Politico: Το μεγάλο παζάρι του Πέτερ Μαγιάρ με τις Βρυξέλλες – Επιδιώκει επανεκκίνηση

Snapshot

• Ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, επιδιώκει να αποκαταστήσει τις σχέσεις με την ΕΕ και να ξεπαγώσει 18 δισ. ευρώ που είχαν παγώσει λόγω της προηγούμενης κυβέρνησης Όρμπαν.
• Οι Βρυξέλλες ζητούν από την Ουγγαρία να άρει το βέτο της σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο και να υποστηρίξει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
• Ο Μάγιαρ δεσμεύτηκε για μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προστασία της δικαιοσύνης, των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής ελευθερίας.
• Η εμπειρία της Πολωνίας δείχνει ότι η ΕΕ θα απαιτήσει αποδείξεις εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων πριν εκταμιεύσει κονδύλια στην Ουγγαρία.
• Ο Μάγιαρ διαθέτει πλειοψηφία δύο τρίτων στο κοινοβούλιο και σκοπεύει να προχωρήσει γρήγορα σε μεταρρυθμίσεις για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της ΕΕ.

Snapshot powered by AI

Ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγιαρ, ξέρει ακριβώς τι θέλει από τις Βρυξέλλες, και οι Βρυξέλλες ξέρουν τι να περιμένουν από τη Βουδαπέστη. Κάπου εδώ ξεκινάει το μεγάλο παζάρι, σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Politico.

Αν και ο Μαγιάρ σχεδόν σίγουρα δεν θα αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από τις 5 Μαΐου το νωρίτερο, έχει ήδη έρθει σε επαφή με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν — με την οποία μίλησε το βράδυ της Δευτέρας — για να προσπαθήσει να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Βουδαπέστης με την ΕΕ, οι οποίες κατέρρευσαν υπό την 16ετή διακυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.

Για τη νέα κυβέρνηση του Μαγιάρ, η πρώτη προτεραιότητα μετά τη νίκη στις εκλογές της Κυριακής είναι να «ξεκλειδώσει» τα 18 δισ. ευρώ σε κονδύλια της ΕΕ που είχαν «παγώσει» λόγω της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης στην χώρα λόγω του Όρμπαν.

Επιπλέον, επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσβαση σε περίπου 16 δισ. ευρώ από τα ευρωπαϊκά δάνεια για την άμυνα και να τερματίσει το πρόστιμο του 1 εκατομμυρίου ευρώ την ημέρα που επιβλήθηκε λόγω της παραβίασης της νομοθεσίας για τη μετανάστευση από την Ουγγαρία.

Ωστόσο, οι Βρυξέλλες δεν θα παραδώσουν απλά αυτά τα χρήματα σε έναν άγνωστο νέο ηγέτη. Ο Μαγιάρ πρέπει να ξεπεράσει διάφορα εμπόδια για να δικαιούται τα χρήματα και να αποδείξει ότι είναι σοβαρός όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του κράτους. Παράλληλα οι Βρυξέλλες θέτουν επίσης τους δικούς τους πολιτικούς στόχους, τους οποίους ο Μαγιάρ πρέπει να εκπληρώσει.

Για τις Βρυξέλλες, ο βασικός πολιτικός στόχος είναι η Ουγγαρία να άρει το βέτο της σε ένα ζωτικής σημασίας δάνειο 90 δισ. ευρώ της ΕΕ προς το Κίεβο και να υποστηρίξει ένα νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί επίσης η Ουγγαρία να εγκαταλείψει την αντίστασή της στην έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία.

Ευτυχώς για τις δύο πλευρές, όλοι φαίνονται πρόθυμοι να προχωρήσουν, και μάλιστα γρήγορα. Για τον Μαγιάρ ο χρόνος είναι περιορισμένος, καθώς θα χάσει ένα σημαντικό μέρος των κονδυλίων της ΕΕ αν δεν εφαρμόσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για το κράτος δικαίου μέχρι τον Αύγουστο.

«Μπορώ να πω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να φέρουμε [τα χρήματα] στη χώρα, και το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μαγιάρ τη Δευτέρα.

Δεσμεύτηκε στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη τηλεφωνική συνομιλία της Δευτέρας να συμφωνήσει σε δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις και τόνισε επίσης τη σημασία της εφαρμογής μέτρων κατά της διαφθοράς — συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία — διασφαλίζοντας παράλληλα την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και προστατεύοντας τις ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν εξέφρασε την Δευτέρα την αισιοδοξία της για μια πιθανή επανεκκίνηση των σχέσεων. «Φυσικά, θα αρχίσουμε να συνεργαζόμαστε με την κυβέρνηση το συντομότερο δυνατόν… ώστε να επιτύχουμε μια ταχεία και αναγκαία πρόοδο προς όφελος του ουγγρικού λαού», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Σουηδή υπουργός για θέματα ΕΕ, Τζέσικα Ρόζενκραντς, συμφώνησε επίσης ότι το διπλωματικό κλίμα φαίνεται πλέον ευνοϊκό. «Το ίδιο το γεγονός ότι ο Πέτερ Μαγιάρ είναι τόσο σαφής ότι θέλει να αποκαταστήσει τις σχέσεις και την εμπιστοσύνη με την ΕΕ είναι από μόνο του σημαντικό. Αυτό αποτελεί ένα καλό ξεκίνημα και δημιουργεί προσδοκίες ότι η συνεργασία με την Ουγγαρία θα είναι ευκολότερη», ανέφερε η υπουργός.

Πρόθυμος για αλλαγές

Την πρώτη του ημέρα ως νέος πρωθυπουργός, ο Μαγιάρ ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «συμβιβασμούς» σε επίπεδο ΕΕ και ότι επιθυμεί «να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων».

Σε μια τρίωρη συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν θα εμποδίσει τη χορήγηση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ στο Κίεβο. Είπε ότι η Βουδαπέστη είχε συμφωνήσει σε αυτή τη χρηματοδότηση κατά τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο και ότι τώρα «θα ήθελε να είναι συνεπής» με την προηγούμενη δέσμευση.

Τόνισε επίσης ότι διαθέτει πλέον μια κρίσιμη πλειοψηφία των δύο τρίτων στο κοινοβούλιο της Ουγγαρίας, η οποία θα του επιτρέψει να προχωρήσει σε ριζικές δικαστικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΕ και να ξεπαγώσουν τα κονδύλια της Ουγγαρίας. Έστειλε το μήνυμα ότι επιθυμεί να διατηρήσει αποστάσεις από τη Μόσχα. Σημείωσε ότι αν και είναι αντίθετος με την επίσπευση της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ, η κυβέρνησή του θα «βοηθήσει τις χώρες που είναι έτοιμες να ενταχθούν, αντί να τις αναγκάσει να περιμένουν στη σειρά».

Προς μεγάλη δυσαρέσκεια της ΕΕ, εξήγησε ότι η Ουγγαρία εξακολουθεί να επιθυμεί να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, αλλά αποδέχτηκε ότι οι κυρώσεις πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Επίσης, δεν ανέφερε αν θα υποστηρίξει το 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Μόσχας.

Η Ουκρανία αποτελεί ευαίσθητο θέμα για τον Μαγιάρ — δεδομένου του έντονου αντιουκρανικού κλίματος στην Ουγγαρία — αλλά οι διπλωμάτες είναι βέβαιοι ότι μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός.

«Το κόμμα του Μαγιάρ, το Tisza, έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί ταχεία διαδικασία. Και η Σουηδία επιθυμεί να βασίζεται στην αξιοκρατία», ανέφερε ο Ρόζενκραντς. «Η Ουκρανία πληροί τα κριτήρια — έχει πράγματι υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις της — και τώρα είναι η ώρα να ανοίξει επίσημα το πρώτο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων».

Το παράδειγμα της Πολωνίας

Είναι σημαντικό το γεγονός ότι η πρώτη επίσκεψη του Μαγιάρ στο εξωτερικό θα είναι στην Πολωνία, η οποία διαθέτει πρόσφατη εμπειρία όσον αφορά την αποδέσμευση κονδυλίων της ΕΕ.

Θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος «θα είναι έτοιμος να τον βοηθήσει και να του εξηγήσει όλες τις λεπτομέρειες» καθώς και να «μοιραστεί εμπειρίες», όπως δήλωσε ο επικεφαλής του κόμματος «Συμμαχία των Πολιτών» του Τουσκ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Αντρέι Χαλίτσκι.

Αφού ο Τουσκ κέρδισε τις εκλογές στην Πολωνία το 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2024 «ξεπάγωσε» περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν δεσμευτεί λόγω ανησυχιών σχετικά με το κράτος δικαίου, αφού ο Τουσκ υπέβαλε ένα σχέδιο δικαστικής μεταρρύθμισης και έλαβε τα πρώτα μέτρα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Στην περίπτωση της Πολωνίας, όμως, ο ακροδεξιός Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι τελικά μπλόκαρε τις μεταρρυθμίσεις που είχε υποσχεθεί ο Τουσκ, οδηγώντας σε καταγγελίες ότι η Βαρσοβία είχε εξασφαλίσει τη χρηματοδότησή της απλώς και μόνο με την υπόσχεση αλλαγών.

Η πικρή εμπειρία της Βαρσοβίας έχει κάνει την Επιτροπή επιφυλακτική όσον αφορά την εκταμίευση κονδυλίων πριν βεβαιωθεί ότι οι μεταρρυθμίσεις έχουν τεθεί σε εφαρμογή, και καθιστά απίθανο το ενδεχόμενο ο Μαγιάρ να πάρει χρήματα πριν εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις.

Ωστόσο, η υπερπλειοψηφία του Μαγιάρ σημαίνει ότι είναι απίθανο να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που είχε ο Τουσκ με έναν πρόεδρο που έθετε εμπόδια, καθώς μπορεί απλά να επιβάλλει μέτρα κατά βούληση.

«Έχουμε υπερπλειοψηφία στο κοινοβούλιο, και αυτό μας δίνει τη δύναμη να μετασχηματίσουμε τα κρατικά συστήματα και αυτό ακριβώς θα κάνουμε», δήλωσε ο Μαγιάρ.

Σε αγώνα με τον χρόνο

Ο Μαγιάρ είπε ότι θέλει να σχηματίσει κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό και προέτρεψε τον πρόεδρο της Ουγγαρίας να μεταθέσει την ορκωμοσία του νέου κοινοβουλίου από τις 12 Μαΐου στις 5 Μαΐου, επιτρέποντάς του έτσι να υποβάλει ένα επίσημο πακέτο μέτρων που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις των Βρυξελλών.

Η υπερπλειοψηφία σημαίνει ότι θα μπορεί να είναι σε θέση να εργαστεί γρήγορα. «Μπορεί να κάνει τα πάντα, ξέρεις, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία… ξέρει ακριβώς τι πρέπει να γίνει, η Επιτροπή έχει φυσικά τα κριτήριά της, και νομίζω ότι θα πρέπει να παρουσιάσει ένα σχέδιο: Έτσι θα το κάνω και σε ποιο χρονικό πλαίσιο», δήλωσε στο Politico η επικεφαλής νομοθέτης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εποπτεύει το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία, η Ολλανδή Tineke Strik.

Η Ουγγαρία υπόκειται επίσης σε διαδικασία βάσει του άρθρου 7 των Συνθηκών της ΕΕ — το πρώτο βήμα προς την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου της λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου. Η επόμενη ακρόαση, κατά την οποία υπουργοί από τις άλλες 26 χώρες θα αξιολογήσουν τη θέση της Βουδαπέστης, έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Μαΐου.

«Αυτή θα ήταν η ιδανική στιγμή, νομίζω, για να συναντηθεί με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες και να συζητήσουν τα πράγματα που πρέπει να γίνουν και πώς τα βλέπει ο ίδιος», είπε η Tineke Strik.

Διαβάστε επίσης