Βάσεις 2026 - Ανθρωπιστικές Σπουδές: Οι τάσεις, οι εξαιρέσεις και οι επιλογές
Μέσα από το πεδίο αυτό, οι υποψήφιοι έχουν πρόσβαση στις Νομικές Επιστήμες, στην Ψυχολογία, στην Κοινωνική Εργασία, στη Δημοσιογραφία, στην Επικοινωνία και στα Μέσα Ενημέρωσης
Snapshot
- Το Επιστημονικό Πεδίο των Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών προσφέρει ποικίλες επιλογές σε νομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές σπουδές με διαφορετικές επαγγελματικές προοπτικές.
- Οι βάσεις εισαγωγής στις Νομικές Σχολές παρέμειναν σταθερές, ενώ στα Τμήματα Ψυχολογίας σημειώθηκαν μικρές μειώσεις με οριακές αυξήσεις σε ορισμένα τμήματα.
- Στα Τμήματα Κοινωνικής Εργασίας καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις ανά πόλη, με σημαντική μείωση στη βάση της Κομοτηνής.
- Στα Τμήματα Πολιτικής Επιστήμης οι βάσεις αυξήθηκαν στα περισσότερα, ενώ στα Τμήματα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών μειώθηκαν σε όλα τα τμήματα.
- Οι παραδοσιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές παρουσίασαν κυρίως πτώση στις βάσεις, με εξαιρέσεις όπως η Φιλολογία Θεσσαλονίκης που σημείωσε μεγάλη άνοδο.
Το Επιστημονικό Πεδίο των Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών αποτελεί ένα από τα πιο πολυσύνθετα πεδία σπουδών, καθώς συνδέει τη μελέτη του ανθρώπου, της κοινωνίας, του πολιτισμού, της γλώσσας και των θεσμών με ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων επιστημονικών και επαγγελματικών επιλογών.
Μέσα από το πεδίο αυτό, οι υποψήφιοι έχουν πρόσβαση στις Νομικές Επιστήμες, στην Ψυχολογία, στην Κοινωνική Εργασία, στη Δημοσιογραφία, στην Επικοινωνία και στα Μέσα Ενημέρωσης. Παράλληλα, μπορούν να επιλέξουν σπουδές στις Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες, στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές και στις Διεθνείς Σχέσεις, προσεγγίζοντας ζητήματα που αφορούν την πολιτική, τη διπλωματία, τους θεσμούς και τις σύγχρονες διεθνείς εξελίξεις.
Σημαντικό μέρος του πεδίου καταλαμβάνουν και οι επιστήμες της εκπαίδευσης, καθώς και οι παραδοσιακές ανθρωπιστικές σπουδές, όπως η Φιλολογία, η Φιλοσοφία, η Ιστορία και η Αρχαιολογία. Οι συγκεκριμένες επιλογές δεν οδηγούν μόνο στην εκπαίδευση, αλλά μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για πορεία στην έρευνα, στον πολιτισμό, στις εκδόσεις, στη γλωσσική τεχνολογία, στη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς και σε σύγχρονα διεπιστημονικά πεδία.
Επομένως, το 1ο Επιστημονικό Πεδίο δεν προσφέρει μία μόνο κατεύθυνση. Περιλαμβάνει διαφορετικές διαδρομές για όσους ενδιαφέρονται να μελετήσουν τον άνθρωπο και τη συμπεριφορά του, την κοινωνία και τους θεσμούς της, τη γλώσσα, την ιστορία, τον πολιτισμό και τις διεθνείς σχέσεις. Το εύρος, όμως, των επιλογών που προσφέρει, δεν σημαίνει ότι όλες οι κατηγορίες σπουδών ακολούθησαν την ίδια πορεία στις φετινές βάσεις εισαγωγής. Οι μεταβολές διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με το αντικείμενο, το τμήμα, την πόλη φοίτησης και τις προτιμήσεις των υποψηφίων.
Σε ορισμένες από τις περισσότερο περιζήτητες σχολές οι βάσεις παρέμειναν σχετικά σταθερές, ενώ σε άλλες ομάδες τμημάτων καταγράφηκαν αυξήσεις ή σημαντικές αποκλίσεις από τη γενική τάση. Η αναλυτική παρουσίαση των φετινών δεδομένων μάς επιτρέπει να δούμε όχι μόνο πώς κινήθηκαν οι βάσεις, αλλά και ποιες επιλογές φαίνεται ότι προσέλκυσαν περισσότερο το ενδιαφέρον των υποψηφίων.
Οι βάσεις των Νομικών Σχολών παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες σε σχέση με την περυσινή χρονιά. Η Νομική Αθηνών διατήρησε ακριβώς την ίδια βάση, ενώ στις Νομικές Σχολές Θεσσαλονίκης και Κομοτηνής καταγράφηκαν οριακές μειώσεις 20 και 25 μορίων αντίστοιχα. Η συνολική εικόνα φανερώνει σταθερότητα και περιορισμένες μεταβολές, με τη σειρά κατάταξης των τριών τμημάτων να παραμένει αμετάβλητη.
Από τη σχεδόν απόλυτη σταθερότητα των Νομικών Σχολών, περνάμε στα Τμήματα Ψυχολογίας, όπου η εικόνα παρουσιάζει περισσότερες διαφοροποιήσεις, χωρίς ωστόσο να καταγράφονται μεγάλες ανατροπές. Στα πέντε από τα επτά τμήματα οι βάσεις κινήθηκαν πτωτικά, με τις μειώσεις να κυμαίνονται από 20 έως 110 μόρια. Η μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφηκε στο Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ στα Τμήματα Ιωαννίνων και Φλώρινας σημειώθηκαν οριακές αυξήσεις 20 και 10 μορίων αντίστοιχα. Συνολικά, η πορεία των Τμημάτων Ψυχολογίας ήταν ελαφρώς πτωτική, αλλά χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στη γενική τους κατάταξη ή στην εικόνα υψηλής ζήτησης που παρουσιάζουν διαχρονικά.
Στα Τμήματα Κοινωνικής Εργασίας η εικόνα διαφοροποιήθηκε ανάλογα με την πόλη φοίτησης. Το Τμήμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής παρέμεινε ακριβώς στα ίδια επίπεδα, στα 15.420 μόρια, ενώ στο Ηράκλειο καταγράφηκε περιορισμένη μείωση κατά 75 μόρια. Μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση στο Τμήμα της Κομοτηνής, όπου η βάση μειώθηκε κατά 470 μόρια και διαμορφώθηκε στα 14.170.
Από τις σπουδές που επικεντρώνονται στην κοινωνική υποστήριξη και παρέμβαση, περνάμε σε έναν ακόμη σημαντικό χώρο του 1ου Πεδίου: τη Δημοσιογραφία, την Επικοινωνία, τα Μέσα Ενημέρωσης και τον Πολιτισμό. Στα συγκεκριμένα τμήματα η συνολική εικόνα ήταν σχετικά σταθερή, με μία αξιοσημείωτη εξαίρεση. Στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σημειώθηκε οριακή μείωση κατά 20 μόρια, ενώ το Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του ΕΚΠΑ υποχώρησε κατά 40 μόρια. Αντίθετα, το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου κατέγραψε άνοδο 180 μορίων, παρουσιάζοντας τη μοναδική ανοδική μεταβολή της συγκεκριμένης ομάδας σπουδών.
Περισσότερο ανοδική ήταν η εικόνα στα Τμήματα Πολιτικής Επιστήμης, καθώς στα τέσσερα από τα πέντε τμήματα καταγράφηκε αύξηση των βάσεων. Η άνοδος κυμάνθηκε από 75 μόρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης της Κομοτηνής έως 220 μόρια στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ. Εξαίρεση αποτέλεσε το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης στο Ρέθυμνο, όπου σημειώθηκε μείωση κατά 325 μόρια.
Αντίθετη πορεία ακολούθησαν τα Τμήματα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, καθώς και στα τρία καταγράφηκε πτώση. Περιορισμένη ήταν η μείωση στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, κατά 40 μόρια, ενώ στο Πάντειο Πανεπιστήμιο έφτασε τα 180 μόρια. Η μεγαλύτερη μεταβολή σημειώθηκε στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, όπου η βάση υποχώρησε κατά 660 μόρια, παραμένοντας ωστόσο σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο, στα 18.635 μόρια.
Μεικτή ήταν η εικόνα και στα Τμήματα Κοινωνιολογίας, με σαφή διαφοροποίηση ανάμεσα στην Αθήνα και την περιφέρεια. Τα δύο Τμήματα της Αθήνας κινήθηκαν πτωτικά: κατά 160 μόρια στο Ε.Κ.Π.Α. και κατά 220 μόρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Αντίθετα, άνοδος σημειώθηκε στα περιφερειακά τμήματα, κατά 280 μόρια στη Μυτιλήνη και κατά 30 μόρια στο Ρέθυμνο.
Τα δεδομένα των τριών αυτών ομάδων αποτυπώνουν διαφορετικές τάσεις μέσα στον ευρύτερο χώρο των Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών: ανοδική πορεία για τα περισσότερα Τμήματα Πολιτικής Επιστήμης, υποχώρηση στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές και γεωγραφική διαφοροποίηση στα Τμήματα Κοινωνιολογίας.
Στις παραδοσιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές, η γενική τάση ήταν κυρίως πτωτική, χωρίς όμως να απουσιάζουν ορισμένες ιδιαίτερα έντονες και αντίθετες μεταβολές.
Στα Τμήματα Φιλολογίας, οι βάσεις μειώθηκαν στα πέντε από τα έξι τμήματα, με την πτώση να κυμαίνεται από 82 έως 270 μόρια. Μοναδική και ιδιαίτερα εντυπωσιακή εξαίρεση αποτέλεσε το Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου η βάση αυξήθηκε κατά 1.160 μόρια, δηλαδή κατά 10,43%, και διαμορφώθηκε στα 12.287 μόρια.
Ακόμη πιο ξεκάθαρη ήταν η τάση στα Τμήματα Φιλοσοφίας. Και στα πέντε τμήματα καταγράφηκε μείωση, η οποία κινήθηκε από 120 έως 240 μόρια. Η μεγαλύτερη αριθμητική υποχώρηση σημειώθηκε στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ ποσοστιαία η μεγαλύτερη πτώση καταγράφηκε στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Πτωτική ήταν η πορεία και στα περισσότερα Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου η βάση υποχώρησε κατά 1.200 μόρια. Μειώσεις από 60 έως 363 μόρια σημειώθηκαν και στα περισσότερα υπόλοιπα τμήματα της συγκεκριμένης ομάδας. Εξαίρεση αποτέλεσε το Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, το οποίο κινήθηκε ανοδικά κατά 425 μόρια και διαμορφώθηκε στα 9.185 μόρια.
Συνολικά, η εικόνα στις παραδοσιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές ήταν πτωτική. Ωστόσο, οι μεγάλες και αντίθετες μεταβολές που καταγράφηκαν στη Φιλολογία Θεσσαλονίκης και στην Ιστορία – Αρχαιολογία της Πάτρας επιβεβαιώνουν ότι η πορεία των βάσεων δεν εξαρτάται μόνο από τη γενική τάση ενός επιστημονικού αντικειμένου, αλλά και από τις ιδιαίτερες επιλογές των υποψηφίων για κάθε τμήμα και άλλες παραμέτρους όπως η μεταβολή ποσόστωσης της Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής
Το Επιστημονικό Πεδίο των Ανθρωπιστικών, Νομικών και Κοινωνικών Επιστημών επιβεβαιώνει δεν αποτελούν έναν ενιαίο δρόμο, αλλά ένα ευρύ σύνολο διαφορετικών ακαδημαϊκών και επαγγελματικών διαδρομών. Πίσω από κάθε τμήμα υπάρχουν γνώσεις, δεξιότητες και δυνατότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν σε πολλούς και συχνά διεπιστημονικούς τομείς.
* Ο Θανάσης Λέλες είναι Επιστημονικός Υπεύθυνος Career Gate
