Ιμπογκαΐνη: Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη θεραπεία για τον εθισμό που δοκίμασε ο Πρίσλεϊ Γκέρμπερ
Θεραπεία με ιμπογκαΐνη: Τι είναι, τι δείχνουν οι έρευνες και γιατί μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Snapshot
- Η ιμπογκαΐνη είναι μια ψυχοδραστική ουσία που δοκιμάζεται για τη θεραπεία του εθισμού σε οπιοειδή, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ως ασφαλής ή αποτελεσματική μακροπρόθεσμα.
- Υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι από τη χρήση ιμπογκαΐνης, κυρίως καρδιακές αρρυθμίες που μπορεί να οδηγήσουν σε θάνατο, καθώς και άλλες παρενέργειες όπως ναυτία και σπασμοί.
- Η ιμπογκαΐνη δεν είναι εγκεκριμένη θεραπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η νομιμότητα της διαφέρει ανά χώρα, χωρίς καθολική απαγόρευση σε επίπεδο ΕΕ.
- Υπάρχουν εγκεκριμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες για τον εθισμό στα οπιοειδή, όπως η μεθαδόνη, που προσφέρουν ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση.
- Ο θάνατος του Πρίσλεϊ Γκέρμπερ δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι σχετίζεται με τη θεραπεία με ιμπογκαΐνη, ενώ η περίπτωση του αναδεικνύει το ενδιαφέρον και τις ανησυχίες γύρω από τη χρήση αυτής της ουσίας.
Ο γιος της Σίντι Κρόφορντ, Πρίσλεϊ Γκέρμπερ, ο οποίος είχε μιλήσει δημόσια για την μάχη του με τον εθισμό, πέθανε χθες, 20 Σεπτεμβρίου 2026, σε ηλικία 27 ετών. Τον περασμένο Μάρτιο είχε δηλώσει, ότι ένιωθε φόβο και αβεβαιότητα πριν υποβληθεί σε θεραπεία με ιμπογκαΐνη στο Μεξικό, αλλά ήλπιζε ότι θα ήταν η τελευταία του προσπάθεια απεξάρτησης. Ο θάνατός του επανέφερε στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με αυτό το πειραματικό φάρμακο.
Η αιτία θανάτου του παραμένει άγνωστη, χωρίς να έχει διαπιστωθεί κάποια σύνδεση με τη θεραπεία στην οποία είχε υποβληθεί μήνες νωρίτερα.
Τι είναι η θεραπεία με ιμπογκαΐνη;
Η ιμπογκαΐνη είναι μια ισχυρή ψυχοδραστική ουσία που προέρχεται από τον φυτό iboga, το οποίο απαντάται κυρίως στην κεντρική Αφρική. Ορισμένες κλινικές τη χορηγούν σε άτομα που αναζητούν βοήθεια για τον εθισμό και ειδικότερα για την εξάρτηση από οπιοειδή, όπως η ηρωίνη ή κάποια συνταγογραφούμενα παυσίπονα.
Μπορεί να προκαλέσει μια έντονη και παρατεταμένη κατάσταση μεταβλημένης συνείδησης. Οι ερευνητές εξετάζουν αν επηρεάζει τα συμπτώματα στέρησης και την έντονη επιθυμία για χρήση ουσιών, ωστόσο δεν αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία.
Βοηθά πράγματι η ιμπογκαΐνη τους ασθενείς να σταματήσουν τη χρήση ναρκωτικών;
Μικρές μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά από τη στέρηση οπιοειδών και να μειώσει την επιθυμία για χρήση σε ορισμένα άτομα. Σε μια μικρή μελέτη παρατήρησης με μόλις 14 άτομα, που έλαβαν ιμπογκαΐνη, παρατηρήθηκε βελτίωση στα συμπτώματα στέρησης, ωστόσο ένας συμμετέχων πέθανε κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η μελέτη ήταν πολύ μικρή για να τεκμηριώσει την αποτελεσματικότητα ή τη συχνότητα εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.
Μια ανασκόπηση ερευνών του 2026 διαπίστωσε, ότι τα στοιχεία σχετικά με την μακροχρόνια αντιμετώπιση του εθισμού προέρχονται κυρίως από μη ελεγχόμενες μελέτες και μεμονωμένα περιστατικά.
Έτσι, παραμένει ασαφές αν η αρχική βελτίωση αποτρέπει την υποτροπή ή πώς συγκρίνεται η ιμπογκαΐνη με τις καθιερωμένες μεθόδους θεραπείας. Οι έρευνες για τις εγκεφαλικές κακώσεις δεν μπορούν να δώσουν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα σχετικά με τον εθισμό.
Γιατί μπορεί να είναι επικίνδυνη η ιμπογκαΐνη;
Ο σοβαρότερος γνωστός κίνδυνος αφορά την επίδρασή της στην καρδιά. Η ιμπογκαΐνη μπορεί να επηρεάσει τα ηλεκτρικά σήματα που ελέγχουν τον καρδιακό παλμό, προκαλώντας δυνητικά θανατηφόρα αρρυθμία και καρδιακή ανακοπή. Σοβαρές αντιδράσεις έχουν αναφερθεί ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστό καρδιακό πρόβλημα.
Άλλες πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν έντονη ναυτία, εμετό, διαταραχές στον συντονισμό των κινήσεων, σύγχυση και σπασμούς. Η αφυδάτωση, οι προϋπάρχουσες παθήσεις και οι αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο. Ο προληπτικός έλεγχος, η παρακολούθηση της καρδιακής λειτουργίας και το εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό ενδέχεται να περιορίσουν ορισμένους κινδύνους, αλλά δεν μπορούν να καταστήσουν τη θεραπεία πλήρως ακίνδυνη.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Αν κάποια κλινική διαφημίζει μια «επανεκκίνηση» (reset) του εγκεφάλου με μία μόνο δόση ή κάποιου είδους «εγγυημένη απαλλαγή» από τον εθισμό, προβάλλει μια υπόσχεση που ΔΕΝ τεκμηριώνεται από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Η χρήση ιμπογκαΐνης χωρίς επίβλεψη ή η διακοπή τυχόν συνταγογραφούμενης φαρμακευτικής αγωγής για τον εθισμό, προκειμένου να ληφθεί η ουσία αυτή, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Είναι νόμιμη η ιμπογκαΐνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Όχι, η ιμπογκαΐνη δεν αποτελεί εγκεκριμένη θεραπεία στην ΕΕ για ζητήματα εθισμών.
Ορισμένα κράτη-μέλη απαγορεύουν ή περιορίζουν τη συγκεκριμένη ουσία, ωστόσο δεν υφίσταται καθολική απαγόρευση καθαυτής της ιμπογκαΐνης σε επίπεδο ΕΕ, καθώς η εθνική νομοθεσία διαφέρει από χώρα σε χώρα.
Η περίπτωση της Ολλανδίας καταδεικνύει τη διάκριση αυτή: το ινστιτούτο δημόσιας υγείας της χώρας αναφέρει ότι το φυτό iboga δεν απαγορεύεται ρητά βάσει του ολλανδικού Νόμου περί οπιοειδών, αλλά, δεδομένου ότι το iboga και η ιμπογκαΐνη δεν είναι καταχωρισμένα φάρμακα, η χρήση τους ως φαρμακευτικά προϊόντα απαγορεύεται.
Το γεγονός ότι μια κλινική μπορεί να λειτουργεί σε μια χώρα ΔΕΝ συνεπάγεται αυτόματα ότι η θεραπεία με ιμπογκαΐνη που παρέχει είναι εγκεκριμένη ή ασφαλής.
Ποια θεραπεία υποστηρίζεται από ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα;
Για τον εθισμό στα οπιοειδή, υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα (π.χ. μεθαδόνη) που μπορούν να μειώσουν την έντονη επιθυμία για χρήση, να υποστηρίξουν την μακροχρόνια θεραπεία και να περιορίσουν τον κίνδυνο υπερβολικής δόσης. Ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς, οι θεράποντες ιατροί ενδέχεται να εξετάσουν επίσης την παροχή συμβουλευτικής και διαρκούς υποστήριξης για την ανάρρωση.
Η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στην ουσία, που προκαλεί τον εθισμό και σε τυχόν άλλα προβλήματα υγείας. Η αποτοξίνωση από μόνη της δεν ταυτίζεται με τη διαρκή ανάρρωση, ενώ η επαναχρήση οπιοειδών μετά από μια περίοδο αποχής μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπερβολικής δόσης.
Συμπέρασμα
Η ιμπογκαΐνη έχει προκαλέσει ερωτήματα, καθώς υπάρχουν αναφορές για ανακούφιση από τα συμπτώματα στέρησης και την έντονη επιθυμία για χρήση. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, ενώ έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς οι δυνητικά θανατηφόρες καρδιακές επιπλοκές που συνδέονται με τη χρήση της.
Η ιστορία του Πρίσλεϊ Γκέρμπερ εξηγεί τους λόγους για τους οποίους υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για τη συγκεκριμένη ουσία, αλλά δεν προσδιορίζει την αιτία του θανάτου του.
Για όποιον επιδιώκει την ανάρρωση, ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα αποτελεί ασφαλέστερο σημείο εκκίνησης σε σχέση με μια μη εγκεκριμένη παρέμβαση με ψυχεδελική ουσία.
Πηγές:
