Το αποτύπωμα της συνάντησης Μητσοτάκη - Ερντογάν: Τέσσερις ειδικοί μιλούν στο Newsbomb

Αμέσως μετά τις κοινές δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν, το τοπίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων επανέρχεται στο μικροσκόπιο της ανάλυσης. Η συνάντηση στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) επιβεβαίωσε τη βούληση για διατήρηση του καλού κλίματος, ωστόσο οι προκλήσεις παραμένουν στο τραπέζι, με την απόσταση στις πάγιες θέσεις των δύο πλευρών να παραμένει αισθητή.

Πρόκειται για μια επιτυχημένη «διαχείριση προσδοκιών» ή για μια στρατηγική που εγκλωβίζεται στη στασιμότητα; Το Newsbomb επικοινώνησε με τέσσερις διακεκριμένους αναλυτές, του πεδίου των διεθνών σχέσεων ζητώντας τους ένα πρώτο σχόλιο για τα όσα ειπώθηκαν στην Άγκυρα.

Οι Κώστας Υφαντής, Μάνος Καραγιάννης, Σωτήρης Νταλής και Σοφία Γαλάνη καταθέτουν τις δικές τους αναγνώσεις, φωτίζοντας διαφορετικές πτυχές: από την αποφυγή των εντάσεων και τη σημασία της «στρατηγικής ψυχραιμίας», μέχρι τα όρια της κυβερνητικής τακτικής και τη νομική διάσταση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Αθήνα.

Μάνος Καραγιάννης: Τα όρια των «ήρεμων νερών» και το διπλωματικό αδιέξοδο

Ο καθηγητής Μάνος Καραγιάννης εστιάζει στην έλλειψη ουσιαστικής προόδου στα μεγάλα εθνικά ζητήματα και στον κίνδυνο εγκλωβισμού σε μια τακτική χαμηλών προσδοκιών χωρίς ανταλλάγματα.

Μιλώντας στο Newsbomb δήλωσε: «Η επίσκεψη στην Άγκυρα ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, τα όρια της κυβερνητικής στρατηγικής. Παρά τις διακηρύξεις περί «ήρεμων νερών», δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος για τη δικαστική επίλυση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Ελλάδα, ενώ η Τουρκία παρέμεινε αμετακίνητη στις πάγιες θέσεις για το Αιγαίο και τη μειονότητα στη Θράκη. Η κυβέρνηση εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε μια διπλωματία χαμηλών προσδοκιών, χωρίς σαφή διαπραγματευτικά κέρδη (πχ κατάργηση του τουρκικού casus belli).

Κώνσταντίνος Υφαντής: Λειτουργική συνύπαρξη χωρίς ρίσκα και η «τουρκική ατζέντα»

Η ανάλυσή του Κωνσταντίνου Υφαντή αναδεικνύει την επιτυχία της διαδικασίας ως προς την αποφυγή της έντασης, σημειώνοντας όμως τη στασιμότητα στα κρίσιμα και τη στροφή του ενδιαφέροντος της Τουρκίας προς τη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας στο Newsbomb.gr ο Κωνσταντίνος Υφαντής σημείωσε: «Υπάρχουν δύο αναγνώσεις οι οποίες δεν είναι αντικρουόμενες. Η μια είναι ότι η συνάντηση με βάση τους στόχους και τις χαμηλές προσδοκίες είναι επιτυχημένη, φαίνεται να αναζωογονείται η διαδικασία επαναπροσέγγισης. Ξεκάθαρο είναι πάντως ότι δεν υπάρχει καμία διάθεση να διακινδυνεύσουν ένταση που θα προκαλούσε την διαμεσολάβηση των ΗΠΑ».

«Οι προτεραιότητες της Τουρκίας αυτή την περίοδο είναι εντελώς διαφορετικές. Η προσοχή τους είναι στραμμένη στη συρία και τη Γάζα. Κάτι που φάνηκε από τον πόσο χρόνο αφιέρωσε εκεί ο Ερντογάν στις δηλώσεις του. Αυτό που τελικά περιμένουμε είναι μια λειτουργική διάδραση χωρίς την ανάληψη ρίσκων».

«Η άλλη ανάγνωση είναι ότι ήταν μεν μια καλή συνάντηση αλλά χωρίς να δημιουργείται προοπτική διεξόδου από την στασιμότητα στα κρίσιμα ζητήματα, από την απόσταση που μας χωρίζει».

Σωτήρης Ντάλης: Στρατηγική ψυχραιμία και η ανάγκη για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη

Η άποψη του Σωτήρη Ντάλη επικεντρώνεται στη διατήρηση του δομημένου διαλόγου ως αναγκαιότητα, υπογραμμίζοντας ότι το εθνικό συμφέρον πρέπει πλέον να συνδεθεί με τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.

Στις δηλώσεις του στο Newsbomb.gr υπογράμμισε: «Θα έλεγα ότι πρόκειται για την συνέχεια της διακήρυξης των αθηνών και υπερασπισης της λογικής της. Ήταν αποτέλεσμα ενός καλά δομημένου διαλόγου, που στηρίζεται σε μια λογική στρατηγικής ψυχραιμίας, και τελικά αυτό είναι το ζητούμενο σήμερα στις μεταξύ μας σχέσεις. Το να εναποθέτουμε ελπιδες σε λογικές απομόνωσης και ραπίσματα από τις ΗΠΑ και την ΕΕ στην γειτονική χώρα, φάνηκε πως δεν οδηγεί πουθενά. Αφήστε που αυτά τα ραπίσματα τελείωσαν και πλέον υπάρχουν μόνον δώρα και προσφορές από Τραμπ και ΗΠΑ.

Νομίζω πως από την πλευρά της Ελλάδας, αυτός ο καλά δομημένος διάλογος, είναι απαραίτητος, και δεν χρειάζονται δηλώσεις αντιπαραγωγικές. Η Ελλάδα πρέπει να βρει τη θέση της σε μια εποχή που έχουμε ιστορική αναδιανομή ευθυνών για την ασφάλεια της Ευρώπης και πρέπει να συνδέσουμε το εθνικό μας συμφέρον με την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, που αποτελεί πυλώνα της ευρωπαϊκής υλοποίησής, πόσο σήμερα που έχουμε επιστρέψει στην αυξημένη αξία των συνόρων».

Σοφία Γαλάνη: Διεύρυνση της συνεργασίας, αλλά με «αμετακίνητες» τις βασικές διαφορές

Η Σοφία Γαλάνη στο σχολιό της ξεχωρίζει τη σημασία των νέων θεματικών (κλιματική αλλαγή, τεχνολογία), προειδοποιώντας ωστόσο ότι η ουσία της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών παραμένει «παγωμένη».

Μιλώντας στο Newsbomb.gr τόνισε: «Η συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν επιβεβαίωσε τις χαμηλές προσδοκίες που τη συνόδευαν. Στα θετικά καταγράφεται το ήρεμο κλίμα και η διάθεση διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι στη συζήτηση περιλήφθηκαν σύγχρονα και επίκαιρα ζητήματα, όπως η τεχνολογία και η κλιματική αλλαγή, γεγονός που δείχνει πρόθεση διεύρυνσης της συνεργασίας πέρα από τα στενά διμερή προβλήματα».

«Ξεχωριστή βαρύτητα έχει και η αναφορά στο διεθνές δίκαιο ως βάση επίλυσης των διαφορών. Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη αμφισβητείται και οι κανόνες δοκιμάζονται, η επίκληση θεσμικών αρχών αποκτά ιδιαίτερη σημασία».

«Ωστόσο, στο βασικό ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος. Οι δύο πλευρές επανέλαβαν τις πάγιες θέσεις τους: η ελληνική ότι η μόνη διαφορά αφορά την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας· η τουρκική ότι στο Αιγαίο υφίστανται αλληλένδετα ζητήματα».

«Επομένως, μπορούμε να κρατήσουμε το θετικό κλίμα και τη ρητή δέσμευση για ειρήνη και σταθερότητα. Παράλληλα, όμως, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η ουσία της διαφοράς παραμένει άλυτη και ότι, ενόψει των εκλογών και στις δύο χώρες, μια άμεση μετατόπιση θέσεων φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη».

Διαβάστε επίσης