Σύνοδος Κορυφής: Όλα όσα συνέβησαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και οι ελληνικές θέσεις
20 σημεία που ξεχώρισαν από τη διήμερη συνεδρίαση
Snapshot
- Η ελληνική πρόταση για ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης στο μεταναστευτικό έλαβε ευρεία υποστήριξη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
- Η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες, ζήτησε αναβολή της δεύτερης φάσης του συστήματος τιμολόγησης άνθρακα ETS2 λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας, αίτημα που απορρίφθηκε.
- Οι διαπραγματεύσεις για τον μακροπρόθεσμο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό παραμένουν δύσκολες και αναμένεται να συνεχιστούν σε ειδικές συνόδους τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
- Η Κύπρος αναμένει συζήτηση και πιθανή ένταξη στη ζώνη Σένγκεν στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.
- Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι αν η Ρωσία κερδίσει τον πόλεμο, έως και 20 εκατομμύρια Ουκρανοί ενδέχεται να καταφύγουν στην Ευρώπη, ενώ ήδη πάνω από 4 εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν στην ΕΕ με καθεστώς προσωρινής προστασίας.
Από τον προϋπολογισμό και τη μετανάστευση μέχρι την ενέργεια το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κλήθηκε να λάβει αποφάσεις, αλλά οι αντιπαραθέσεις δεν έλειψαν.
Στον απολογισμό που έκανε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τόνισε μεταξύ άλλων ότι η κυβέρνηση κρατά εφεδρείες για να αντιμετωπίσει τον χειμώνα χωρίς υπερβολικές δαπάνες ενόψει εκλογών. Ζήτησε επίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για να εφαρμόσει πρόσθετα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας. Αξίζει να σημειωθεί δε ότι η ελληνική πρόταση για ευρωπαϊκό μηχανισμό εκτάκτων αναγκών στο μεταναστευτικό έλαβε ευρεία υποστήριξη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
«Δεν περιμένω ότι θα βγουν λαγοί από το καπέλο, ζητάμε στοχευμένα και προσωρινά μέτρα», όπως υπογράμμισε.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απαντώντας σε ερώτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις διαπραγματεύσεις των ευρωπαίων ηγετών, δήλωσε πως αυτές είναι πάντα εξαιρετικά σύνθετες και συνήθως ξεκινάνε από σημαντικές αποκλίσεις. «Νομίζω όμως ότι κατέστη απολύτως σαφές και από τη συζήτηση που είχαμε, ότι η κοινή αγροτική πολιτική και η πολιτική συνοχής πρέπει να προστατευθεί τουλάχιστον στα ποσά τα οποία προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα οποία θεωρώ ότι είναι ικανοποιητικά για τη χώρα μας», σημείωσε. Ο πρωθυπουργός τόνισε πως «δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε εκπτώσεις ως προς τον τομέα αυτό» και σημείωσε πως τουλάχιστον άλλες 15 χώρες συντάσσονται με αυτήν την άποψη.
21 σημεία που πρέπει να γνωρίζουμε
Το POLITICO ανέλυσε όσα συνέβησαν στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σημειώνοντας ότι αν και η ατζέντα αυτής της συνόδου ήταν γεμάτη, τελικά δεν ελήφθησαν πολλές συγκεκριμένες αποφάσεις. Κάποιοι θα μπορούσαν να πουν ότι η σύνοδος ήταν γεμάτη κενά λόγια.
Ακολουθεί η σύντομη ανασκόπηση του POLITICO για όσα μάθαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο:
1) Η ενέργεια έκλεψε την παράσταση από την αρχή
Η πρώτη σημαντική αντιπαράθεση της συνόδου κορυφής σημειώθηκε το πρωί της Πέμπτης, με τους ηγέτες της ΕΕ να διχάζονται ως προς το αν πρέπει να αναβληθεί το ETS2, η δεύτερη φάση του συστήματος τιμολόγησης του άνθρακα της Ένωσης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι υψηλές τιμές της ενέργειας, γεγονός που προκάλεσε μια τριώρη αντιπαράθεση. Η Ιταλία και η Ελλάδα ένωσαν τις δυνάμεις τους με την Ομάδα των Τεσσάρων του Βίσεγκραντ — Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία και Σλοβακία — ζητώντας αναβολή, ένα αίτημα που απορρίφθηκε από την πλειοψηφία των χωρών. Η συζήτηση παρατάθηκε, καθυστερώντας το μεσημεριανό γεύμα και οδηγώντας στην ακύρωση της συνέντευξης Τύπου την Πέμπτη το βράδυ.
2) Οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό είναι ένας μαραθώνιος
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης αναμενόταν να αποτελέσουν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα της συνόδου κορυφής. Ωστόσο, αποδείχθηκαν ανώδυνες, με τους περισσότερους ηγέτες να επαναλαμβάνουν τις θέσεις που διατηρούν εδώ και μήνες. Η σύνοδος κορυφής δεν τους έφερε πιο κοντά σε κάποια σημαντική πρόοδο. Πολλές χώρες, φυσικά, επιθυμούν μικρότερο προϋπολογισμό, με τον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ούλφ Κρίστερσον να δηλώνει στους δημοσιογράφους ότι η χώρα του «δεν είναι ΑΤΜ για την ΕΕ». Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, από την άλλη, δήλωσε ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να είναι λιτός, υποστηρίζοντας ότι έχει συνηθίσει να σφίγγει το ζωνάρι στη χώρα του, επειδή η σύζυγός του είναι Ολλανδή.
3) Οι στόχοι του Αντόνιο Κόστα
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa, εξακολουθεί να στοχεύει στην επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό πριν από το τέλος του έτους, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της ΕΕ. Ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες θα πραγματοποιήσουν μια ειδική σύνοδο κορυφής στα τέλη Νοεμβρίου για να προσπαθήσουν να σημειώσουν πρόοδο (και υπάρχει και μια σύνοδος κορυφής τον Δεκέμβριο). Ωστόσο, αυτό το χρονοδιάγραμμα τους αναγκάζει να αγωνιστούν ενάντια στον χρόνο για να καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους.
4) Οι ηγέτες της ΕΕ ίσως χρειαστεί να φέρουν επιπλέον αποσκευές την επόμενη φορά
Αν οι ηγέτες ελπίζουν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ φέτος, θα πρέπει να προετοιμαστούν για μακρές διαπραγματεύσεις τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπονόησε ότι η προχριστουγεννιάτικη σύνοδος κορυφής ενδέχεται να διαρκέσει περισσότερο από τις προγραμματισμένες δύο ημέρες. «Για τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου, θα πρέπει να πακετάρουμε μερικά πουκάμισα παραπάνω από το συνηθισμένο», είπε.
5) Οι επόμενες διακοπές σας στην Κύπρο μπορεί να γίνουν λίγο πιο εύκολες
Ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει οι ηγέτες της ΕΕ να συζητήσουν την αίτηση της χώρας του για ένταξη στη ζώνη Σένγκεν κατά τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.«Όλες οι τεχνικές προετοιμασίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί και ελπίζουμε ότι το θέμα θα συζητηθεί από το αρμόδιο συμβούλιο τον Δεκέμβριο, ώστε να ληφθούν οι τελικές πολιτικές αποφάσεις», είπε.
6) Αντιδράσεις για τη διαχείριση Κόστα
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα προκάλεσε την οργή ορισμένων ηγετών λόγω του τρόπου με τον οποίο χειρίστηκε τις διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό των υψηλών τιμών της ενέργειας, οι οποίες είχαν μετατραπεί σε «χάος», όπως δήλωσαν τρεις διπλωμάτες της ΕΕ στο POLITICO, ενώ άλλοι δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι οι ηγέτες ήταν εξοργισμένοι με τον Κόστα επειδή άφησε τις συνομιλίες να εκτροχιαστούν.
7) Πιείτε (λίγο) λιγότερη μπύρα για να βοηθήσετε την Ουκρανία
Πριν από τη σύνοδο κορυφής, ο πρωθυπουργός της Λετονίας Άντρις Κούλμπεργκς δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η στήριξη της Ουκρανίας κοστίζει σε κάθε Ευρωπαίο το ισοδύναμο μιας μπύρας το χρόνο. «Αυτή η μία μπύρα είναι απλώς ένα κόστος [για τους πολίτες της ΕΕ]. Εκεί, είναι κόστος ζωής. Πίνουμε λιγότερο, σώζονται οι ζωές τους», είπε. «Τόσο απλό». Δεν διευκρίνισε αν εννοούσε μια μπύρα που αγοράζεται στη Στοκχόλμη ή στην Πράγα. Όπως γνωρίζουν όλοι στο Βέλγιο, δεν είναι όλες οι μπύρες ίδιες — ούτε κοστίζουν το ίδιο.
8) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να ξέρετε ότι έχει κι αυτό σημασία
Οι δύο επικεφαλής διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον προϋπολογισμό της ΕΕ έκαναν τον γύρο της αίθουσας Τύπου για να βεβαιωθούν ότι οι δημοσιογράφοι άκουσαν τις απόψεις τους. Ο Ζίγκφριντ Μουρέσαν (του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος) και η Κάρλα Ταβάρες (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες) τόνισαν και οι δύο ότι η θέση του Κοινοβουλίου είναι σημαντική. Εν τω μεταξύ, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola συμμετείχε μαζί με τους ηγέτες στο πρώτο μέρος της συνόδου κορυφής. Η Metsola δήλωσε ότι τους είχε καταστήσει σαφές ότι «το Κοινοβούλιο δεν είναι απλώς ένα όργανο που επικυρώνει αποφάσεις και ποτέ δεν θα γίνει».
9) Μιλώντας για την Κίνα (χωρίς να αναφερθεί η Κίνα)
Οι ηγέτες συζήτησαν τις εμπορικές ανισορροπίες (δηλαδή: την Κίνα) κατά τη διάρκεια του γεύματος της Πέμπτης και χαιρέτισαν τη συμφωνία που συνήψε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την Κίνα την περασμένη εβδομάδα για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών υβριδικών οχημάτων. Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις έφτασε μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσει τη συμφωνία «φανταστική». Το POLITICO αποκάλυψε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επεξεργαστεί εμπορικά μέτρα για την αντιμετώπιση των εισαγωγών χημικών και βιομηχανικών μηχανημάτων, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον αθέμιτο κινεζικό ανταγωνισμό.
10) Νέα φιλία αναδύεται
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Πέτερ Μάγιαρ δημοσίευσε στα κοινωνικά δίκτυα μια selfie αργά το βράδυ με τον πρωθυπουργό της Ολλανδίας Ρομπ Τζέτεν, μετά την πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής. Οι δύο ήταν χαμογελαστοί και «κουρασμένοι, αλλά όχι λυπημένοι», όπως έγραψε ο Μάγιαρ στο tweet του. Σε απάντηση στο tweet, ο Τζέτεν δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Είμαστε περίπου της ίδιας γενιάς και λίγο πιο άμεσοι και ρεαλιστές από ορισμένους συναδέλφους στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οπότε υπάρχει χημεία».
11) Επιστροφή στο κάστρο
Ο Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθεί άλλη μια σύνοδος κορυφής για την ανταγωνιστικότητα στο κάστρο Alden Biesen στην βελγική ύπαιθρο τον Φεβρουάριο του 2027, όπως δήλωσαν τρεις διπλωμάτες της ΕΕ στο POLITICO. Οι ηγέτες έχουν ήδη επισκεφθεί το κάστρο νωρίτερα φέτος, και προφανώς τους άρεσε τόσο πολύ η βελγική ύπαιθρος που θέλουν να επιστρέψουν (ή ο Κόστα τους αναγκάζει να πάνε).
12) Ακόμα υπό την επήρεια της Θέουτα
Πριν από τις συνομιλίες της Παρασκευής, 16 ηγέτες της ΕΕ συναντήθηκαν για να συζητήσουν το θέμα της μετανάστευσης κατά τη διάρκεια του πρωινού (πριν συζητήσουν το θέμα της μετανάστευσης κατά τη διάρκεια του γεύματος με όλους τους άλλους). Σύμφωνα με έναν διπλωμάτη της ΕΕ, οι ηγέτες συμφώνησαν σε γενικές γραμμές ότι η ΕΕ θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναστέλλει τις αιτήσεις ασύλου όταν αντιμετωπίζει μια ξαφνική εισροή μεταναστών που ενδέχεται να έχει οργανωθεί σκόπιμα. Αλλά αυτό θα σήμαινε ότι η ΕΕ θα εφαρμόσει επαναπροωθήσεις (οι οποίες απαγορεύονται βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ);
13) Η Δανία, η Ιταλία και η Πολωνία θέλουν να υιοθετήσουν σκληρότερη στάση απέναντι στη μετανάστευση
Οι τρεις ηγέτες ένωσαν τις δυνάμεις τους για να υποστηρίξουν ότι η μετανάστευση αποτελεί πηγή ανησυχίας για πολλούς πολίτες της ΕΕ και συμβάλλει στην αύξηση των ποσοστών εγκληματικότητας. Αυτό προκάλεσε καθυστέρηση σε μια ήδη συγκλονιστικά μακρά σύνοδο κορυφής.
14) Υπήρξαν ορισμένες συμφωνίες
Η Ιταλίδα Τζιόρτζια Μελόνι και ο Ισπανός Πέδρο Σάντσεθ βρήκαν λίγο χρόνο στο περιθώριο της συνόδου κορυφής για να συζητήσουν σχετικά με τους περιορισμούς της Ρώμης έναντι των Ισπανών υπηκόων, οι οποίοι προκλήθηκαν από την κρίση της Θέουτα. Επιπλέον, η Γαλλία και η Γερμανία δήλωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία για την προώθηση των αυτοκινήτων ευρωπαϊκής κατασκευής στο πλαίσιο του Νόμου για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας, σε αντάλλαγμα για την χαλάρωση του στόχου εκπομπών ρύπων για τα οχήματα έως το 2035, βάζοντας τέλος σε μήνες διαμάχης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της Ένωσης.
15) Οι ηγέτες της ΕΕ απολαμβάνουν τα καλύτερα πιάτα
Το μενού του γεύματος της Πέμπτης περιελάμβανε έναν «γεμάτο γεύση ζωμό λαχανικών». Όχι λίγη γεύση, όχι μέτρια γεύση, αλλά πλούσια γεύση. Στη συνέχεια, την Παρασκευή, σερβιρίστηκε ένας «πλούσιος ζωμός». Υπήρχε επίσης σάλτσα σαμπάνιας. Μόνο τα καλύτερα για τους ηγέτες μας!
16) Το ίδιο δεν ισχύει για τους δημοσιογράφους
Ορισμένοι δημοσιογράφοι του POLITICO παραπονέθηκαν για την έλλειψη χορτοφαγικών επιλογών στην καντίνα του Συμβουλίου.
17) Καμία σκληρή κριτική από την ΕΕ προς τον Ζελένσκι
Σε συνέντευξη Τύπου το απόγευμα της Παρασκευής, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ρωτήθηκε αν οι ηγέτες της ΕΕ είχαν εκφράσει ενόχληση για τον πρόσφατο τόνο του απέναντι στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Η ερώτηση ακολούθησε αναφορές ότι ορισμένες πρωτεύουσες ήταν απογοητευμένες μαζί του και ανησυχούσαν ότι εξόργιζε περαιτέρω τον Λευκό Οίκο. Όμως, ο Ζελένσκι έδειξε μόνο αγάπη, λέγοντας ότι δεν υπήρξαν σκληρά λόγια κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην αίθουσα της συνόδου κορυφής. «Άκουσα από τους Ευρωπαίους συναδέλφους μου υποστήριξη και μόνο υποστήριξη, και είμαι ευγνώμων γι’ αυτό», είπε.
18) Καμία αγκαλιά για τον Φίκο
Καθώς ο Ζελένσκι έμπαινε στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τον είδαν να αγκαλιάζει και να φιλάει τους άλλους ηγέτες — με μία εξαίρεση: ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίκο δεν έλαβε καμία αγκαλιά. Αυτό μπορεί κάλλιστα να οφείλεται στο γεγονός ότι η Σλοβακία ετοιμάζεται να αναβιώσει ένα αδρανές φόρουμ συνεργασίας με τη Μόσχα.
19) 20 εκατομμύρια Ουκρανοί ενδέχεται να καταφύγουν στην Ευρώπη αν η Ρωσία κερδίσει τον πόλεμο
Ο Ζελένσκι απηύθυνε μια αυστηρή προειδοποίηση προς την Ευρώπη: αν η Ρωσία κερδίσει τον πόλεμο, έως και 20 εκατομμύρια Ουκρανοί ενδέχεται να αναγκαστούν να καταφύγουν στην Ευρώπη. Πάνω από 4 εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν ήδη σε χώρες της ΕΕ με καθεστώς προσωρινής προστασίας, σύμφωνα με την Eurostat.
20) Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν ξεχάσει τη Βρετανία… ή μήπως όχι;
Αυτή την εβδομάδα, πέρα από τη Μάγχη, έγινε πολύς λόγος για την πιθανή επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ένωση, αλλά το θέμα δεν τέθηκε στη σύνοδο κορυφής, παρά το γεγονός ότι τον επόμενο μήνα προγραμματίζεται σύνοδος κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν πιο επείγοντα ζητήματα στο μυαλό τους. Ωστόσο, ορισμένοι είχαν να πουν κάποια πράγματα σχετικά με τη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι «όλοι οι φίλοι μας είναι ευπρόσδεκτοι να ενταχθούν», αναφέροντας τη Βρετανία μαζί με τον Καναδά, τη Νορβηγία και την Ισλανδία ως εταίρους που επιδιώκουν στενότερους δεσμούς. Ο πρωθυπουργός της Λετονίας, Άντρις Κούλμπεργκς, πρότεινε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «θα πρέπει να επιστρέψει στην οικογένεια», αν και ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία «είχε ανάμειξη στο Brexit».
