Πόσο προστατεύει η ομπρέλα παραλίας από τον ήλιο – Σύγκριση με αντηλιακό [έρευνα]

Το καλοκαίρι μας χτυπάει την πόρτα, η θερμοκρασία αναμένεται να ανέβει αισθητά τις προσεχείς ημέρες και μαζί της θα γεμίσουν και οι παραλίες για τα πρώτα μπάνια της σεζόν.

Και μαζί με το μπάνιο έρχεται και η ηλιοθεραπεία ή τουλάχιστον η έκθεση στον ήλιο. Το να κάθεσαι κάτω από μια ομπρέλα θαλάσσης σε κάνει να νιώθεις πιο δροσερά και ασφαλής, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το δέρμα σου προστατεύεται πλήρως από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Έρευνες δείχνουν ότι η εξάρτηση μόνο από τη σκιά μπορεί να μας αφήσει πολύ πιο εκτεθειμένους στη βλάβη από τον ήλιο απ’ όσο νομίζουμε.

Γιατί μια ομπρέλα θαλάσσης δεν μπλοκάρει όλη την υπεριώδη ακτινοβολία

Μια ομπρέλα θαλάσσης μπλοκάρει κυρίως το άμεσο ηλιακό φως από ψηλά. Το πρόβλημα είναι ότι η υπεριώδης (UV) ακτινοβολία δεν ταξιδεύει μόνο σε ευθεία γραμμή. Στην παραλία, οι ακτίνες UV:

• ανακλώνται από την άμμο
• διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα
• φτάνουν στο δέρμα έμμεσα από πολλαπλές γωνίες

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν το σώμα σας είναι πλήρως υπό την σκιά της ομπρέλας, η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία δεν αποκλείεται.

Οι ερευνητές το περιγράφουν αυτό ως διάχυτη και ανακλώμενη υπεριώδη ακτινοβολία και είναι ένας λόγος για τον οποίο πολλοί παθαίνουν ηλιακό έγκαυμα ενώ κάθονται κάτω από την ομπρέλα.

Τι διαπίστωσε μελέτη που συνέκρινε τις ομπρέλες με το αντηλιακό

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Dermatology συνέκρινε την προστασία από ομπρέλες θαλάσσης με τη χρήση αντηλιακού σε πραγματικές συνθήκες παραλίας.

Για προστασία από τον ήλιο, στους συμμετέχοντες ανατέθηκε μόνο ένα εκ των:

• ομπρέλα θαλάσσης για σκιά
• αντηλιακό ευρέος φάσματος με δείκτη προστασίας (SPF) 100

Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά:

• Τα άτομα που χρησιμοποιούσαν μόνο ομπρέλες εκδήλωσαν σοβαρά ηλιακά εγκαύματα
• Το αντηλιακό υψηλού SPF παρείχε σημαντικά καλύτερη προστασία συνολικά

Σύμφωνα με την μελέτη, όσοι ήταν μόνο κάτω από ομπρέλα ανέπτυξαν περισσότερες περιοχές ηλιακού εγκαύματος σε σχέση με όσους είχαν μόνο το αντηλιακό και καθόλου σκιά.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η σκιά από μόνη της δεν επαρκεί, επειδή η έμμεση υπεριώδης ακτινοβολία εξακολουθεί να φτάνει στο εκτεθειμένο δέρμα.

Γιατί το αντηλιακό συχνά ξεπερνά την σκιά

Το αντηλιακό υψηλού SPF λειτουργεί διαφορετικά από μια ομπρέλα. Αντί να μπλοκάρει μόνο το ηλιακό φως από πάνω, το αντηλιακό σχηματίζει ένα προστατευτικό στρώμα απευθείας στο δέρμα που βοηθά στην απορρόφηση ή την ανάκλαση της υπεριώδους ακτινοβολίας από πολλαπλές κατευθύνσεις.

Το αντηλιακό ευρέος φάσματος προστατεύει επίσης από:

• Ακτίνες UVA: συνδέονται με τη γήρανση του δέρματος και τις βαθύτερες βλάβες του δέρματος
• Ακτίνες UVB: είναι κυρίως υπεύθυνες για τα ηλιακά εγκαύματα

Όταν εφαρμόζεται σωστά σε ποσότητα και συχνότητα, το αντηλιακό μειώνει τη συνολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία πιο αποτελεσματικά από το να βασίζεται κανείς μόνο στη φυσική σκιά.

Αυτό σημαίνει ότι οι ομπρέλες θαλάσσης είναι άχρηστες;

Καθόλου! Οι ομπρέλες παραλίας εξακολουθούν να παρέχουν σημαντικά οφέλη:

• Μειώνουν την άμεση έκθεση στη θερμότητα
• Μειώνουν την ένταση του άμεσου ηλιακού φωτός
• Μπορούν να μειώσουν τη συνολική επιβάρυνση από την υπεριώδη ακτινοβολία, όταν συνδυάζονται με άλλες μεθόδους προστασίας

Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι ομπρέλες αποτυγχάνουν, αλλά ότι πολλοί τις αντιμετωπίζουν λανθασμένα ως πλήρη προστασία από τον ήλιο. Στην πραγματικότητα, οι δερματολόγοι συνιστούν τη χρήση ομπρελών ως ένα ακόμα επίπεδο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής προστασίας από τον ήλιο.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να προστατευτείτε στην παραλία

Οι ειδικοί γενικά συνιστούν τον συνδυασμό πολλαπλών προστατευτικών μέτρων:

• Αντηλιακό ευρέος φάσματος (SPF 30 ή υψηλότερο)
• Επανεφαρμογή αντηλιακού κάθε 2 ώρες ή μετά από κολύμπι/εφίδρωση
• Προστατευτικά ρούχα και καπέλα
• Γυαλιά ηλίου με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία
• Σκιά από ομπρέλες, δέντρα και στέγαστρα

Αυτή η προσέγγιση είναι πολύ πιο αποτελεσματική από το να βασίζεται κανείς σε οποιαδήποτε μεμονωμένη μέθοδο.

Είναι πάντα καλύτερο το υψηλότερο SPF;

Το υψηλότερο SPF προσφέρει μεγαλύτερη προστασία UVB, αλλά η διαφορά δεν είναι απόλυτη. Για παράδειγμα:

• Το SPF 30 μπλοκάρει περίπου το 97% των ακτίνων UVB
• Το SPF 50 μπλοκάρει περίπου το 98%
• Το SPF 100 μπλοκάρει περίπου το 99%

Κανένα αντηλιακό δεν μπλοκάρει το 100% της υπεριώδους ακτινοβολίας.

Το πιο σημαντικό είναι ότι η αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από:

• Εφαρμογή επαρκούς ποσότητας προϊόντος
• Συνεπής επανεφαρμογή
• Χρήση σκευασμάτων ευρέος φάσματος

Ένα αντηλιακό με SPF 100 που δεν εφαρμόζεται σωστά μπορεί να προστατεύει λιγότερο αποτελεσματικά από ένα αντηλιακό με SPF 30 που χρησιμοποιείται σωστά.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορούν οι ακτίνες UV να περάσουν μέσα από τα σύννεφα και να προκαλέσουν βλάβη στον ήλιο;

Ναι. Έως και το 80% της υπεριώδους ακτινοβολίας μπορεί να περάσει μέσα από τα σύννεφα, πράγμα που σημαίνει ότι τα ηλιακά εγκαύματα και οι βλάβες στο δέρμα είναι πιθανά ακόμη και τις συννεφιασμένες ημέρες στην παραλία.

Το να είμαι δίπλα στο νερό αυξάνει ή μειώνει τον κίνδυνο έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία;

Τον αυξάνει. Το νερό αντανακλά την υπεριώδη ακτινοβολία όπως και η άμμος, αυξάνοντας την έμμεση έκθεση στο πρόσωπο, τον λαιμό και το κάτω μέρος του σώματος.

Παρέχουν οι πιο σκούρες ομπρέλες καλύτερη προστασία από τον ήλιο;

Γενικά, ναι. Τα πιο σκούρα και πυκνά υφασμένα υφάσματα τείνουν να απορροφούν περισσότερη υπεριώδη ακτινοβολία από τα ελαφρύτερα, λεπτότερα υλικά, αν και η προστασία παραμένει ελλιπής χωρίς αντηλιακό.

Μπορεί να πάθω βλάβη στο δέρμα χωρίς να έχω πάθει ορατό ηλιακό έγκαυμα;

Ναι. Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να βλάψει τα κύτταρα του δέρματος ακόμη και χωρίς εμφανή ερυθρότητα ή ξεφλούδισμα. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε χαμηλά επίπεδα συμβάλλει στην πρόωρη γήρανση και αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος με την πάροδο του χρόνου.

Συμπέρασμα

Οι ομπρέλες θαλάσσης βοηθούν στην μείωση του άμεσου ηλιακού φωτός, αλλά δεν μπλοκάρουν πλήρως την υπεριώδη ακτινοβολία. Έρευνα δείχνει ότι η εξάρτηση από τη σκιά και μόνο μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικό ηλιακό έγκαυμα, επειδή οι ακτίνες UV αντανακλώνται και διασκορπίζονται στο περιβάλλον της παραλίας.

Το αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF) γενικά παρέχει ισχυρότερη προστασία όταν εφαρμόζεται σωστά, ειδικά έναντι της έμμεσης έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία. Η ασφαλέστερη στρατηγική δεν είναι η επιλογή μεταξύ αντηλιακού ή σκιάς, αλλά ο συνδυασμός και των δύο ως μέρος μιας πολυεπίπεδης προσέγγισης στην αντηλιακή προστασία.

Πηγές:
clevelandclinic.org
aad.org
skincancer.org
cdc.gov