση προκάλεσε η στάση του επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, ο οποίος, όταν ρωτήθηκε για τη 16ωρη συνεχόμενη χρήση της πλατφόρμας από την ενάγουσα, απέφυγε τον όρο «εθισμός», χαρακτηρίζοντας το γεγονός απλώς «προβληματικό».

Στο πλαίσιο της δίκης είχε καταθέσει νωρίτερα και ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ. Αντιμέτωπος με εσωτερικά έγγραφα που αποδείκνυαν ότι η εταιρεία γνώριζε για την παρουσία παιδιών κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες της παρά τη ρητή απαγόρευση, ο Ζάκερμπεργκ ισχυρίστηκε ότι πάντα επιθυμούσε την ταχύτερη αντιμετώπιση του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία βρήκε τελικά τη σωστή ισορροπία.

Το TikTok και το Snapchat, που αρχικά συμπεριλαμβάνονταν στην αγωγή, είχαν προχωρήσει σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με εμπιστευτικούς όρους πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας.

Διαβάστε επίσης