Μητσοτάκης vs Τσίπρας: Η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού και το νέο δίπολο από τα… παλιά
Στάση αναμονής από το Μαξίμου απέναντι στο νέο κόμμα ΕΛΑΣ – Οι φόβοι, οι υπολογισμοί και τα σενάρια αυτοδυναμίας
Snapshot
- Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με το νέο κόμμα ΕΛΑΣ επαναφέρει το δίπολο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και μεταβάλλει τους πολιτικούς συσχετισμούς.
- Η κυβέρνηση κρατάει στάση αναμονής και χαμηλούς τόνους, καθώς θεωρεί ότι ο Τσίπρας δεν προσφέρει νέα πολιτική δυναμική αλλά αναβιώνει το παρελθόν.
- Ο πρωθυπουργός απέφυγε άμεση αντιπαράθεση, χαρακτηρίζοντας το πολιτικό περιβάλλον ως «σύγχυση και λαϊκισμό» και τα νέα κόμματα ως επανεμφανιζόμενους με άλλο προσωπείο.
- Η επιστροφή Τσίπρα προκαλεί ανησυχία στη Κεντροαριστερά, καθώς ενδέχεται να αναδιατάξει τον χώρο και να πιέσει εκλογικά το ΠΑΣΟΚ και άλλα αριστερά κόμματα.
- Η Νέα Δημοκρατία εξετάζει το ενδεχόμενο το νέο κόμμα να μειώσει τον αριθμό κομμάτων στη Βουλή, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα.
Η πολιτική επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα αλλάζει ήδη τους συσχετισμούς στο πολιτικό σκηνικό και επαναφέρει στο προσκήνιο το δίπολο που κυριάρχησε την προηγούμενη δεκαετία: την ευθεία αντιπαράθεση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρώην πρωθυπουργό.
Στη Νέα Δημοκρατία παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις μετά την παρουσίαση του νέου πολιτικού φορέα ΕΛΑΣ – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, ωστόσο, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, αποφεύγουν τις κινήσεις πανικού και επιλέγουν χαμηλούς τόνους. Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι ο κ. Τσίπρας «δεν κομίζει κάτι νέο», ενώ εκτιμούν πως η επιστροφή του περισσότερο αναβιώνει μνήμες της περιόδου διακυβέρνησης 2015-2019 παρά δημιουργεί μια πραγματικά νέα πολιτική δυναμική.
«Ίδιος Τσίπρας με νέο περιτύλιγμα»
Η πρώτη αντίδραση της Ηρώδου Αττικού μετά την εκδήλωση στο Θησείο ήταν ενδεικτική της στρατηγικής που θα ακολουθήσει το κυβερνητικό στρατόπεδο. Από το Μέγαρο Μαξίμου σχολίαζαν δηκτικά ότι «τόση επικοινωνία και διαφήμιση για να εμφανισθεί ξανά ο κ. Τσίπρας το ίδιο αμετανόητος και απαράλλαχτος», επιμένοντας ότι οι πολίτες έχουν ήδη αξιολογήσει αρνητικά την πολιτική του διαδρομή.
Η κυβέρνηση επιχειρεί από τώρα να χτίσει το βασικό αφηγηματικό πλαίσιο της επόμενης σύγκρουσης: από τη μία η «σταθερότητα και η θεσμική συνέχεια» και από την άλλη –όπως λένε κυβερνητικά στελέχη– «ο λαϊκισμός, οι ακάλυπτες υποσχέσεις και η τοξικότητα».
Στη ΝΔ θεωρούν ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί ένα συνολικό rebranding της πολιτικής του εικόνας, χωρίς όμως να αλλάζει ουσιαστικά το πολιτικό του φορτίο. «Άλλο προσωπείο, ίδιο περιεχόμενο» είναι η φράση που επαναλαμβάνεται συχνά στο παρασκήνιο των κυβερνητικών συζητήσεων.
Οι αιχμές Μητσοτάκη στο υπουργικό συμβούλιο
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός απέφυγε να σηκώσει αμέσως το γάντι της μετωπικής αντιπαράθεσης. Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση στο υπουργικό συμβούλιο προτίμησε τις έμμεσες αναφορές, μιλώντας για ένα πολιτικό περιβάλλον «σύγχυσης και λαϊκισμού», με κοινό παρονομαστή την αντιπαράθεση με την κυβέρνηση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε «νέα κόμματα με πρωτοεμφανιζόμενους ή επανεμφανιζόμενους πρωταγωνιστές που φορούν άλλο προσωπείο, ενώ είναι ήδη γνωστοί από τη δημόσια παρουσία τους», στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι το Μαξίμου θα επιχειρήσει να ταυτίσει πλήρως το νέο εγχείρημα με την προηγούμενη κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ.
Η επιλογή των χαμηλών τόνων μόνο τυχαία δεν είναι. Στο κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζουν ότι η υπερβολική επιθετικότητα απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό θα μπορούσε να λειτουργήσει συσπειρωτικά για τον ίδιο και να του προσδώσει εκ νέου χαρακτηριστικά «αντισυστημικού πόλου».
Το στοίχημα της συσπείρωσης στην Κεντροαριστερά
Το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί πλέον τόσο την κυβέρνηση όσο και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι αν ο νέος πολιτικός φορέας μπορεί να λειτουργήσει ως μαγνήτης για τις διάσπαρτες δυνάμεις της κεντροαριστεράς και της ευρύτερης Αριστεράς.
Ο Aλέξης Τσίπρας εμφανίζεται αποφασισμένος να επανατοποθετηθεί ως ο βασικός εκφραστής της «κυβερνώσας Αριστεράς της νέας εποχής», επιχειρώντας να αφήσει πίσω του τόσο τη φθορά του παλιού ΣΥΡΙΖΑ όσο και την εικόνα εσωστρέφειας που ακολούθησε μετά τις διαδοχικές εκλογικές ήττες.
Στη Χαριλάου Τρικούπη παρακολουθούν με εμφανή ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η επιστροφή Τσίπρα απειλεί να αναδιατάξει συνολικά τον χώρο της Κεντροαριστεράς και να πιέσει εκλογικά το ΠΑΣΟΚ . Παράλληλα, μικρότερα κόμματα της Αριστεράς βλέπουν ήδη τον κίνδυνο πολιτικής συμπίεσης.
Το σενάριο που ενδιαφέρει περισσότερο τη ΝΔ
Πέρα όμως από τη μάχη των εντυπώσεων, στο κυβερνητικό στρατόπεδο εξετάζουν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τις τεχνικές συνέπειες που μπορεί να προκαλέσει η επανεμφάνιση Τσίπρα στο εκλογικό σύστημα.
Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι αν το νέο κόμμα κατορθώσει να απορροφήσει δυνάμεις από μικρότερους πολιτικούς σχηματισμούς, τότε είναι πιθανό αρκετά κόμματα να κινηθούν τελικά κάτω από το όριο του 3% και να μείνουν εκτός Βουλής.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το ποσοστό των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στο Κοινοβούλιο θα μειωθεί, γεγονός που –με βάση τον ισχύοντα εκλογικό νόμο– μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα.
Αυτός είναι και ο λόγος που στο Μαξίμου αποφεύγουν προς το παρόν τις βιαστικές εκτιμήσεις. Περιμένουν τις πρώτες δημοσκοπήσεις μετά την επίσημη επανεμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού για να διαπιστώσουν αν πρόκειται για μια πρόσκαιρη επικοινωνιακή έκρηξη ή για την απαρχή μιας πραγματικής πολιτικής αναμέτρησης που θα αλλάξει τις ισορροπίες έως το 2027.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η πολιτική σκηνή εισέρχεται ήδη σε προεκλογική τροχιά πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο. Η επιστροφή του κ. Τσίπρα επαναφέρει γνώριμες γραμμές σύγκρουσης, ξυπνά παλιές πολιτικές αντιθέσεις και δημιουργεί συνθήκες νέας πόλωσης.
Και μπορεί στο Μέγαρο Μαξίμου να επιμένουν πως «τίποτα ουσιαστικά δεν άλλαξε», ωστόσο όλοι αναγνωρίζουν ότι από τη στιγμή που ο πρώην πρωθυπουργός αποφάσισε να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή, το πολιτικό παιχνίδι μπαίνει πλέον σε εντελώς διαφορετική φάση.
Διαβάστε επίσης