Χανταϊός: Τι είναι, πώς μεταδίδεται και γιατί οι ειδικοί δεν ανησυχούν για μία «νέα πανδημία»
Καθησυχαστικός εμφανίζεται ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας ΕΚΠΑ, επισημαίνοντας ότι, αν και πρόκειται για το μοναδικό στέλεχος που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, η μετάδοση αυτή είναι εξαιρετικά περιορισμένη και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή
Snapshot
- Η πρόσφατη έξαρση χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, ο οποίος σπάνια μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή για μετάδοση.
- Ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό και την Ευρώπη παραμένει χαμηλός, χωρίς ένδειξη ταχείας εξάπλωσης ή πανδημίας, σύμφωνα με τον Γκίκα Μαγιορκίνη, το ECDC και τον ΠΟΥ.
- Η μετάδοση του χανταϊού γίνεται κυρίως μέσω επαφής με ούρα, περιττώματα ή βιολογικά υγρά μολυσμένων τρωκτικών, ενώ η πρόληψη βασίζεται στην αποφυγή επαφής με τρωκτικά και σε μέτρα καθαριότητας και προστασίας.
- Τα στελέχη της Λατινικής Αμερικής έχουν υψηλότερη θνητότητα (10%
- 30%), ενώ τα ευρωπαϊκά στελέχη παρουσιάζουν ηπιότερη κλινική εικόνα και χαμηλότερη θνητότητα, με εκτιμήσεις γύρω στο 10%.
- Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό, και η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική, με τα συμπτώματα να εμφανίζονται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την έκθεση.
Η πρόσφατη έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius προκάλεσε διεθνή κινητοποίηση, καθώς το περιστατικό συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, το μοναδικό γνωστό στέλεχος χανταϊού που έχει δείξει σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Παρά τον αρχικό συναγερμό, τόσο το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) όσο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υπογραμμίζουν ότι ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό παραμένει χαμηλός, απορρίπτοντας τα σενάρια περί νέας πανδημίας.
Καθησυχαστικός εμφανίζεται και ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο ΕΚΠΑ, ο οποίος μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ξεκαθαρίζει ότι η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπου έχει παρατηρηθεί, απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή.
«Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως δεν υπάρχει ένδειξη για αυξημένη μεταδοτικότητα εκτός του συγκεκριμένου περιβάλλοντος του κρουαζιερόπλοιου.
Χαμηλός κίνδυνος για την Ευρώπη
Ο ίδιος επισημαίνει ότι για την Ευρώπη ο κίνδυνος παραμένει περιορισμένος, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ταχείας εξάπλωσης ή μεταφοράς του συγκεκριμένου στελέχους μεταξύ ηπείρων, όπως συμβαίνει με ιούς όπως η γρίπη ή η COVID-19.
Όπως εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης, οι χανταϊοί είναι γνωστοί εδώ και χιλιάδες χρόνια και μεταδίδονται κυρίως μέσω τρωκτικών.
Στη Νότια Αμερική εντοπίζονται οι λεγόμενοι «ιοί του Νέου Κόσμου», όπως ο ιός των Άνδεων, οι οποίοι σπάνια μπορούν να μεταδοθούν από άνθρωπο σε άνθρωπο και συνδέονται με πιο σοβαρές αναπνευστικές εκδηλώσεις και υψηλότερη θνητότητα.
Αντίθετα, τα ευρωπαϊκά στελέχη εμφανίζουν ηπιότερη κλινική εικόνα και δεν παρουσιάζουν τεκμηριωμένη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων.
«Οι ιοί χανταϊού στην Ευρώπη και στην Ελλάδα έχουν διαφορετική επικινδυνότητα και ηπιότερη κλινική εικόνα, από αυτούς της Λατινικής Αμερικής, χωρίς μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο και προκαλούν διαφορετικό σύνδρομο», εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης.
Συμπτώματα
Ο καθηγητής αναφέρει ότι τα στελέχη της Λατινικής Αμερικής εμφανίζουν εκτιμώμενη θνητότητα 10% έως 30%, ωστόσο το ποσοστό αυτό πιθανόν είναι υπερεκτιμημένο, καθώς ήπια περιστατικά δεν καταγράφονται πάντα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ΠΟΥ εκτιμά ότι καταγράφονται 10.000 έως 100.000 κρούσματα ετησίως, με διαφορετική βαρύτητα ανά περιοχή.
Για τα ευρωπαϊκά στελέχη, η θνητότητα θεωρείται σαφώς χαμηλότερη, αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία, με τις εκτιμήσεις να την τοποθετούν περίπου γύρω στο 10%.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο, ενώ η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική.
Η λοίμωξη εμφανίζεται συνήθως 1 έως 8 εβδομάδες μετά την έκθεση, με μέσο χρόνο εμφάνισης περίπου τις 2 εβδομάδες.
Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό και έντονη κακουχία, ενώ στην πορεία μπορεί να επηρεαστούν και οι νεφροί (στην Ευρώπη), ή να εκδηλωθεί σοβαρό καρδιοπνευμονικό σύνδρομο (στην Αμερική).
«Για τους χανταϊούς που βρίσκονται στην Ευρώπη η θνητότητα θεωρείται σημαντικά χαμηλότερη. Δεν έχουμε όμως, ακριβή εκτίμηση. Υπολογίζουμε ότι είναι γύρω στο 10%», αναφέρει ο κ. Μαγιορκίνης.
Τρόποι μετάδοσης και πρόληψη
Η μετάδοση σχετίζεται κυρίως με επαφή με ούρα, περιττώματα ή άλλα βιολογικά υγρά μολυσμένων τρωκτικών.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί δίνουν έμφαση στην πρόληψη μέσω:
- αποφυγής επαφής με τρωκτικά
συστηματικών μυοκτονιών - καθαριότητας σε κλειστούς χώρους
- χρήσης γαντιών και μάσκας σε χώρους πιθανής μόλυνσης
