Η Τουρκάλα τραγουδίστρια που… ζητά και τα ρέστα
Αν ένας Έλληνας τραγουδιστής πήγαινε στην Άγκυρα και άρχιζε δημόσια να τραγουδά ή να υμνεί πρόσωπα και καταστάσεις που η τουρκική πλευρά θεωρεί «κόκκινο πανί»; Θα είχαμε απλώς μια απαγόρευση εισόδου; Ή θα μιλούσαμε για προσαγωγές, συλλήψεις και μια υπόθεση που θα έπαιζε για μέρες στα δελτία;
Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα ξεπερνά και την πιο ευφάνταστη σάτιρα.
Η ιστορία με την Τουρκάλα τραγουδίστρια που υμνούσε τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και τελικά της απαγορεύτηκε η είσοδος στην Ελλάδα, μόνο και μόνο για να βγει μετά και να διαμαρτύρεται, είναι μια από αυτές. Διότι δεν μιλάμε απλώς για μια απαγόρευση εισόδου. Μιλάμε για τη γνωστή βαλκανική –και όχι μόνο– λογική: «εκεί που σου χρωστάνε, σου παίρνουν και το βόδι».
Ας το πιάσουμε απλά. Έρχεσαι σε μια χώρα, έχεις δημόσια τοποθέτηση που αγγίζει ευαίσθητες ιστορικές και πολιτικές χορδές, προκαλείς αντιδράσεις, και όταν η χώρα αυτή αποφασίζει ότι δεν σε θέλει εντός των συνόρων της, δεν κάνεις ένα βήμα πίσω. Όχι. Βγαίνεις και ζητάς και τα ρέστα.
Το ζήτημα όμως δεν είναι η ίδια. Είναι η σύγκριση που προκύπτει αβίαστα: τι θα γινόταν αν τα πράγματα ήταν ανάποδα; Αν ένας Έλληνας τραγουδιστής πήγαινε στην Άγκυρα και άρχιζε δημόσια να τραγουδά ή να υμνεί πρόσωπα και καταστάσεις που η τουρκική πλευρά θεωρεί «κόκκινο πανί»; Θα είχαμε απλώς μια απαγόρευση εισόδου; Ή θα μιλούσαμε για προσαγωγές, συλλήψεις και μια υπόθεση που θα έπαιζε για μέρες στα δελτία;
Η απάντηση είναι μάλλον αυτονόητη. Και γι’ αυτό ακριβώς η υπόθεση αυτή προκαλεί εκνευρισμό. Όχι γιατί η Ελλάδα πρέπει να αντιδρά σπασμωδικά ή εκδικητικά, αλλά γιατί υπάρχει μια εμφανής ασυμμετρία αντιδράσεων και προσδοκιών.
Το πρόβλημα δεν είναι η ελευθερία έκφρασης – αυτή είναι αδιαπραγμάτευτη. Το πρόβλημα είναι η επιλεκτική ευαισθησία. Όταν κάποιοι θεωρούν δεδομένο ότι μπορούν να λένε και να κάνουν ό,τι θέλουν εκτός συνόρων, αλλά ταυτόχρονα γνωρίζουν πολύ καλά ότι στο εσωτερικό της δικής τους χώρας τέτοιες συμπεριφορές δεν θα περνούσαν ούτε απ’ έξω.
Κάπως έτσι φτάνουμε στο παράλογο: από τη μια να τίθενται όρια, και από την άλλη να παρουσιάζονται ως… αδικία. Και τελικά να επιβεβαιώνεται το παλιό, πικρό ρητό: εκεί που μας χρωστάνε, μας παίρνουν και το βόδι. Η κυρία αοιδός απειλεί μάλιστα ότι θα κινηθεί νομικά εναντίον της χώρας μας. Ας της πει κάποιος να πάρει φόρα από μακριά...
