Εντοπίστηκαν ίχνη ατμόσφαιρας σε παγωμένο σώμα πέρα από τον Πλούτωνα – Τι δείχνει η νέα μελέτη
Ενδείξεις ατμόσφαιρας σε μικρό παγωμένο σώμα πέρα από τον Πλούτωνα εντοπίζουν Ιάπωνες αστρονόμοι, αμφισβητώντας όσα γνωρίζαμε για τα αντικείμενα στη Ζώνη του Κάιπερ.
Snapshot
- Ιάπωνες αστρονόμοι εντόπισαν ενδείξεις ατμόσφαιρας σε το μικρό παγωμένο σώμα (612533) 2002 XV93, που βρίσκεται στη Ζώνη του Κάιπερ πέρα από τον Πλούτωνα.
- Η ατμόσφαιρα του XV93 είναι πολύ αραιή και πιθανώς αποτελείται από μεθάνιο, άζωτο και μονοξείδιο του άνθρακα.
- Η ύπαρξη ατμόσφαιρας σε αντικείμενο αυτού του μεγέθους αποτελεί ανατροπή των μέχρι τώρα επιστημονικών θεωριών.
- Η προέλευση της ατμόσφαιρας παραμένει άγνωστη, με υποθέσεις για παγωμένα ηφαιστειακά φαινόμενα ή κατάλοιπα σύγκρουσης με κομήτη.
- Απαιτούνται περαιτέρω παρατηρήσεις, ιδίως με το τηλεσκόπιο James Webb, για να επιβεβαιωθεί η φύση και η σύνθεση του XV93.
Ιάπωνες αστρονόμοι εντόπισαν ενδείξεις ύπαρξης ατμόσφαιρας σε ένα μικρό, παγωμένο σώμα πέρα από τον Πλούτωνα, μια ανακάλυψη που, αν επιβεβαιωθεί, ανατρέπει όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για τα αντικείμενα στις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος.
Ένα «αδύνατο» εύρημα
Το αντικείμενο, γνωστό ως (612533) 2002 XV93, έχει διάμετρο περίπου 500 χιλιόμετρα και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 6 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο — δηλαδή 40 φορές πιο μακριά από τη Γη. Ανήκει στη Ζώνη του Κάιπερ, την περιοχή όπου εντοπίζονται πολυάριθμα παγωμένα σώματα, όπως ο Πλούτωνας και η Έριδα.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι αντικείμενα αυτού του μεγέθους δεν μπορούν να διατηρήσουν ατμόσφαιρα. Αν όμως τα νέα δεδομένα επιβεβαιωθούν, το XV93 θα αποτελέσει το δεύτερο γνωστό μεταποσειδώνιο σώμα με ατμόσφαιρα, μετά τον Πλούτωνα.
Πώς εντοπίστηκε η ατμόσφαιρα
Η ανακάλυψη έγινε τον Ιανουάριο του 2024, όταν το αντικείμενο πέρασε μπροστά από ένα μακρινό άστρο. Οι αστρονόμοι παρατήρησαν ότι το φως του άστρου δεν επανήλθε αμέσως μετά τη διέλευση, κάτι που υποδηλώνει ότι ένα πολύ λεπτό στρώμα αερίων παρεμβάλλεται και «φιλτράρει» την ακτινοβολία.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Astronomy, η ατμόσφαιρα του XV93 είναι εξαιρετικά αραιή — έως και δέκα εκατομμύρια φορές πιο αραιή από της Γης — και πιθανότατα αποτελείται από μεθάνιο, άζωτο και μονοξείδιο του άνθρακα.
Ερωτήματα και αμφιβολίες
Οι επιστήμονες δεν είναι ακόμη βέβαιοι για την προέλευση αυτής της ατμόσφαιρας. Μία εκδοχή είναι ότι δημιουργείται από αέρια που απελευθερώνονται από το εσωτερικό του σώματος, πιθανώς μέσω παγωμένων ηφαιστειακών διεργασιών. Μια άλλη θεωρία θέλει την ατμόσφαιρα να αποτελεί κατάλοιπο σύγκρουσης με κομήτη, κάτι που σημαίνει ότι ενδέχεται να είναι προσωρινή.
Δεν λείπουν και οι επιφυλάξεις, καθώς ο Ισπανός αστρονόμος Χοσέ Λουίς Ορτίθ εκτιμά ότι απαιτούνται περισσότερα στοιχεία, προτείνοντας ως εναλλακτική εξήγηση την ύπαρξη δακτυλίου γύρω από το σώμα. Οι ερευνητές, πάντως, θεωρούν ότι τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν αυτό το ενδεχόμενο.
Το αντικείμενο (612533) 2002 XV93, όπως απεικονίστηκε από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble το 2005
Ένας «παράξενος κόσμος» υπό παρακολούθηση
Η ομάδα των Ιαπώνων αστρονόμων ζητά τη συνέχιση των παρατηρήσεων, ιδίως με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, προκειμένου να διαλευκανθεί η φύση του αντικειμένου.
Όπως σημειώνουν, το XV93 πιθανότατα σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, στην «αυγή» του Ηλιακού Συστήματος, και ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο κάθε 247 χρόνια.
Προς το παρόν, παραμένει ένα από τα πιο «μυστηριώδη» σώματα της Ζώνης του Κάιπερ.
