Ο πρώτος υποβοηθούμενος θάνατος από το δημόσιο σύστημα υγείας στη Λομβαρδία

Ο Ντομένικο Τσουκαρέλα περίμενε 290 ημέρες για να γίνει σεβαστή η τελευταία του επιθυμία. Για 17 χρόνια ζούσε με τη σκλήρυνση κατά πλάκας, βλέποντας σταδιακά το σώμα του να τον εγκαταλείπει. Την 25^η Αυγούστου, στη Λομβαρδία της βόρειας Ιταλίας, η ιστορία του έγινε η πρώτη περίπτωση υποβοηθούμενου θανάτου που οργανώθηκε εξ ολοκλήρου από το δημόσιο σύστημα υγείας.

Μία προσωπική διαδρομή που φέρνει ξανά στο προσκήνιο το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, αλλά και τα όρια μίας διαδικασίας που για τον Ντομένικο αποδείχθηκε μακρά και επώδυνη.

Ο 59άχρονος, πρώην ελαιοχρωματιστής και κάτοικος του Τζουσσάνο, έπασχε από προϊούσα σκλήρυνση κατά πλάκας. Από το 2009, η ασθένεια είχε περιορίσει δραματικά την κινητικότητά του, αφήνοντάς του τη δυνατότητα να κινεί μόλις τρία δάχτυλα του αριστερού χεριού. Οι ημέρες του μοιράζονταν ανάμεσα στο κρεβάτι και το αναπηρικό αμαξίδιο, ενώ, η φαρμακευτική αγωγή δεν μπορούσε πλέον να ανατρέψει την πορεία της νόσου.

«Πλέον έχω χάσει σχεδόν κάθε δύναμη, είμαι ζαλισμένος από φάρμακα που δεν χρησιμεύουν για να με θεραπεύσουν, αλλά για να με κρατούν σε μια κατάσταση συνεχούς, αφόρητου και απαράδεκτου πόνου», είχε περιγράψει πριν από μερικούς μήνες, όπως μεταδίδει η Corriere della Sera.

Τον Νοέμβριο του 2025, υπέβαλε αίτημα για ιατρικά υποβοηθούμενο θάνατο στην Asst Ovest Milanese. Η απάντηση, όμως, καθυστέρησε. Ύστερα από μήνες αναμονής, αλλεπάλληλες οχλήσεις και εξώδικες προειδοποιήσεις, η νομική του ομάδα, υπό τον συντονισμό της δικηγόρου, Φιλομένα Γκάλο, προσέφυγε στα τέλη Μαΐου κατεπειγόντως στη Δικαιοσύνη.

Το αίτημα ήταν σαφές: Η διαδικασία να ολοκληρωθεί σε χρόνο συμβατό με την εξέλιξη της ασθένειάς του κι εφόσον πληρούνταν οι προϋποθέσεις, να οργανωθεί και η πρακτική της εφαρμογή από το σύστημα υγείας.

Την 23^η Ιουνίου, κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Ντομένικο μίλησε απευθείας στον δικαστή για το βάρος της αναμονής. «Κουράστηκα, δεν αντέχω άλλο», είπε.

Τελικά, η Περιφερειακή Υγειονομική Υπηρεσία της Λομβαρδίας ανέλαβε ολόκληρη τη διαδικασία. Βρέθηκε το υγειονομικό προσωπικό που ήταν διαθέσιμο σε εθελοντική βάση, εξασφαλίστηκαν το απαραίτητο φάρμακο και ο εξοπλισμός και καθορίστηκε ο τρόπος αυτοχορήγησης που ήταν συμβατός με την κατάσταση της υγείας του. Παράλληλα, οργανώθηκαν η απαιτούμενη υγειονομική υποστήριξη και ο χώρος όπου θα πραγματοποιούνταν η διαδικασία.

Πρόκειται για την τέταρτη περίπτωση στη Λομβαρδία ανθρώπου που αποκτά πρόσβαση στον εκούσιο θάνατο και την πρώτη κατά την οποία η Περιφερειακή Υγειονομική Υπηρεσία ανέλαβε εξ ολοκλήρου το στάδιο της πρακτικής εφαρμογής, σύμφωνα με την Ένωση «Λούκα Κοσιόνι», μία ιταλική μη κερδοσκοπική οργάνωση που δραστηριοποιείται για την προάσπιση των ατομικών ελευθεριών και των δικαιωμάτων των ασθενών.

Ο Ντομένικο είχε πλήρη ικανότητα να λαμβάνει ελεύθερες και συνειδητές αποφάσεις και παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, ήταν εκείνος που καθόρισε την πορεία που ήθελε να ακολουθήσει. Επίσης, είχε αποφασίσει να δωρίσει το σώμα του στην επιστημονική έρευνα, ενεργοποιώντας την προβλεπόμενη διαδικασία.