Κομισιόν για TikTok: Επικίνδυνο για την ψυχική υγεία των χρηστών το «for you page» της πλατφόρμας
Η Κομισιόν έκρινε πως το περιεχόμενο που προτείνει ο αλγόριθμος στους χρήστες προκαλεί το λεγόμενο rabbit hole effect
Snapshot
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι ο αλγόριθμος του TikTok προκαλεί το «rabbit hole effect», προτείνοντας επαναλαμβανόμενο περιεχόμενο που μπορεί να βλάψει την ψυχική υγεία των χρηστών.
- Η Κομισιόν ζητά αλλαγές στον σχεδιασμό του «For You Page», όπως μεγαλύτερη έμφαση στις ρητές προτιμήσεις των χρηστών και βελτίωση των εργαλείων ελέγχου περιεχομένου.
- Αν το TikTok δεν συμμορφωθεί, ενδέχεται να του επιβληθεί πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου τζίρου του.
Τον νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) παραβιάζει η πλατφόρμα TikTok, σύμφωνα με προκαταρκτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έκρινε πως το μέσο κοινωνικής δικτύωσης είναι αρκετά επικίνδυνο για την ψυχική υγεία των χρηστών.
Συγκεκριμένα, η Κομισιόν έκρινε πως το σύστημα συστάσεων της πλατφόρμας προκαλεί το λεγόμενο rabbit hole effect (μετάφραση: φαινόμενο της τρύπας του κουνελιού), καθώς η ροή (for you page) του TikTok εμφανίζει στους χρήστες μια συνεχή ροή εξατομικευμένων βίντεο, ακόμη και όταν αυτά σχετίζονται με προβλήματα ψυχικής υγείας και την εικόνα του σώματος.
Κατά την Κομισιόν, ο σχεδιασμός αυτός μπορεί να καταστεί επιβλαβής όταν η ατελείωτη και επαναλαμβανόμενη έκθεση των χρηστών αφορά επιζήμιο για την ψυχική τους υγεία περιεχόμενο - γεγονός που καθιστά την πλατφόρμα δυνητικά επικίνδυνη τόσο ανήλικους όσο και για ενήλικες.
Αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των χρηστών
Η Κομισιόν έκρινε προκαταρκτικά ότι το TikTok δεν αξιολόγησε επαρκώς πώς ο αλγόριθμος συστάσεων περιεχομένου του μπορεί να οδηγήσει τους χρήστες σε rabbit holes, με τον ίδιο τον σχεδιασμό του να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό.
Χαρακτηριστικά, ο αλγόριθμος χρησιμοποιεί πληροφορίες σχετικά με το πώς οι χρήστες αλληλεπιδρούν με την πλατφόρμα, όπως η παρακολούθηση και τα «like» σε βίντεο, για να εξατομικεύσει το περιεχόμενο που του προτείνεται.
Για παράδειγμα, όταν ένας χρήστης παρακολουθεί ή κάνει επανειλημμένα «like» σε περιεχόμενο που μπορεί να λειτουργήσει επιβαρυντικά, όπως υλικό για την απώλεια βάρους ή την εικόνα του σώματος, το σύστημα ερμηνεύει αυτές τις αλληλεπιδράσεις ως θετικά σημάδια ενδιαφέροντος και του προτείνει περισσότερα αντίστοιχα βίντεο.
Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε τέτοιο περιεχόμενο μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία των χρηστών, όπως αυξημένα συναισθήματα θλίψης ή άγχους, δυσαρέσκεια για το σώμα, χαμηλότερη αυτοεκτίμηση ή επιδείνωση υφιστάμενων διαταραχών πρόσληψης τροφής και ψυχικών παθήσεων.
Δεν εφάρμοσε μέτρα για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο
Τα προκαταρκτικά ευρήματα καταλήγουν επίσης προκαταρκτικά στο συμπέρασμα ότι το TikTok δεν εφάρμοσε αποτελεσματικά μέτρα για να μετριάσει τους κινδύνους αυτούς.
Επιπλέον, η Κομισιόν αναφέρει πως τα μέτρα για τη σύσταση διαφοροποιημένου περιεχομένου δεν μειώνουν επαρκώς τη συχνότητα με την οποία προτείνεται παρόμοιο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένου του υλικού που σχετίζεται με προβλήματα ψυχικής υγείας και την εικόνα του σώματος.
Τα εργαλεία ελέγχου δεν παρέχουν στους χρήστες τη δυνατότητα να ελέγχουν αποτελεσματικά το περιεχόμενο που τους προτείνεται.
Για παράδειγμα, η χρήση του κουμπιού «δεν με ενδιαφέρει» ενδέχεται να μην αρκεί για την αλλαγή της ροής περιεχομένου.
Ο αλγόριθμος ιεραρχεί την προβολή περιεχομένου με βάση τον χρόνο παρακολούθησης έναντι της επιλογής του χρήστη να βλέπει λιγότερο από ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Σε αυτό το στάδιο της έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το TikTok πρέπει να αλλάξει τον σχεδιασμό του «For You Page».
Για παράδειγμα, το TikTok θα πρέπει να βασίζεται περισσότερο στις ρητές προτιμήσεις των χρηστών, να απενεργοποιήσει τον χρόνο παρακολούθησης ως δείκτη για τη σύσταση περιεχομένου, να αυξήσει την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητα των εργαλείων ελέγχου των χρηστών και να δοκιμάζει τακτικά τον αλγόριθμό του.
Πρόστιμο ισότιμο με το 6% του παγκόσμιου τζίρου του
Το TikTok έχει τώρα τη δυνατότητα να εξετάσει τα έγγραφα στους φακέλους της έρευνας της Επιτροπής και να απαντήσει γραπτώς στα προκαταρκτικά ευρήματά της.
Παράλληλα, θα διεξαχθεί διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Εάν οι απόψεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να επιφέρει πρόστιμο αναλογικό με τη φύση, τη σοβαρότητα, την υποτροπή και τη διάρκεια της παράβασης, φτάνοντας έως και το 6% του συνολικού παγκόσμιου τζίρου του.
Στο πλαίσιο των ίδιων διαδικασιών, η Κομισιόν υιοθέτησε προκαταρκτικά ευρήματα σχετικά με τον εθιστικό σχεδιασμό της πλαφόρμας τον Φεβρουάριο του 2026, καθώς και σχετικά με την προστασία των ανηλίκων τον Ιούλιο του ίδιου έτους.
