Κοινοβουλευτική ομάδα ΝΔ: Οι ανησυχίες των βουλευτών και οι προτάσεις

Μια παραγωγική συζήτηση με τους βουλευτές της ΝΔ να διατυπώνουν ανοιχτά τις απόψεις τους, τα παράπονα και τις προτάσεις τους πραγματοποιήθηκε στη Βουλη κατά τη διάρκεια της 6ωρης συνεδρίασης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας. Νωρίτερα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έστειλε μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση, ανοίγοντας και επισήμως παράλληλα την συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση.

Μητσοτάκης: Διαψεύστηκαν όλοι αυτοί που περίμεναν ότι θα τσακωνόμασταν – Ουσιαστικές και ευπρεπείς τοποθετήσεις

Τον λόγο πήραν 43 συνολικά βουλευτές, ενώ όπως ανέφερε κλείνοντας ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, «διαψεύσθηκαν όλοι αυτοί που περίμεναν ότι θα τσακωνόμασταν» ,για να συμπληρώσει λέγοντας πως «οι τοποθετήσεις ήταν ουσιαστικές και ευπρεπείς».

Παράλληλα, σημείωσε ότι «η στήριξη που δώσατε στο επιτελικό κράτος είναι η καλύτερη απάντηση σε όλους όσοι έσπευσαν να προεξοφλήσουν τη σημερινή συζήτηση – αποτελεί κατάκτηση για την κυβέρνησή μας».

Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού κατά το κλείσιμο της ΚΟ:

«Σας ευχαριστώ πάρα πολύ κυρίες και κύριοι συνάδελφοι για την πολύ ουσιαστική συζήτηση, Χαίρομαι γιατί χαίρομαι μετά από 6 ώρες, είδα παραπάνω από τους μισούς βουλευτές με διάθεση πολύ ενεργή για αυτή τη συζήτηση την οποία είχαμε. Θα ήθελα να προγραμματίσουμε και μια συνεδρίαση για τον Ιούλιο, προκειμένου να συζητήσουμε προτάσεις και για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Σήμερα ακούσαμε πολλές προτάσεις κοινωνικού και οικονομικού περιεχομένου και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με την κοινοβουλευτική ομάδα και να λάβουμε υπόψιν τους δικούς σας προβληματισμούς και προτάσεις.

Ως προς τον τόνο και τον κλίμα χαίρομαι που διαψεύτηκαν όλοι αυτοί που περίμεναν ότι θα ήμασταν εδώ επί 5 ώρες και θα τσακωνόμασταν. Οι τοποθετήσεις ήταν ουσιαστικές και ευπρεπείς, κάτι που θα περίμενε κανείς από μια Κοινοβουλευτική Ομάδα που έχει δώσει και έχει κερδίσει μεγάλες μάχες.

Ως βουλευτής, όταν ασκούσα και εγώ εποικοδομητική κριτική, δεν θεώρησα ποτέ ότι ήμουν ξένο σώμα, ή ότι θα αντιμετωπιζόμουν ως αντάρτης, η ίδια λογική ισχύει και σήμερα κάτι που το επιβεβαιώσαμε με ένα τρόπο πολύ ουσιαστικό.

Για την περίπτωση να έχουμε ενιαίο ψηφοδέλτιο, είναι κάτι που συζητούμε στο υπουργείο Εσωτερικών, υπάρχει τρόπος να γίνει, είναι κάτι που θα μας επιτρέψει να μας πάει μπροστά. Αν έχουμε τη σύμφωνη γνώμη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δεν έχω πρόβλημα να κάνουμε σημειακές αλλαγές στην εκλογική νομοθεσία.

Ως προς τα επιμέρους άρθρα που τέθηκαν προς συζήτηση και για τα οποία υπήρξε σχολιασμός σε συνέχεια των προτάσεων που έκανα και εγώ και ο Ευριπίδης, νομίζω ότι υπάρχει ένας πυρήνας αναθεωρητέων άρθρων ο οποίος είναι αρκετός για να προχωρήσουμε στην κατάθεση της πρότασης και τη συγκρότηση της Επιτροπής.

Για το ζήτημα του ρόλου του βουλευτή σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, άκουσα διαφορετικές απόψεις. Από τη στιγμή που έχουμε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, αυτή θα στηρίζεται πάντα πρωτίστως στους βουλευτές της για τη συγκρότηση της Κυβέρνησης. Υπάρχει διακριτική ευχέρεια του Πρωθυπουργού να χρησιμοποιεί και εξωκοινοβουλευτικούς, αλλά στο πυρήνα της η Κυβέρνηση θα συγκροτείται από κοινοβουλευτικά στελέχη. Αυτό εγείρει εύλογα ερωτήματα για ενδεχόμενα ασυμβίβαστα. Ωστόσο, είναι σύνθετα ζητήματα για τα οποία δεν υπάρχουν προφανείς απαντήσεις, ούτε υπάρχουν σίγουρες και τελικές σκέψεις προς κατάθεση.

Είναι ζητήματα που πρέπει να συζητηθούν, όπως πρέπει να συζητηθούν θέματα που δεν άπτονται ευθέως της συνταγματικής αναθεώρησης, όπως στο εκλογικό σύστημα, ο σταυρός. Πιστεύω ότι ο σταυρός είναι συγκριτικό πλεονέκτημα για το κόμμα μας. Από την άλλη υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ως προς τα μεγέθη των εκλογικών περιφερειών, μεγάλες εκλογικές περιφέρειες απαιτούν άλλο είδος πολιτικής, οι μικρές εκλογικές περιφέρειες έχουν άλλου είδους πολιτική σχέση που μπορεί να δημιουργεί υπόνοια εξαρτήσεων .

Το εγχείρημα είναι σύνθετο και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις προτάσεις που θα καταθέσουμε. Ένα είναι σίγουρο ότι ο ρόλος του βουλευτή πρέπει να ενισχυθεί. Για μένα ο βουλευτής δεν εκπροσωπεί μόνο την Επικράτεια, πρέπει να εκπροσωπεί και την εκλογική του περιφέρεια και πρέπει με κάποιο τρόπο να κατοχυρώσουμε συνταγματικά ότι η επικοινωνία του βουλευτή με τη δημόσια διοίκηση με όρους διαφάνειας και αμεροληψίας δεν είναι κάτι το οποίο είναι κατακριτέο.

Υπήρχαν περιπτώσεις συναδέλφων που στήθηκε η άρση ασυλίας και θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ευρωπαϊκή εισαγγελία, όταν οι ίδιοι οι βουλευτές είχαν καταθέσει στο ερωτήσεις στο κοινοβούλιο και αυτό θεωρήθηκε ότι ήτανε αθέμιτη παρέμβαση στη δημόσια διοίκηση. Η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του βουλευτή θα μας απασχολήσει πολύ.

Έχουμε μιλήσει πάρα πολλές φορές για το ρουσφέτι. Δεν υπάρχει βουλευτής που έχει πολιτικό γραφείο και να μην έχει κληθεί να κάνει κάποιου είδους παρέμβαση στη δημόσια διοίκηση ως αποτέλεσμα αιτήματος που του ετέθη από κάποιο πολίτη. Όσο το κράτος εκσυγχρονίζεται και γίνεται πιο ψηφιακό, αντικείμενα παρέμβασης του παρελθόντος εξαλείφονται.

Άκουσα παρά τις εκτιμήσεις περί αντιθέτου, καλά λόγια για το επιτελικό κράτος. Προφανώς επιδέχεται βελτιώσεις, αλλά το γεγονός ότι έχουμε μια διαδικασία προγραμματισμού, συντονισμού, στοχοθεσίας είναι μια κατάκτηση για την κυβέρνησή μας. Και σίγουρα όπου απαιτείται διυπουργικός συντονισμός, το επιτελικό κράτος άλλες φορές περισσότερο αποτελεσματικά, άλλες φορές λιγότερο, δίνει μια ευρύτερη δυνατότητα στην κυβέρνηση να ρυθμίζει ζητήματα, όπως η οδική ασφάλεια. Δεν μπορώ να φανταστώ πως μπορεί να διοικηθεί μια χώρα. Η στήριξη που δώσατε στο επιτελικό κράτος είναι η καλύτερη απάντηση σε όλους όσοι έσπευσαν να προεξοφλήσουν τη σημερινή συζήτηση και ότι το επιτελικό κράτος ενδεχομένως είναι και κάποιοι υπουργοί, που είναι ο εύκολος στόχος να πετάμε βελάκια. Τοποθετηθήκατε με πολύ εντιμότητα και θάρρος για αυτά που κάνει καλά το επιτελικό κράτος και για αυτά που κάνει λιγότερο καλά.

Είναι πολύ σημαντικό να ιδρώσουμε όλοι μαζί τη φανέλα και το λέω εγώ πρώτος που κάνω ό,τι μπορώ για να κρατήσω την παράταξη στο επίπεδο που βρίσκεται. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν αποκλίσεις στον ενθουσιασμό με τον οποίον κάποιοι στηρίζουν το κυβερνητικό έργο. Αυτό αφορά και τη λειτουργία της Βουλής. Αφορά και υπουργούς που θέλουν να πηγαίνουν σε προστατευμένο περιβάλλον και να μιλούν. Αφορά στελέχη που οφείλουν να βγαίνουν να μιλούν και να τσαλακώνονται και να υποστηρίζουν και δύσκολες πολιτικές κυβέρνησης και να μην κρύβονται όταν τα πράγματα γίνονται σύνθετα. Ξέρουμε όλοι, πως αν δεν αντέχουμε τη ζέστη δεν πρέπει να είμαστε στην κουζίνα. Αλλά είμαστε σε αυτή τη θέση για να δίνουμε και δύσκολες μάχες, όχι μόνο εύκολες μάχες. Σε αυτή την προσπάθεια θα συστρατευμένοι και ενωμένοι, όσο πιο καλό είναι το αποτέλεσμα τόσο πιο ωφελημένοι θα είμαστε όλοι. Θέλουμε αυτοδυναμία και αυτό σημαίνει ότι θα εκλέξουμε το μέγιστο δυνατό αριθμό βουλευτών. Τα συμφέροντά μας εδώ είναι τελείως ευθυγραμμισμένα.

Για τις δημοσκοπήσεις, έχουμε κάθε λόγο πηγαίνοντας προς τις εκλογές να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο. Όχι μόνο επειδή προηγούμαστε με υπερδιπλάσιο ποσοστό του δεύτερου κόμματος, αλλά θα πω και το εξής: Υπάρχει μία σιωπηλή πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας που είναι προκομμένοι άνθρωποι, άνθρωποι που ξυπνούν νωρίς, που βλέπουν ότι η Ελλάδα σε σωστή κατεύθυνση, θα ήθελαν να προχωρά πιο γρήγορα, αλλά έχουν ταυτίσει το μέλλον το δικό τους και της οικογένειάς τους με την πολιτική που πρεσβεύει η Νέα Δημοκρατία. Με αυτή την πολιτική. Αυτό το ποσοστό είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό που η Νέα Δημοκρατία παίρνει στις δημοσκοπήσεις. Και δεν υπάρχει άλλη πολιτική δύναμη που μπορεί να εκφράσει αυτούς τους συμπολίτες μας. Γιατί η αντιπολίτευση επέλεξε το δρόμο του λαϊκισμού. Έχουμε πεδίο να εργαστούμε και να πείσουμε τους πολίτες ότι μόνο εμείς μπορούμε να τους εκφράσουμε. Όχι μόνο ως δύναμη σταθερότητας και ασφάλειας, αυτό που θέλουν οι πολίτες είναι προκοπή για τους ίδιους και για τα παιδιά τους και πρέπει να μιλήσουμε τη γλώσσα τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην κοινωνία σήμερα είναι το κόστος ζωής και αυτό είναι και η δική μας προτεραιότητα. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν, άλλος δρόμος από τη γρήγορη ανάπτυξη και την δημιουργία πλεονασμάτων και μια πολιτική που στηρίζει το διαθέσιμο εισόδημα με στόχους συγκεκριμένους, δεν υπάρχει. Τελικά το παιχνίδι θα ή θα χαθεί εκεί που κερδίζεται συνήθως. Στο πεδίο της οικονομίας.

Κλείνω ευχαριστώντας σας και πάλι για αυτή την ουσιαστική εξάωρη συνεδρίαση και να ανανεώσαμε το ραντεβού μας για την συνεδρίαση που θα γίνει τον Ιούλιο. Να εμπιστευόμαστε τους εαυτούς μας, δεν είναι λίγα αυτά που έχουμε πετύχει. Βλέποντας την υπόλοιπη Ευρώπη, συνομιλώντας με άλλους αρχηγούς, βλέποντας πόσο γρήγορη είναι η αποδόμηση των κυβερνήσεων, έχουμε πετύχει κάτι το οποίο είναι σημαντικό. Και έχουμε τη δυνατότητα να πετύχουμε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει. Κανένα κόμμα δεν έχει κερδίσει ξανά τρεις συνεχόμενες εκλογές. Μπορεί να γίνει. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι ένας κοινός στόχος στον οποίον τέμνεται και το ατομικό συμφέρον όλων μας αλλά και το συλλογικό συμφέρον της χώρας και είμαι σίγουρος ότι θα το πετύχουμε».

Η αποστροφή Άδωνι για τους υπουργούς που «δεν ιδρώνουν τη φανέλα»

Ειδικό ενδιαφέρον έχει μια αναφορά του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, για συναδέλφους του, που δεν βγαίνουν ή μιλάνε μόνο για το αντικείμενό τους, και απουσιάζουν από τις συνεδριάσεις των κομμάτικών οργάνων. Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν αναφέρθηκε σε κάποιον υπουργό συγκεκριμένα, αλλά όλοι θεώρησαν ότι η αναφορά του αφορά στον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, ο οποίος απουσιάζει από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ευρισκόμενος στην Πορτογαλία.

Το κλίμα της τοποθέτησης του υπ. Υγείας είναι ότι οι βουλευτές δεν πάνε σε πάνελ για να υπερασπιστούν το έργο της κυβέρνησης και ενδιαφέρονται κυρίως για την αυτοπροβολή τους.

Οι αναφορές αυτές του υπουργού Υγείας θεωρήθηκαν από αρκετούς βουλευτές της ΝΔ σαν έμμεση αλλά σαφή αναφορά προς τον Νίκο Δένδια, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στη Λισαβόνα, αλλά έχει καταγραφεί η απουσία του σε μια σειρά από συνεδριάσεις, όπως η συζήτηση της τροπολογίας για τον άγνωστο στρατιώτη, η ψηφοφορία για την άρση ασυλίας των 13 βουλευτών της ΝΔ που ελέγχονται στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και η μη παρουσία του στη συζήτηση για το κράτος Δικαίου, που διεξήχθη σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών και από την οποία απουσίαζαν και άλλοι υπουργοί της κυβέρνησης της ΝΔ.

«Κάποιοι πάνε εκεί που μας βρίζουν και όχι στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ», είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης. Ο υπουργός Υγείας είπε επίσης ότι «κάποιος υπουργός θα πήγαινε και στη Σελήνη για να μην μιλήσει».

Ο υπουργός Υγείας έκανε λόγο για τρεις κατηγορίες υπουργών: «σε αυτούς που δεν μιλάνε καθόλου, σε αυτούς που μιλάνε για όλα και σε αυτούς που πάνε και μιλάνε με προκαθορισμένη ατζέντα», σχολιάζοντας ότι «έτσι δεν πάμε πουθενά». «Είμαστε ομάδα; Αν είμαστε ομάδα θα την ιδρώσουμε όλοι μαζί τη φανέλα», ανέφερε χαρακτηριστικά. Μάλιστα, πρόσθεσε με χιουμοριστική διάθεση ότι «επειδή δεν θα είμαι στο ψηφοδέλτιο γιατί έκανα εμφύτευση, μιλάω πιο άνετα», για να συμπληρώσει ότι «δεν ιδρώνουν όλοι τη φανέλα» και ότι «κάποιοι θα πάνε και στη σελήνη για να μη μιλήσουν».

Σε ανάλογο μήκος κύματος ήταν και η τοποθέτηση του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου, ο οποίος άφησε αιχμή για τους απόντες υπουργούς, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Απαιτείται ισχυρή ενότητα της Νέας Δημοκρατίας στη μάχη για τις εκλογές, οι απόντες θα αναλάβουν την ευθύνη της απουσίας τους».

Σύμφωνα με πληροφορίες και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Δημήτρης Μαρκόπουλος ήταν επικριτικός αναφερόμενος σε υπουργούς που «είναι επί χρόνια αμετακίνητοι» και «ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι τοποθετήσεις των βουλευτών που λαμβάνουν τον λόγο. Συνεργάτες του πρωθυπουργού σημείωναν: «Όπως μπορείτε να δείτε από τις τοποθετήσεις κορυφαίων βουλευτών όπως ο Μάκης Βορίδης, ο Δημήτρης Μαρκόπουλος και λοιπά υπάρχει πλήρης υπεράσπιση του επιτελικού κράτους»

Κάλυψη Μητσοτάκη σε Γιόγιακα για το συμβάν με τον Ταχιάο

Κατά τα άλλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, κάλυψε τον βουλευτή Βασίλη Γιόγιακα, για την αντιπαράθεση που είχε προ ημερών με τον υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο στη Βουλή.

Ειδικότερα, ο κ. Γιόγιακας, λαμβάνοντας το λόγο έκανε αναφορά στο εν λόγω συμβάν και σημείωσε πως «είμαι ένας βουλευτής της περιφέρειας που ιδρώνει την φανέλα 12 χρόνια και θα συνεχίσω να την ιδρώνω».

Σε αυτό σημείο λοιπόν, παρενέβη ο πρωθυπουργός και σχολίασε τα εξής: «Να μεταφέρω στην κοινοβουλευτική ομάδα την ενόχληση μου για ένα περιστατικό που σε ενόχλησε και προσωπικά έχω έχω την απαίτηση από τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, να αντιμετωπίζουν τους βουλευτές με ευγένεια και με σεβασμό.».

«Ακόμα και η άρνηση να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παρεξηγούνται παρεξηγήσεις και εντάσεις, την ίδια απαίτηση όμως έχω και από το βουλευτή που πρέπει να αντιληφθεί ότι ταυτόχρονα εκπροσωπεί και την επικράτεια και την εκλογή του περιφέρεια, σήμερα η εκπροσώπηση της εκλογικής περιφέρειας δεν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη και ίσως θα πρέπει να μας απασχολήσει την αναθεώρηση του άρθρου 60, άρα να δει την μεγάλη εικόνα και να αντιληφθεί πως η ανάδειξη ενός τοπικού ζητήματος είναι απολύτως ευ, πλην όμως κάποιο επιτελικό κράτος πρέπει να δει την επικράτεια γιατί πάντα τα αιτήματα θα είναι πολλά περισσότερα από αυτά που μπορούν να ικανοποιηθούν», ανέφερε στη συνέχεια και πρόσθεσες:

«Είναι αναφαίρετο δικαίωμα, να κάνετε ερωτήσεις στους υπουργούς, και γνωρίζω ότι οι υπουργοί έχουν χωρίσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο σε υφυπουργούς, το γνωρίζω αυτό, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει απόλυτη εκχώρηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου στους υφυπουργούς και βέβαια η αντιμετώπιση να είναι πάντα κόσμια».

Βορίδης για Κοβέσι: «Είναι ακτιβίστρια»

Από την πλευρά του, ο Μάκης Βορίδης αναφέρθηκε στις δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, εξαπολύοντας σφοδρά πυρά κατά της Λάουρα Κοβέσι, ενώ έσπευσε να υπερασπιστεί το επιτελικό κράτος. «Η συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση έρχεται εν μέσω μιας βαθιάς αμφισβήτησης του ρόλου του βουλευτή. Αμφισβήτηση που προκύπτει από την διαβίβαση 13 αβάσιμων και αστήρικτων κατηγοριών, από τις πολιτικές τοποθετήσεις μιας ακτιβίστριας εισαγγελέως, της κ. Κοβεσι», είπε χαρακτηριστικά και συνέχισε:

«Η αμφισβήτηση του βουλευτικού ρόλου δεν έρχεται από το επιτελικό κράτος. Το επιτελικό κράτος είναι κατάκτηση που θα μείνει και μετά από εμάς. Είναι οι τακτικές συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου, είναι ο κυβερνητικός προγραμματισμός, είναι η γραμματεία συντονισμού, η γραμματεία νομικών και κοινοβουλευτικών θεμάτων, οι υπηρεσιακοί γραμματείς, τα επιτελικά στελέχη, ο ετήσιος προγραμματισμός προσλήψεων, μεγάλες και κρίσιμες διοικητικές κατακτήσεις».

Χαρακτήρισε δε σωστή την απόφαση να κατέλθουν υποψήφιοι οι βουλευτές που βρίσκονται στις δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, σημειώνοντας πως «αδίκως κατηγορούνται», και συνέχισε: «Σωστό να αναθεωρηθεί το άρθρο 60 και να θωρακιστεί ο ρόλος του βουλευτή. Και πρέπει πια να τεθεί τέλος την ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής».

Πλεύρης υπέρ ασυμβίβαστου υπουργού βουλευτή

Από την πλευρά του, λαμβάνοντας τον λόγο ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, τάχθηκε υπέρ της θεσμοθέτησης ασυμβίβαστου υπουργού και βουλευτή.

Άδωνις κατά του ασυμβίβαστου

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, τάχθηκε κατά της θεσμοθέτησης του ασυμβίβαστου, σημειώνοντας πως εάν θεσμοθετηθεί, «κανένας δεν θα ψηφίζει τους νόμους». Τόνισε δε πως «θα αλλάζει πρωθυπουργός κάθε έξι μήνες γιατί θα έχει το πάνω χέρι η Βουλή».

Ο Τάκης Θεοδωρικάκος από την πλευρά του, αναφέρθηκε στην ανάγκη για ενότητα της ΝΔ στη μάχη για τις εκλογές, και εξέφρασε τη διαφωνία του για τη θεσμοθέτησης ορίου ηλικίας για υποψήφιο βουλευτή στα 21.

Οι τοποθετήσεις των βουλευτών

Από την πλειοψηφία των τοποθετήσεων προκύπτει πως οι περισσότεροι βουλευτές έθεσαν θέμα αναβάθμισης του ρόλου τους και ζήτησαν να συνδιαμοφρώνουν τις κυβερνητικές θέσεις και όχι απλα να τις υποστηρίζουν από το βήμα της Βουλής.

Ιδιαίτερη εντύπωση δε προκάλεσε αναφορά του βουλευτή Έβρου Αναστάσιου Δημοσχάκη, ο οποίος ζήτησε να υποβάλλονται σε ψυχοκοινωνικά τεστ όσοι από δω και πέρα θα είναι υποψήφιοι βουλευτές.

Στην τοποθέτησή του, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιώργος Βλάχος αναφέρθηκε στην «εξαπάτηση» σχετικά με το νομοσχέδιο για τα ομόφυλα ζευγάρια, εστιάζοντας στο επιχείρημα ότι οι διαβεβαιώσεις που δόθηκαν από την πλευρά της κυβέρνησης και των εισηγητών δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα που διαμορφώθηκε.

Η αναφορά του σε «καθηγήτριες» αφορούσε την επιστημονική επιτροπή ή τους ακαδημαϊκούς συμβούλους που υποστήριξαν τη νομιμότητα και την αναγκαιότητα του νομοσχεδίου. Ο βουλευτής θεώρησε ότι οι νομικές και κοινωνιολογικές αναλύσεις που παρουσιάστηκαν (π.χ. για τη μη διάκριση και τα ανθρώπινα δικαιώματα) χρησιμοποιήθηκαν ως «περιτύλιγμα» για να περάσει μια πολιτική απόφαση με την οποία ο ίδιος διαφωνούσε ριζικά.

Στον κ. Βλάχο φέρεται να απάντησε ο Θάνος Πλεύρης, λέγοντας «Δεν μας εξαπάτησαν οι καθηγήτριες. Η υιοθεσία υπήρχε. Την τεκνοθεσία προβλέψαμε από την αρχή στον νόμο».

Έμμεσες αιχμές Οικονόμου σε Σκέρτσο

Ο πρώην υπουργός Γιάννης Οικονόμου σύμφωνα με πληροφορίες, άφησε κι αυτός σαφείς αιχμές για το επιτελικό κράτος λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν μπορούμε να καθορίζουμε τις πολιτικές μας μόνο με κουτάκια», δήλωση που κατά πολλούς θεωρείται ως έμμεση αιχμή κατά του κ. Άκη Σκέρτσου καθώς είναι γνωστό ότι στο γαλάζιο οικοσύστημα εδώ και χρόνια του αποδίδουν τον χαρακτηρισμό «ο εξελάκιας» ή «ο κουτάκιας» λόγω του συντονισμού του κυβερνητικού έργου με τους περίφημους μπλε φακέλους.

Ο κ. Οικονόμου έθεσε και ζήτημα ιδεολογικής ταυτότητας της ΝΔ σημειώνοντας ότι «Είμαστε και λαϊκοί και φιλελεύθεροι», σε ό,τι αφορά στον ιδεολογικό χαρακτήρα της ΝΔ. Έκανε μάλιστα λόγο για προβλήματα με το χρηματιστήριο ενέργειας και λάθη στην αντιμετώπιση των ελεύθερων επαγγελματιών και υπογράμμισε ότι δυστυχώς δεν διαχέεται η ανάπτυξη στην κοινωνία παρά την όποια παραγωγή πλούτου.

Ο Μίλτος Χρυσομάλλης σημείωσε πως πολλοί πολίτες αισθάνονται πως δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με άλλους, αναδεικνύοντας το ζήτημα της ισότητας στην καθημερινότητα και στην πρόσβαση στις δυνατότητες που δημιουργούνται.

Αναφερόμενος στο επιτελικό κράτος, σημείωσε ότι συμφωνεί με τη λογική του, υπογράμμισε όμως ότι υπάρχουν δυσκολίες στον συντονισμό. Όπως ανέφερε, οι βουλευτές πολλές φορές δεν γνωρίζουν σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν, ενώ το πρόβλημα εντείνεται με τους εξωκοινοβουλευτικούς υπουργούς, οι οποίοι, όπως είπε, συχνά λειτουργούν με το βλέμμα στην προσωπική τους πολιτική διαδρομή.

Ενδεικτικά ορισμένες από τις τοποθετήσεις των βουλευτών:

Ευρυπιδης Στυλιανιδης:
Οι θεσμικές αλλαγές που προτείνουμε επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών της Δημοκρατίας μας, διορθώνοντας στρεβλώσεις του παρελθόντος και συμβάλλοντας στην μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον.

Δημήτρης Καιρίδης:
Οι συναντήσεις μας θα έπρεπε να είναι πιο τακτικές και απόδραματοποιημένες, η συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας είναι αυθεντικότερος εκφραστής της εσωκομματικής Δημοκρατίας
Η Νέα Δημοκρατία υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η κυρίαρχη πολιτική δύναμη που θέτει την ατζέντα και αναγκάζει τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να τοποθετηθούν και να αποκαλυφθούν γι’ αυτό που συχνά είναι: κύμβαλα αλαλάζοντα χωρίς θέσεις. Κάποιες από τις προτάσεις που έκανα και εγώ τις υιοθετήσατε ήδη - προτείνω και να υπάρξει αναγραφή του αριθμού των σταυρών στα ψηφοδέλτια

Γιώργος Στύλιος:
Σε ένα χρόνο από τώρα θα έχουμε εκλογές, η Νέα Δημοκρατία είναι ένα κόμμα εξουσίας, στόχος μας είναι να κερδίσουμε τις εκλογές και να τις κερδίσουμε αυτοδύναμα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όλοι θέλουμε να είμαστε βουλευτές στην επόμενη Βουλή. Εκτός από οποιοδήποτε φιλοδοξία μπορεί να έχουμε, με τη Νέα Δημοκρατία στην κυβέρνηση μπορούμε να προσφέρουμε στον τόπο μας, στην πατρίδα για να αλλάξουμε προς το καλύτερο τις ζωές των παιδιών μας. Τα θετικά και η συνέπεια λόγων και έργων είναι το μεγάλο όπλο της κυβέρνησης ο κόσμος το αναγνωρίζει. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι.

Μάκης Βορίδης:
Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση έρχεται σε μια εξέλιξη αμφισβήτηση στο ρόλο του βουλευτή και των καθηκόντων του.
Η επίθεση έρχεται από μία δικαστικό την κυρία Κοβέσι η οποία καταχωρήθηκε ως πολιτικός από τις τοποθετήσεις που έχει κάνει η ιδια.
Το επιτελικό κράτος είναι η διαδικασία συντονισμού, ο κυβερνητικός προγραμματισμός, η αποτίμηση του κυβερνητικού έργου, αυτά δεν θίγουν το βουλευτή. Σήμερα αυτό δεν είναι μια τέτοια σύγκρουση, είναι η ευθεία αμφισβήτηση του ρόλου του βουλευτή.
Έχω δει όλες τις υποθέσεις, είναι 13 αβάσιμες και αστήρικτες υποθέσεις.
Γεννάται ένα ζήτημα οριοθέτησης. Θα δεχόμαστε πολίτες στο γραφείο μας; Έρχονται γιατί έχουν προβλήματα. Επιτρέπεται να μιλάμε με τη δημόσια διοίκηση; Χρειάζεται οριοθέτηση. Και ένα ισχυρό μήνυμα απέναντι στην ανεύθυνη αντιπολίτευση, τέρμα στην ποινικοποίηση της δραστηριότητας των βουλευτών. Χαιρετίζω θέση του πρωθυπουργού για την την αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή και ότι πρέπει να μπει ένα όριο σε αυτό.

Δημήτρης Βαρτζόπουλος:
Έπρεπε να περάσει μισός αιώνας και να έρθει η κυρία Κοβέσι για να διαπιστώσω ότι όλα αυτά που γνώριζα δεν ήταν απλά λάθος, αλλά παρατυπία και έγκλημα. Θα πρέπει να προστατευτούμε
Η απόφαση να απορριφθεί η επιτροπή για τους υπουργούς είναι μια απόφαση σωστή και θαρραλέα.

Θάνος Πλεύρης:

Είναι η πρώτη συνταγματική αναθεώρηση με ταυτοτικές αλλαγές

Αν θες να πολιτευτείς στα 21, θα πρέπει να έχεις υπηρετήσει την στρατιωτική σου θητεία
Στο πλαίσιο του βουλευτή – υπουργού, προτείνω το απόλυτο ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού. Να υπάρχει ασυμβίβαστο του κοινοβουλευτικού υπουργού, να πολιτευτεί ως βουλευτής.
Δεν μπορεί υπουργοί να βγαίνουν και να μιλούν μόνο για την αρμοδιότητά τους.

Νότης Μηταράκης:
Για το επιτελικό κράτος θα συμφωνήσω με το Μάκη το Βορίδη και η ενίσχυση των θεσμών συνέβαλε στην αντιμετώπιση κρίσεων και στην εκλογική νίκη του 2023.
Η Νέα Δημοκρατία θα πρέπει να γίνει πιο ισχυρή οργανωτικά, για να στηρίξουμε τον πρωθυπουργό και να παίξουν όλοι ένα ρόλο. Η εκτελεστική γραμματεία να συνεδριάζει κάθε μήνα, η πολιτική επιτροπή και κοινοβουλευτική ομάδα κάθε τρίμηνο.
Και να υπάρξει μια σαφή ερμηνεία για το ποιος είναι ο ρόλος του βουλευτή.

Δημήτρης Μαρκόπουλος:
Καμιά φορά πριονίζουμε το κλαδί που καθόμαστε και πληγώνουμε το δέντρο, το οποίο είναι το επιτελικό κράτος, ένα επίτευγμα μας που δοκιμάστηκε και έχει πετύχει. Γιατί μιλάμε για το επιτελικό και δεν ψάχνουμε το επιλεκτικό κράτος, το οποίο είναι αυτό το οποίο δεν βγαίνει στις μάχες και είναι οι συνάδελφοι που μιλάνε μονοθεματικά. Πρέπει να πάρετε πρωτοβουλίες, να μας μετράτε. Κάποιες συνάδελφοι αρνούνται να βγουν στην μάχη.
Για τον κύριο Σκέρτσο, εγώ έχω διαφωνήσει μαζί του, όμως εκφράζει θέσεις, μιλάει, υποστηρίζει όπως μπορεί την παράταξη, οι υπόλοιποι είμαστε τόσο σωστοί; Και είμαστε στη Βουλή για νομοσχέδια και βρισκόμαστε 2,3 ομιλητές; Να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να κοιταχτούμε στα μάτια.

Χρήστος Σταϊκούρας:
Υπάρχουν συλλογικές και σημαντικές επιτυχίες σε όλα τα πεδία της δημόσιας σφαίρας. Προτείνω: 1. Να υπάρξει ένα όραμα για το 2030 - το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών να φτάσει το μέσο ευρωπαϊκό όρο. 2. Να υπάρξουν ακόμη περισσότερες οικονομικές επιλογές προς τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με δικαιότερη κατανομή του πλούτου. 3. Να ενισχύσουμε την περιφερειακή ανάπτυξη, προωθώντας επιλογές που έχουμε κάνει, όπως φοιτητικές εστίες στα πανεπιστήμια, νέα δικαστικά μέγαρα, αξιοποίηση ιαματικών πηγών κ.α.

Βασίλης Γιόγιακας:
Να αναφερθώ στο ρόλο του βουλευτή, είμαι ένας βουλευτής της περιφέρειας που ιδρώνει την φανέλα 12 χρόνια και θα συνεχίσω να την ιδρώνω
Έκανε αναφορά στο συμβάν με τον Ταχιάο

Στο σημείο αυτό παρενέβη ο πρωθυπουργός δίνοντας την εξής απάντηση:

Να μεταφέρω στην κοινοβουλευτική ομάδα την ενόχληση μου για ένα περιστατικό που σε ενόχλησε και προσωπικά έχω έχω την απαίτηση από τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου, να αντιμετωπίζουν τους βουλευτές με ευγένεια και με σεβασμό. Ακόμα και η άρνηση να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να μην παρεξηγούνται παρεξηγήσεις και εντάσεις, την ίδια απαίτηση όμως έχω και από το βουλευτή που πρέπει να αντιληφθεί ότι ταυτόχρονα εκπροσωπεί και την επικράτεια και την εκλογή του περιφέρεια, σήμερα η εκπροσώπηση της εκλογικής περιφέρειας δεν είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη και ίσως θα πρέπει να μας απασχολήσει την αναθεώρηση του άρθρου 60, άρα να δει την μεγάλη εικόνα και να αντιληφθεί πως η ανάδειξη ενός τοπικού ζητήματος είναι απολύτως ευ, πλην όμως κάποιο επιτελικό κράτος πρέπει να δει την επικράτεια γιατί πάντα τα αιτήματα θα είναι πολλά περισσότερα από αυτά που μπορούν να ικανοποιηθούν.

Είναι αναφαίρετο δικαίωμα, να κάνετε ερωτήσεις στους υπουργούς, και γνωρίζω ότι οι υπουργοί έχουν χωρίσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο σε υφυπουργούς, το γνωρίζω αυτό, αλλά δεν πρέπει να υπάρχει απόλυτη εκχώρηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου στους υφυπουργούς και βέβαια η αντιμετώπιση να είναι πάντα κόσμια

Γιάννης Παππάς:
Το επιτελικό κράτος αποτελεί σημαντική μεταρρύθμιση να πάρουμε τα πεδία που τους ασκείται κριτική και να την κάνουμε εργαλείο βελτίωσης
Ευθύνη και λογοδοσία.

Κωστής Χατζηδάκης:
Να ξεκινήσουμε τρεις αρχές που μας ενώνουν, ενότητα: Ενότητα, χωρίς σιωπή. Αυτοκριτική, χωρίς αυτοϋπονόμευση. Προσθέτω επίσης, ότι εμείς εδώ πέρα δεν έχουμε αντίπαλο μέσα στην αίθουσα, αντίπαλος μας είναι η ακρίβεια, η διεθνής κρίσης, η ανασφάλεια για το μέλλον.
Η Νέα Δημοκρατία είναι ο σύνδεσμος με την κοινωνία, μια ενεργή, ζώσα κοινοβουλευτική ομάδα.
Μπορεί να ενισχυθεί ο ρόλος του βουλευτή, προφανώς ναι.
Επιτελικό κράτος, είναι μια καλή λειτουργία της κυβέρνησης, ένας καλύτερος συντονισμός. Ερώτημα. Θεωρούμε ότι παλαιότερα οι προηγούμενες κυβερνήσεις συντονιζόταν καλύτερα; Δε νομίζω.
Η πίεση από το επιτελικό κράτος δεν ασκείται στους βουλευτές, ασκείται στους υπουργούς, αυτοί έχουν λόγο να διαμαρτύρονται.
Η συνταγματική αναθεώρηση αφορά την ατζέντα του 2030 και είναι δικό μας θέμα, γιατί και η αντιπολίτευση ανοήτως έχει μπει στη γωνία. Εμείς έχουμε υποχρέωση αυτό να το αναδείξουμε. Για το πολιτικό σύστημα, βεβαίως έχουμε κάθε λόγο για τη συκοφάντηση της παράταξης μας, ωστόσο υπάρχει και μια κοινωνία που δεν πρέπει να την αγνοήσουμε και να λάβουμε υπόψη τους πολίτες που θέλουν ένα πολιτικό σύστημα πιο σύγχρονο και πιο διαφανές και πιο λειτουργικό.
Έχουν γίνει λάθη και παραλείψεις, αλλά έχει γίνει κι ένα σημαντικό έργο πως έχει πέσει η ανεργία απ’ το 18, στο 8%, πως οι συντάξεις απονέμονται ποι γρηγορότερα από ότι στη Γερμανία, αυτά πρέπει να τα πούμε όλοι και οι βουλευτές και ακόμα πιο πολύ οι υπουργοί. Η Νέα Δημοκρατία είμαστε εμείς και κρατώντας όρθια τη Νέα Δημοκρατία, θα κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα και θα δώσουμε προοπτική στην πατρίδα.

Κώτσηρας Γιώργος:
Συνταγματική αναθεώρηση με το βλέμμα στο μέλλον. Σημαντική η πρόβλεψη για την ελληνική γλώσσα-επί Μητσοτάκη αναγνωρίστηκε η παγκόσμια ημέρα. Θεσμικές αλλαγές για την ενίσχυση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος

Μάκρη Ζέττα:
Η ελευθερία υπάρχει στη δημοκρατία, και η ελευθερία του λόγου υπάρχει και στην εσωκομματική διαδικασία όπως αποδείχτηκε σήμερα.

Κατσανιώτης Ανδρέας:
Οι διαφορετικές απόψεις δεν είναι παραφωνία είναι συνομιλία με τους πολίτες με τους οποίους ανησυχούν. Σ’ αυτό το πλαίσιο και η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Όμως στα μάτια πολλών πολιτών, μοιάζει σαν μια διαμάχη μεταξύ ειδικών, ενώ η κοινωνία πιέζεται από άλλα προβλήματα.

Σήμερα θέλω να μείνω στο ρόλο που δίνει το Σύνταγμα στον καθέναν από μας.

Η Κυβέρνηση αξιολογείται από τον πρωθυπουργό, αλλά ελέγχεται και από τη Βουλή και λογοδοτεί στην κοινοβουλευτική ομάδα.

Για μεταφορά ΟΠΕΚΕΠΕ σε ΑΑΔΕ η κοινοβουλευτική ομάδα δεν ενημερώθηκε, αλλά εγώ ψήφισα για να μη δημιουργήσω πρόβλημα στην κοινοβουλευτική ομάδα.

Θεοδωρικάκος Τάκης:
Απαιτείται ισχυρή ενότητα της Νέας Δημοκρατίας στη μάχη για τις εκλογές, οι απόντες θα αναλάβουν την ευθύνη της απουσίας τους.

Η στόχευση στους 13 συναδέλφους ήταν στόχευση στο ηθικό κύρος της παράταξης. Και αυτό δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε. Να ξεκαθαρίσουμε και στην κοινωνία ότι αυτοί δεν πήραν χρήματα αλλά λειτούργησαν στο πλαίσιο του ρόλου τους

Και επίσης να αναδείξουμε την δημαγωγία και το λαϊκισμό του Αλέξη Τσίπρα, γιατί αυτός πιστεύω ότι θα είναι δεύτερο κόμμα

Διαφωνώ με το όριο ηλικίας για υποψήφιο βουλευτή στα 21.

Παναγιωτόπουλος Νίκος:
Όλοι όσοι πήραμε το λόγο είμαστε υποστηρικτές της κυβέρνησης και δεν είμαστε αμφισβητίες ούτε απέναντι στην κυβέρνηση. Αλλά αν ο βουλευτής επιθυμεί να εκφράσει κάποιος προβληματισμός, κάποιες ανησυχίες, ενδεχομένως και κάποια αγωνία για την πορεία των πραγμάτων, νομίζω ότι αυτό είναι καλή υπηρεσία στη συνολική προσπάθεια. Αρκεί να το κάνει με τον προβλεπόμενο τρόπο, στα προβλεπόμενα όργανα, εδώ στην κοινοβουλευτική ομάδα, και όχι από δω κι από κει. Αυτή είναι καλή υπηρεσία. Και βλέπω ότι υπάρχει ενδιαφέρον πραγματικά, από τους παρόντες τουλάχιστον.

Άλλο να ιδρώνεις την φανέλα στο λεκανοπέδιο κι άλλο στην περιφέρεια.

Σταμενίτης Διονύσης:
Στα εφτά χρόνια διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο απολογισμός είναι εντυπωσιακός. Αντιμετώπιση εξωγενών κρίσεων. Αντιμετώπιση ανεργίας, θυμάστε στα γραφεία μας ότι ψάχναμε δουλειά για ανέργους, σήμερα έρχονται στα γραφεία μας εταιρείες για να τους βρούμε εργαζόμενους.

Αυτό πιστώνεται σε εσάς κ. Πρόεδρε αλλά και στο επιτελικό κράτος, που σχεδιάζει και συντονίζει. Προφανώς και στα επτά χρόνια γίναν και λάθη και παραλείψεις. Όποιος όμως είδε το ντοκιμαντέρ στο Σκάι, επανέφερε στην μνήμη μας τι μπορεί να πάθουμε το 2027. Είναι ανάγκη για τη χώρα, για τις οικογένειές μας, για την περιφέρεια, για τα παιδιά μας η Νέα Δημοκρατία να είναι ξανά κυβέρνηση και μάλιστα αυτοδύναμη.

Έγινε πολλή συζήτηση για το ρόλο του βουλευτή, αλλά οι βουλευτές νιώθουν ότι ο ρόλος τους είναι κάπως περιορισμένος. Επιβάλλεται όλοι μας να κάνουμε το καλύτερο όλοι μας στη Νέα Δημοκρατία να είναι αυτό για τις εκλογές που έρχεται αλλά επιβάλλεται και η Νέα Δημοκρατία να ενισχύσει το ρόλο του βουλευτή, να συμμετέχει δηλαδή ο βουλευτής στη διαμόρφωση των νομοσχεδίων, να μπορεί θεσμικά να παρεμβαίνει σ’ αυτή τη διαδικασία.

Σπανάκης Βασίλης
Εδώ είναι μία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας. Όλοι βρισκόμαστε στην αίθουσα με την ιδιότητα του βουλευτή. Που έχει προκύψει μέσα από την ψήφο 2,5 περίπου εκατομμυρίων ελλήνων που εμπιστεύτηκαν τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του Μαΐου του 2023. Και αυτό δεν πρέπει να το βγάλουμε ποτέ από το μυαλό μας. Και το λέω γιατί;

Το μήνυμα είναι ένα και ξεκάθαρο, ότι έχουμε ένα πρωθυπουργό που είναι πρωταγωνιστής στις εξελίξεις σε μια διεθνή κρίση που υπάρχει και πρωταγωνιστής στην Ευρώπη και παίρνει πρωτοβουλίες και το μεγάλο πλεονέκτημα της χώρας μας είναι ότι έχουμε μια μονοκομματική κυβέρνηση με σταθερή πολιτική και βρισκόμαστε λίγο πριν τις επόμενες εκλογές

Η Νέα Δημοκρατία είναι η παράταξη εκείνη που φέρνει σταθερότητα, σύνθεση και συσπείρωση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υπερδιπλάσια αποδοχή από οποιοδήποτε άλλο πολιτικό αρχηγό, που σημαίνει ότι υπάρχουνε περιθώρια βελτίωσης του εκλογικού ποσοστού της νέας Δημοκρατίας. Ο ρόλος και ο λόγος του κόμματος της νέας Δημοκρατίας το επόμενο διάστημα είναι ο κεντρικός άξονας για την μεγάλη νίκη για ένα εκλογικό αγώνα.

Βρισκόμαστε μπροστά στην πιο ιστορική και δύσκολη εκλογική μάχη για να κάνουμε τη Νέα Δημοκρατία ξανά για τρίτη θητεία κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη πρωθυπουργό

Ναι, είμαστε θυμωμένοι, αλλά όχι ηττημένοι και παίξαμε άμυνα και τώρα πρέπει να παίξουμε επίθεση. Δε λυγίζουμε και προχωράμε.

Διαβάστε επίσης