Independent: Nέο σχέδιο του ΟΗΕ για το Κυπριακό - Ποιος ωφελείται περισσότερο

Μια συμφωνία που καταρτίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη για το Κυπριακό θα μπορούσε να βάλει τέλος σε 52 χρόνια αδιέξοδου με μια αποδυναμωμένη ομοσπονδιακή λύση που πλησιάζει τις απαιτήσεις της Τουρκίας για δύο ξεχωριστά κράτη, αναφέρει σε αποκαλυπτικό του δημοσίευμα ο βρετανικός Independent.

Σημειώνει δε ότι η προοπτική μιας συμφωνίας θα ήταν εξαιρετικά σημαντική για το Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω της υφιστάμενης κατάστασης των δύο κυρίαρχων βάσεων του στο νησί, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στη Μέση Ανατολή.

Αυτό έρχεται επίσης σε συνέχεια μιας επίθεσης του Ιράν εναντίον μιας από αυτές τις βάσεις κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου που ξεκίνησε ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και της μετακίνησης του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS Dragon για την προστασία των βρετανικών και συμμαχικών συμφερόντων στην περιοχή.

Τι περιλαμβάνει το σχέδιο

Η Μαρία Άνχελα Χολγκίν, προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, εργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας με το ψευδοκράτος, υποστηρίζοντας ότι το καθεστώς των Τουρκοκυπρίων δεν αντιμετωπίζεται ισότιμα, όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί όταν το νησί απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Βρετανική Αυτοκρατορία το 1960.

Λεπτομέρειες στις οποίες είχε πρόσβαση η εφημερίδα The Independent υποδηλώνουν ότι η κ. Χολγκίν προτείνει μια πιο χαλαρή λύση στο πλαίσιο της ΕΕ, απομακρύνοντας το μοντέλο από το ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων.

Φαίνεται ότι ελπίζει η δομή αυτή να είναι τέτοια ώστε οι Ελληνοκύπριοι να μπορούν να την αποκαλούν ομοσπονδία και οι Τουρκοκύπριοι συνομοσπονδία – γεφυρώνοντας το χάσμα μέσω μιας σκόπιμης «εποικοδομητικής αμφισημίας».

Υπό τον προηγούμενο πρόεδρο, Ερσίν Τατάρ, με την υποστήριξη της τουρκικής κυβέρνησης στην Άγκυρα, οι Τουρκοκύπριοι πίεζαν για μια καθαρή λύση δύο κρατών. Ωστόσο, από τη νίκη του στις εκλογές πέρυσι, ο νέος πρόεδρος στα κατεχόμενα, Τουφάν Ερχούρμαν, έχει υιοθετήσει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση.

Κυρίως, το σχέδιο λύσης του ΟΗΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να δημιουργήσει δύο συστατικά κράτη με πολιτική ισότητα και δραστική μείωση των κοινών αρμοδιοτήτων· το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής διακυβέρνησης θα διαχειρίζονται τα δύο κράτη, με μια μικρή κεντρική δομή για ό,τι δεν μπορεί να αφεθεί στην ευχέρεια της κάθε πλευράς.

Ωστόσο, σε αντάλλαγμα για την αναγνώριση και την αυτονομία, το ψευδοκράτος θα έπρεπε να παραχωρήσει εδάφη, συμπεριλαμβανομένου του εγκαταλελειμμένου θέρετρου Μαράς (Βαρώσια).

Για τις κοινές αρμοδιότητες θα υπήρχε:

-ένα εκ περιτροπής προεδρικό συμβούλιο υπό την ηγεσία των δύο ηγετών (με αναλογία 2 προς 1 ή 3 προς 1 υπέρ της ελληνοκυπριακής πλευράς)·

-ένα ανώτατο συμβούλιο ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών βουλευτών αντί για ένα άμεσα εκλεγμένο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο·

-ένα κοινό υπουργικό συμβούλιο με περίπου πέντε ή έξι υπουργεία (εξωτερικών, άμυνας, εσωτερικών/ιθαγένειας, οικονομικών, ευρωπαϊκών υποθέσεων).

Προτείνεται ως εγγύηση τουλάχιστον μία αποφασιστική ψήφος για έναν Τουρκοκύπριο υπουργό στο Συμβούλιο Υπουργών – κάτι που είναι κεντρικής σημασίας για την πραγματική πολιτική ισότητα – αλλά αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις.

Όσον αφορά το σύστημα εγγυητών που θεσπίστηκε το 1960, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Τουρκία και η Ελλάδα θα αντικατασταθούν από μια φόρμουλα του ΝΑΤΟ, η οποία ενδεχομένως θα επιτρέπει μια μικρή πολυεθνική παρουσία στο νησί.

Σύμφωνα με πληροφορίες της βρετανικής εφημερίδας, ο ΟΗΕ εξετάζει μια μεταβατική περίοδο δύο ή τριών ετών, με αρχικές επιστροφές εδαφών (πρώτα τα Βαρώσια) και για την τουρκοκυπριακή πλευρά άμεσο εμπόριο, απευθείας πτήσεις και άμεσες επαφές – καθώς και τη χαλάρωση των τουρκικών περιορισμών και την πρόσβαση σε τουρκικά λιμάνια.

Υπάρχει επίσης η ελπίδα για πιθανή πρόοδο όσον αφορά την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, καθώς και μια ρητή σύνδεση μεταξύ της επίλυσης του κυπριακού ζητήματος και της ατζέντας Τουρκίας-ΕΕ όσον αφορά την τελωνειακή ένωση, καθιστώντας το θέμα αυτό μέρος ενός ευρύτερου πακέτου ΕΕ-Τουρκίας.

Φαίνεται ότι ο Ερχούρμαν, είναι πιο πρόθυμος να διαπραγματευτεί ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ ο πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, είναι πιο διστακτικός, προσπαθώντας να εξισορροπήσει τη διαδικασία με τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις.

Τι δηλώνουν οι άμεσα εμπλεκόμενοι

Ο Σπύρος Μιλτιάδης, αναπληρωτής ύπατος αρμοστής για την Κύπρο στο Λονδίνο, δήλωσε: «Από ό,τι γνωρίζω, δεν έχει υποβληθεί καμία επίσημη πρόταση του ΟΗΕ στην οποία να έχει ζητηθεί από καμία από τις δύο πλευρές να απαντήσει. Οι ιδέες που κυκλοφορούν φαίνεται να είναι περισσότερο εικασίες παρά συγκεκριμένες προτάσεις ή σχέδια. Οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω της καθιερωμένης διαδικασίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ και εντός του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ».

Ο πρόεδρος του ψευδοκράτους, Ερχούρμαν, δήλωσε στο Facebook: «Η βούληση του λαού μας για λύση είναι σαφής. Έχουμε εκφράσει την υποστήριξή μας στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και συνεχίζουμε να τις υποστηρίζουμε.
Είχαμε πει ότι δεν υπήρχε σχέδιο, παρά μόνο κάποιες ιδέες (αν κάποιος είχε αμφιβολίες, νομίζω ότι έχει καταλάβει πλέον ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία με τις νέες δηλώσεις). Παρ’ όλα αυτά, ενημερώσαμε το Συμβούλιο Πολιτικών Κομμάτων μας, τα συνδικάτα μας, το Γραφείο Συντονισμού Νεολαίας μας, τις επιχειρηματικές μας οργανώσεις και όποιον επιθυμούσε να ενημερωθεί για τις ιδέες αυτές. Η μόνη μας ανησυχία είναι τα δικαιώματα, το μέλλον, η ισότητα, η ασφάλεια και η σύνδεση του λαού μας με τον κόσμο, ειδικά των παιδιών μας, καθώς και η διαφύλαξη της θέσης των Τουρκοκυπρίων ως «υπηκόων»».

Σε δήλωση της την 1η Ιουλίου, η κυρία Holguín ανέφερε: «Αναγνωρίζω τις προσπάθειες του παρελθόντος και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που έχουν διεξαχθεί κατά τη διάρκεια της ιστορίας. Είμαι πεπεισμένη ότι οι Κύπριοι μπορούν να συνεργαστούν και να μοιραστούν ένα όραμα για το μέλλον των νέων γενεών. Η Κύπρος έχει πραγματικά τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε κεντρικό περιφερειακό παράγοντα, ενωμένη γύρω από κοινά συμφέροντα, σεβόμενη παράλληλα τα δικά της εσωτερικά χαρακτηριστικά και την πολυμορφία της. Η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει ένα μέρος όπου χτίζονται γέφυρες προς όλες τις κατευθύνσεις και προάγεται η συνύπαρξη σε αυτή την πολύπλοκη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ως εκ τούτου, η Κύπρος μπορεί πραγματικά να γίνει παράδειγμα για την περιοχή, για την Ευρώπη και για τον υπόλοιπο κόσμο».

Διαβάστε επίσης