Ιράν: Το «απρόβλεπτο» του Τραμπ σπάει όλα τα κοντέρ - Απουσιάζει η «κακή ταξιθέτρια»

Για ένα μόνο πράγμα είμαστε σίγουροι ως προς τον πόλεμο στο Ιράν. Ότι δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τίποτε, εκτός ίσως από το γεγονός ότι θα είχε κόστος περισσότερο ή λιγότερο για όλους τους εμπλεκόμενους πρωτίστως, αλλά όχι μόνον.

Δεν είναι του γούστου μου η ασάφεια, αλλά να θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ένα σημαντικό παράγοντα. Ότι, δηλαδή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν απρόβλεπτες έτσι κι αλλιώς, τώρα όμως έχουν σπάσει… όλα τα κοντέρ.
Εννοώ ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διαπραγματευόταν με το Ιράν και αίφνης η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ επιτέθηκαν στη χώρα αυτή. Ακόμα και το σκεπτικό είναι λίγο μπερδεμένο, αν όχι αντιφατικό. Στην αρχή, η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι ήθελε να προλάβει αιφνιδιαστικό ιρανικό χτύπημα στις βάσεις της στην περιοχή και εν συνεχεία δήλωσε ότι λειτούργησε προληπτικά ως προς πιθανό χτύπημα της Τεχεράνης στο Ισραήλ –πριν αυτό προλάβει να επιτεθεί στο Ιράν.

Συμπέρασμα; Θεωρώ ότι επιβεβαιώνεται η εκτίμηση ότι ουδείς μπορεί να γνωρίζει τι ακριβώς έχει στο μυαλό του ο Ντόναλντ Τραμπ… ούτε καν οι Ισραηλινοί, από την άποψη ότι ναι μεν τα συμφέροντά τους ταυτίζονται, αλλά όχι απολύτως κατά συνέπεια, θα μπορούσε να «σφυρίξει τη λήξη» της πολεμικής επιχείρησης σε χρονική στιγμή που δεν θα ικανοποιούσε τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Είναι χαρακτηριστική η φράση ενός ιδιαίτερα έμπειρου Έλληνα διπλωμάτη, με διεθνείς επαφές, ο οποίος μου είπε: «Αυτόν τον πόλεμο δεν τον περιμέναμε, μας αιφνιδίασε»!

Το καλό σενάριο για τους Ιρανούς πολίτες θα ήταν να υπάρξει μια αλλαγή καθεστώτος, έτσι ώστε η χώρα να αποκτήσει δημοκρατική διακυβέρνηση. Μόνο που αυτό δεν φαίνεται να απασχολεί ιδιαίτερα τους δύο πρωταγωνιστές του πολέμου (ΗΠΑ-Ισραήλ), ούτε επίσης τους περισσότερους από τους συμμάχους τους. Είναι άλλωστε περίπου ανέφικτο με βάση τουλάχιστον τα μέχρι στιγμής δεδομένα.

Η εκλογή νέου ανώτατου ηγέτη στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας, συνιστά ουσιαστικά, επιβεβαίωση μιας αδιατάραχτης κυριαρχίας των σκληροπυρηνικών. Και εδώ, προκύπτει ένα άλλο ζήτημα, λόγω της πληθυσμιακής σύνθεσης μιας χώρας που αποτελείται 50% από Πέρσες και κατά 50% από άλλες εθνοτικές ομάδες. Υπάρχει άραγε πιθανότητα, εξ αυτού, να βυθιστεί σε εσωτερικό χάος; ( Τηρουμένων των αναλογιών υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα, αρχής γενομένης από το Ιράκ).

Διευρύνοντας την εικόνα έτσι ώστε να αποτυπώνεται η ευρύτερη περιοχή, ανακύπτουν και άλλα κρίσιμα ερωτήματα: Τι είδους εξελίξεις θα πρέπει να περιμένουμε στο Λίβανο, στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στις χώρες του Κόλπου; Τι ακριβώς σημαίνει η ανάμειξη των Κούρδων σε χερσαίες επιχειρήσεις κατά του Ιράν; Πώς θα πρέπει να αποκρυπτογραφήσουμε τα ιρανικά πυρά κατά της Τουρκίας -μιας χώρας με την οποία η Τεχεράνη είχε υπερμέτρως φιλικές σχέσεις;

Πάμε, όμως, παρακάτω: Η Ευρώπη είναι ως συνήθως διχασμένη. Από τη μια πλευρά, η Ισπανία και η Ιρλανδία (για τους δικούς της λόγους) καταδίκασαν ευθέως την αμερικανο-ισραηλινή παρέμβαση στο Ιράν, η Βρετανία υιοθετεί διφορούμενη στάση, κάτι σαν «ναι μεν αλλά», η Γερμανία συντάσσεται πλήρως. Όπως και η Γαλλία, άλλωστε. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κυκλοφορούν πολλοί «πρόθυμοι» να συμμετάσχουν σε χερσαίες επιχειρήσεις, αν υποθέσουμε, φυσικά, ότι θα βρεθούμε μπροστά σε μια τέτοιου τύπου κλιμάκωση.

Ερχόμαστε, τώρα, στην περίπτωση της Κύπρου. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης με την ένθερμη εισήγηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, ήταν μια κίνηση ισχυρής συμβολικής αλλά και ουσιαστικής σημασίας, που εκτελέσθηκε με λεπτούς και ακριβείς χειρισμούς –για παράδειγμα δήλωση Δένδια, ότι παρέχεται προστασία «στο σύνολο του νόμιμου πληθυσμού». Σε συνδυασμό με τη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, μεταβάλλει προς ώρας, τα δεδομένα στο ελληνοτουρκικό μπρα-ντε-φερ. Και τα δύο αυτά, ενισχύονται με την έμπρακτη συμμετοχή της Γαλλίας, την παρουσία του ίδιου του Γάλλου προέδρου στη Λευκωσία και τη δημόσια αναγνώριση από την πλευρά του ότι η Κύπρος δικαιούται συνδρομής γιατί λογίζεται ως ευρωπαϊκό έδαφος.

Από εκεί και πέρα, όμως, στο ευρύτερο γεωπολιτικό παιχνίδι, η Αθήνα φαίνεται ότι επιλέγει το «άρμα του ισχυρού», όταν δεν είναι καθόλου σαφές τι έχει ο «ισχυρός» στο κεφάλι του και κυρίως δεν είναι καθόλου δεδομένο το πώς συμπεριφέρονται οι «ισχυροί», σε βάθος χρόνου, στους… λιγότερο ισχυρούς.

Και ένα τελευταίο για να ολοκληρωθεί το πολυσύνθετο παζλ. Είπαμε προηγουμένως, ότι η Ουάσινγκτον δεν καίγεται για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στο Ιράν –το έχει πει με λόγια, δια στόματος του Αμερικανού υπουργού Άμυνας που εξήγησε ότι δεν περιλαμβάνεται στους στόχους της χώρας του. Καίγεται, όμως, για την Κίνα, γιατί βλέπει ότι έχει ανοίξει περπατησιά –μέσω του «δρόμου του μεταξιού»- να αναβαθμίσει την επιρροή της σε παγκόσμια κλίμακα, χρησιμοποιώντας τη δυναμική διείσδυσή της κυρίως σε υπό ανάπτυξη χώρες στην Αφρική (εκεί σαρώνει) και στη Νότια Αμερική, όπου αναπτύσσεται συστηματικά. Ο «κίνδυνος» του σχεδίου –από αμερικανικής πλευράς- λέγεται «κλείνω τους κρουνούς». Του πετρελαίου φυσικά. Το πρώτο βήμα ήταν η σύλληψη Μαδούρο –όπου παρεμπιπτόντως ως δευτερεύων στόχος υπηρετήθηκε και το πρότζεκτ της οικονομικής ασφυξίας της Κούβας. Το Ιράν ως συστηματικός προμηθευτής πετρελαίου του Πεκίνου, συνιστά το δεύτερο βήμα.

Ωραία, όλα αυτά, αλλά ας δούμε τι γίνεται με την καθημερινότητα. Τα άμεσα και τα πιθανόν μεσοπρόθεσμα – μακροπρόθεσμα: Μάλλον δεν κινδυνεύουμε τόσο από πυραύλους, όσο κινδυνεύουμε… από τα απόνερα. Μια πιθανή έκρηξη των μεταναστευτικών ροών –ήδη ο πρωθυπουργός μίλησε για «ασύμμετρη απειλή» προσπαθώντας ταυτόχρονα να βάλει την Ευρώπη στο κάδρο των ευθυνών της. Κινδυνεύουμε, επίσης, από πιθανά τρομοκρατικά χτυπήματα, εμείς και ο υπόλοιπος κόσμος. Πέρασε στα ψιλά, η δήλωση του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη (MEGA) ότι τον περασμένο χρόνο, άτομα που καθοδηγούνταν από Ιρανούς πράκτορες, επιχείρησαν σε ελληνικό έδαφος κινήσεις «μικρής εμβέλειας», αλλά εξουδετερώθηκαν… στα δοκιμαστικά.

Πέραν, τέλος, του προφανούς κολοσσιαίου θέματος της ασφάλειας, υπάρχει και το μεροδούλι-μεροφάι. Η τιμή του πετρελαίου καλπάζει, πλήττονται υποδομές σε χώρες-παραγωγούς της περιοχής, έτσι αίφνης αυτοσυστήνεται η Ρωσία να καλύψει πιθανό κενό –και αυτό το ράλι συμπαρασύρει τα πάντα, ειδικά από τη στιγμή που δεν γνωρίζουμε αν και πότε, θα καταστούν ασφαλής οδός για το πετρέλαιο και το εμπόριο, τα Στενά του Ορμούζ. Έχει σημάνει ήδη διεθνής συναγερμός στη βάση σεναρίων που συνδέονται με τη διάρκεια του πολέμου. Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικοί προβληματισμοί-σχεδιασμοί, κυρίως στη βάση του crisis management. Ακούω φερ’ειπείν ότι το αρμόδιο υπουργείο (Οικονομίας) θα βάλει πλάτη στις ανατιμήσεις των καυσίμων.

Λοιπόν, αν ο πόλεμος διαρκέσει μια-δυο εβδομάδες, ακόμη τότε οι παρενέργειες απορροφώνται σχετικά εύκολα. Αν παραταθεί λίγο ακόμη, υπάρχει ελπίδα ότι θα απορροφώνται στο δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος χρόνου. Αν διαρκέσει περισσότερο, τότε θα καταστούμε θεατές, σε θρίλερ, και επειδή δεν υπάρχει η «κακή ταξιθέτρια» δεν θα γνωρίζουμε την κατάληξη της ταινίας μέχρι να πέσουν οι τίτλοι τέλους.

Διαβάστε επίσης