Κατεχόμενα: Υπόθεση εξαπάτησης σε κλινική εξωσωματικής–Βρετανοί απέκτησαν με παιδιά με τουρκικό DNΑ
H κλινική είχε υποσχεθεί σε ζευγάρια και πολίτες από τη Βρετανία ότι το σπέρμα ή το ωάριο που επέλεξαν ανήκει σε πολίτη από τη Δυτική Ευρώπη – Αργότερα διαπίστωσαν ότι τα παιδιά τους γεννήθηκαν με τουρκικό DNA
Snapshot
- Τουλάχιστον 30 παιδιά, κυρίως με βρετανική υπηκοότητα, γεννήθηκαν με λάθος σπέρμα ή ωάριο σε κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου.
- Η κλινική Dogus IVF Centre υπόσχονταν δότες από τη Δυτική Ευρώπη, αλλά τα παιδιά έχουν τουρκικό DNA, με πολλές οικογένειες να υποψιάζονται παραπλάνηση από το προσωπικό.
- Η Cryos International, η μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, έχει βάλει την κλινική Dogus στη μαύρη λίστα από το 2016 και αρνείται να έχει παραδώσει σπέρμα σε αυτήν.
- Το υπουργείο Υγείας των κατεχομένων έχει ξεκινήσει επίσημη έρευνα, αλλά δεν έχει παράσχει περαιτέρω πληροφορίες στο BBC.
- Γονείς όπως η Ρέιτσελ ανακάλυψαν μέσω εξετάσεων DNA ότι τα παιδιά τους δεν έχουν το σπέρμα των επιλεγμένων δοτών, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για πιθανή ευρεία εξαπάτηση και γενετικά αδέλφια που δεν έχουν εντοπιστεί.
Πρώτο θέμα στο βρετανικό δίκτυο BBC είναι η υπόθεση εξαπάτησης σε κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου. Εκφράζονται φόβοι ότι τουλάχιστον 30 παιδιά, τα περισσότερα από αυτά με βρετανική υπηκοότητα, γεννήθηκαν με το λάθος σπέρμα ή το λάθος ωάριο. Το BBC θεωρεί ότι ενδεχομένως ο αριθμός αυτός να αυξηθεί.
Έρευνα του BBC, η οποία, νωρίτερα φέτος, αποκάλυψε τις πρώτες επτά περιπτώσεις παιδιών. Σε κάθε περίπτωση οι γονείς υποψιάζονται ότι δεν έλαβαν τους δότες που είχαν επιλέξει. Όλοι οι γονείς δηλώνουν ότι επέλεξαν προσεκτικά ανώνυμους δότες με βάση πληροφορίες όπως το ιατρικό ιστορικό, η εμφάνιση, η προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο και τα χόμπι τους.
Ωστόσο, εκφράζουν ανησυχίες ότι οι ζητηθέντες δότες σπέρματος και ωαρίων ενδέχεται να μην χρησιμοποιήθηκαν στις θεραπείες γονιμότητάς τους. Τα μισά από τα 30 παιδιά γεννήθηκαν μετά από διαδικασίες που πραγματοποιήθηκαν σε μία κλινική, το Dogus IVF Centre στα κατεχόμενα. «Είναι απολύτως σκανδαλώδες», δήλωσε μία από τις μητέρες, η Ρέιτσελ, η οποία έμαθε πρόσφατα ότι έλαβε σπέρμα από λάθος δότη από την κλινική.
Τρία άτομα, οι γιατροί Φιρντέβς Ούγκουζ Τιπ και Σεβκέτ Αλπτούρκ και η συντονίστρια ασθενών Τζούλι Χόντσον, συμμετείχαν στη φροντίδα πολλών από αυτούς τους ασθενείς στο Dogus. Οι γονείς υποψιάζονται ότι τα εν λόγω μέλη του προσωπικού ενδέχεται να τους παραπλάνησαν. Η Φιρντέβς Ούγκουζ Τιπ αρνείται ότι έχει κάνει κάτι παράνομο ενώ οι δύο γυναίκες αρνήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις του BBC.
Το BBC έμαθε επίσης ότι η μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, η Cryos International, έχει βάλει την κλινική Dogus στη μαύρη λίστα από το 2016. Στα κατεχόμενα, όπου δεν ισχύουν οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης υπόκεινται σε χαλαρή ρύθμιση και υπόσχονται στους ασθενείς χαμηλές τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και ευρεία επιλογή δοτών σπέρματος και ωαρίων.
Η περιοχή αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς για Βρετανούς που αναζητούν θεραπεία γονιμότητας στο εξωτερικό. Το σκάνδαλο αποκαλύφθηκε αρχικά τον περασμένο Μάρτιο όταν μια μικρή ομάδα γονέων φάνηκε να έχει παραπλανηθεί σχετικά με τους δότες.
Απαντώντας στις καταγγελίες, το υπουργείο Υγείας των κατεχομένων δήλωσε ότι είχε ξεκινήσει επίσημη έρευνα. Ωστόσο, δεν έχει απαντήσει στα επανειλημμένα αιτήματά του βρετανικού δικτύου για περισσότερες πληροφορίες. Έκτοτε, περισσότεροι γονείς έχουν επικοινωνήσει με το τηλεοπτικό δίκτυο και οι ιστορίες τους παρουσιάζουν ανησυχητικές ομοιότητες.
Από αριστερά προς τα δεξιά οι γιατροί Σεβκέτ Αλπτούρκ και Φιρντέβς Ούγκουζ Τιπ και η συντονίστρια ασθενών Τζούλι Χόντσον
Η περίπτωση της Ρέιτσελ και του 13χρονου Τζόνα
Η Ρέιτσελ λέει ότι πέρασε χρόνια αναρωτιόμενη αν της είχαν δώσει σπέρμα από λάθος δότη κατά τη διάρκεια της θεραπείας της στο Κέντρο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Dogus. Αφού διάβασε την έρευνα του BBC, εκείνη και ο 13χρονος γιος της, Τζόνα, αποφάσισαν να κάνουν εξετάσεις DNA και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι είχε δίκιο να αναησυχεί.
«Πίστευα ότι η κλινική είχε κάνει ένα μεμονωμένο λάθος», είπε. Τώρα έχουν εμφανιστεί αρκετές οικογένειες που έχουν το ίδιο πρόβλημα. «Έχω την αίσθηση ότι πρόκειται για κάτι πολύ μεγαλύτερο και πιο δόλιο», ανέφερε.
Η Ρέιτσελ επέλεξε το Dogus το 2012 χάρη σε μια «εξυπηρετική και φιλική» συντονίστρια ασθενών, την Τζούλι Χόντσον, ο ρόλος της οποίας ήταν να λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ της Ρέιτσελ και της Φιρντέβς Ούγκουζ Τιπ της γιατρού που είχε αναλάβει τη θεραπεία της.
Η Ρέιτσελ, η οποία τότε ήταν 39 ετών, χρειαζόταν έναν δότη σπέρματος, ώστε τα ωάριά της να γονιμοποιηθούν σε εργαστήριο για τη δημιουργία ενός εμβρύου που θα μπορούσε στη συνέχεια να εμφυτευτεί στη μήτρα της.
Το πακέτο εξωσωματικής γονιμοποίησης κόστιζε περίπου 4.000 ευρώ, δηλαδή ήταν πολύ πιο φθηνό από μία αντίστοιχη θεραπεία στη Βρετανία και περιελάμβανε σπέρμα δότη από τη μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, την Cryos International, στη Δανία.
Η Ρέιτσελ επέλεξε έναν ανώνυμο Δανό δότη σπέρματος από τον ιστότοπο της Cryos. Γνωστός ως Ditto (δεν είναι το πραγματικό του όνομα) στο προφίλ του, δήλωσε ότι θα ήταν ευτυχής αν οποιοδήποτε από τα παιδιά του ανακάλυπτε την ταυτότητά του όταν θα συμπλήρωνε τα 18.
«Ήθελα κάθε παιδί μου να έχει την επιλογή να μπορεί να επικοινωνήσει με τον δότη. Για ένα παιδί που προσπαθεί να καταλάβει ποιος είναι στον κόσμο, αυτό θα μπορούσε να είναι πραγματικά σημαντικό», είπε η Ρέιτσελ.
Η Ρέιτσελ με τον μικρό Τζόνας
Αρκετοί συντονιστές ασθενών στην κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης, μεταξύ των οποίων και ο Χόντσον, είπαν στη Ρέιτσελ ότι η γιατρός Φιρντέβς θα κανόνιζε την παραγγελία της για δότη σπέρματος. Η Ρέιτσελ ταξίδεψε στα κατεχόμενα για τη θεραπεία γονιμότητας και έμεινε έγκυος λίγο αργότερα.
Εξήγησε ότι άρχισε να ανησυχεί για πρώτη φορά ότι ο Ντίτο δεν ήταν ο δότης, όταν οι συντονιστές ασθενών, μεταξύ των οποίων και η Χόντσον, αρνήθηκαν επανειλημμένα να της στείλουν ιατρική έκθεση που να επιβεβαιώνει ότι είχε χρησιμοποιηθεί το σπέρμα του.
Όταν γεννήθηκε, η φυσική εμφάνιση του Τζόνα έθεσε επίσης ερωτήματα. Διέφερε σημαντικά τόσο από τη δική της όσο και από αυτή που περιγραφόταν στο προφίλ του Ντίτο. Τώρα, μετά από 13 χρόνια αβεβαιότητας, οι εξετάσεις DNA της Ρέιτσελ και του Τζόνα δείχνουν ότι είναι ο βιολογικός της γιος, αλλά ότι ο Ντίτο δεν ήταν ο δότης σπέρματος.
Αφού είδε τα αποτελέσματα του DNA, το BBC επικοινώνησε με την Cryos, η οποία δηλώνει ότι δεν έχει κανένα αρχείο παράδοσης σπέρματος στην κλινική Dogus. Ωστόσο η Dogus διαφήμιζε τη συνεργασία της με την τράπεζα σπέρματος ως βασικό πλεονέκτημα για πολλά χρόνια. Η Ρέιτσελ λέει ότι όσα αποκαλύφθηκαν δεν αλλάζουν καθόλου την αγάπη που τρέφει για τον Τζόνα αλλά αυτό που την στενοχωρεί περισσότερο είναι ότι ο Τζόνα ίσως έχει χάσει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με τον δότη του στο μέλλον.
Επίσης, δεν γνωρίζει αν ο πραγματικός δότης του έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης. «Δεν θα με εξέπληττε αν υπήρχαν γενετικά αδέλφια του κάπου εκεί έξω», πρόσθεσε.
