Νew York Times: Το ΝΑΤΟ Χρειάζεται την Τουρκία

Snapshot

• Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η περιφρόνηση του ΝΑΤΟ από τον Τραμπ έχουν αυξήσει την αξία της Τουρκίας για τη Συμμαχία.
• Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, ελέγχει τη Μαύρη Θάλασσα και έχει αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία με σημαντικές εξαγωγές.
• Η Τουρκία έχει διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή σε διεθνείς κρίσεις, όπως στη Συρία, τη Γάζα και το Ιράν.
• Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα είναι η πρώτη μετά το 2004 και αναμένεται να συζητηθεί πιθανή πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
• Παρά τη στρατηγική σημασία της, η Τουρκία αντιμετωπίζει ανησυχίες για την αυταρχική διακυβέρνηση και την υποβάθμιση της δημοκρατίας στο εσωτερικό της.

Snapshot powered by AI

Πριν από δύο δεκαετίες, η Κάτριν Μπένχολντ των ΝΥΤ κάλυπτε τις βασανιστικές προσπάθειες της Τουρκίας να ενταχθεί στην ΕE. Βρισκόταν τότε στο Παρίσι όπως λέει και όταν δημοσιευόταν ένα από τα άρθρα της για τις συνομιλίες, συχνά λάμβανε ένα ενοχλημένο τηλεφώνημα από τον Βαλερί Ζισκάρ ντ'Εστέν, τον Γάλλο πρώην πρόεδρο. Ήταν ένας από τους πολλούς Ευρωπαίους που πίστευαν ότι η Τουρκία ήταν απλώς πολύ μεγάλη, πολύ αντιδημοκρατική και πολύ «διαφορετική», όπως το έθετε, για να γίνει ποτέ μέλος του μπλοκ.

Η Τουρκία δεν είναι ακόμα στην ΕΕ, αλλά η θέση της στον κόσμο έχει σαφώς αλλάξει. Τώρα έχει πράγματα που θέλουν τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη - έναν μεγάλο στρατό, μια ζωντανή αμυντική βιομηχανία και έναν ηγέτη με μοναδική ικανότητα να γοητεύει τον Ντόναλντ Τραμπ. Καθώς οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συναντώνται σήμερα (7/7) στην Άγκυρα, ο Μπεν Χάμπαρντ γράφει για τη νεοαποκτηθείσα επιρροή της Τουρκίας.

It rankled allies by slow-walking bids from countries seeking to join the military alliance.

Μόλις πριν από λίγα χρόνια, η Τουρκία θεωρούνταν το κακό παιδί του ΝΑΤΟ. Εξόργιζε τους συμμάχους καθυστερώντας σκόπιμα τις υποψηφιότητες χωρών που επιδίωκαν να ενταχθούν στη στρατιωτική συμμαχία. Αρνούνταν να εφαρμόσει δυτικές κυρώσεις στη Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφερόταν στον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, ως «αγαπητό φίλο». Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούσαν για τις τάσεις του Ερντογάν.

Ωστόσο, οι παγκόσμιες εξελίξεις τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν και της επιστροφής του προέδρου Τραμπ στον Λευκό Οίκο, έδωσαν στον Ερντογάν ένα νέο διαπραγματευτικό χαρτί και ξαφνικά η Τουρκία φαίνεται ολοένα και πιο ζωτικής σημασίας για τη συμμαχία. Όταν ο Ερντογάν υποδεχτεί τους ηγέτες του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα σήμερα για μια Σύνοδο Κορυφής, θα είναι ένας ηγέτης του οποίου τα πλεονεκτήματα θεωρούνται κρίσιμα για το μέλλον του ΝΑΤΟ - και του οποίου η ολοένα και πιο αυταρχική διακυβέρνηση αποτελεί ανησυχία.

Η Τουρκία υπό νέο πρίσμα

Τα τελευταία χρόνια οδήγησαν σε μια νέα αναγνώριση των όσων προσφέρει η Τουρκία στο ΝΑΤΟ. Οι ευρείες διπλωματικές της σχέσεις περιλαμβάνουν όχι μόνο μεγάλες χώρες στην Ανατολή και τη Δύση, αλλά και σε όλα τα Βαλκάνια, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει αυτές τις σχέσεις για να μεσολαβήσει σε διάφορες κρίσεις.

Βοήθησε να μην διολισθήσει η Συρία στο χάος μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024. Αξιοποίησε τη σχέση της με την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς σε ειρηνευτικές συνομιλίες που αποσκοπούσαν στον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Διατήρησε επαφές στο Ιράν καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου εκεί, παρά το γεγονός ότι έγινε στόχος ιρανικών πυραύλων.

Αλλά τίποτα δεν οδήγησε στην επανεκτίμηση της αξίας της Τουρκίας για το ΝΑΤΟ περισσότερο από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την περιφρόνηση της συμμαχίας από τον Τραμπ. Τα γεγονότα αυτά έχουν αυξήσει τις ανησυχίες για το πώς θα παραχθούν τα όπλα που απαιτούνται για την υποστήριξη της Ουκρανίας, πως θα αποτραπεί η Ρωσία και πώς θα παραμείνει ισχυρή η Συμμαχία εάν οι ΗΠΑ αποσυρθούν. Όλα αυτά έχουν ρίξει νέο φως στην Τουρκία.

Η Τουρκία έχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της συμμαχίας μετά από αυτόν των ΗΠΑ. Ελέγχει τη θαλάσσια πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα και αποτελεί μεγάλο μέρος της νότιας πλευράς του ΝΑΤΟ. Διαθέτει επίσης μια αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία που πέρυσι απέφερε πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξαγωγές, από βλήματα πυροβολικού μέχρι μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι τουρκικές εταιρείες είναι γνωστές για την ταχύτερη και φθηνότερη κατασκευή όπλων από τους δυτικούς παραγωγούς.

Δεν είναι σαφές ποια συγκεκριμένα κέρδη θα μπορούσε να αποκομίσει η Τουρκία κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής αυτής της εβδομάδας, της πρώτης που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία από το 2004, όταν ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος ήταν πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και ο Ερντογάν πρωθυπουργός για πρώτη φορά. Ο Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει ότι οι ΗΠΑ θα ήθελαν να πουλήσουν στην Τουρκία προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη F-35, τα οποία η Τουρκία απαγορεύτηκε να αγοράσει μετά την απόκτηση ενός ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 το 2019.

Αλλά ο Ερντογάν μπορεί να διεκδικήσει μια νίκη πριν καν ξεκινήσει η εκδήλωση. Χωρίς αυτόν, ο Τραμπ μπορεί να μην είχε συμφωνήσει να παραστεί. «Αν η Σύνοδος δεν διοργανωνόταν στην Τουρκία από τον πρόεδρο Ερντογάν, δεν νομίζω ότι θα το είχα κάνει», δήλωσε πρόσφατα ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.

Κατάλληλη στιγμή για καταστολή

Η εμπιστοσύνη παραμένει χαμηλή μεταξύ της Τουρκίας και ορισμένων άλλων μελών του ΝΑΤΟ λόγω πολιτικών διαφορών και ανησυχιών σχετικά με τη δέσμευση του Ερντογάν στη δημοκρατία. Η Άγκυρα έχει εκφραστεί έντονα για τον αποκλεισμό της από τις προσπάθειες ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας μέσω της ΕΕ, της οποίας η Τουρκία δεν είναι μέλος.

Αλλά προς το παρόν, η επιθυμία του ΝΑΤΟ να συνεργαστεί με την Τουρκία έχει χαρίσει στον Ερντογάν ένα βασικό πλεονέκτημα: τη σιωπή καθώς επεκτείνει την εγχώρια εξουσία του. Ο πιο εξέχων υποψήφιος της αντιπολίτευσης για την προεδρία της Τουρκίας, ο Εκρέμ Ιμάμογλου, πρώην δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, παραμένει στη φυλακή ενώ υπερασπίζεται τον εαυτό του σε αυτό που θεωρείται ευρέως ως πολιτική δίκη. Τουρκικό δικαστήριο ανέτρεψε πρόσφατα την ηγεσία του κύριου κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας, αντικαθιστώντας τον αρχηγό του με τον ίδιο άνθρωπο που ο Ερντογάν νίκησε στις προεδρικές εκλογές του 2023.

Κατ' ιδίαν, αξιωματούχοι από τις χώρες του ΝΑΤΟ ανησυχούν για τη δέσμευση της Τουρκίας στις αξίες της ιδρυτικής συνθήκης της συμμαχίας: ατομική ελευθερία, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα και κράτος δικαίου. Αλλά δημόσια, εν μέσω βαθιάς ανησυχίας για την ασφάλεια των χωρών τους, λίγοι μιλούν. Όπως μου είπε πρόσφατα ένας πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, για τους Ευρωπαίους αυτές τις μέρες, «ο λύκος στην πόρτα δεν είναι η κατάσταση της τουρκικής δημοκρατίας»

Διαβάστε επίσης