Θρίλερ με το drone στη Λευκάδα: Το πιθανότερο σενάριο για το πώς βρέθηκε στη χώρα μας

Snapshot

• Στη Λευκάδα εντοπίστηκε drone με πυροκροτητές και εκρηκτικά, που θεωρείται επιχειρησιακά έτοιμο για επίθεση και εξετάζεται από ειδικές στρατιωτικές υπηρεσίες.
• Το drone πιθανότατα μεταφέρθηκε με πλοίο και δεν διέσχισε αυτόνομα το Αιγαίο, ενώ φέρεται να χρησιμοποιούσε δορυφορική καθοδήγηση μέσω Starlink με εμβέλεια έως 1.000 χιλιόμετρα.
• Το drone μοιάζει με το ουκρανικό Magura, μια οικογένεια μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας που έχουν χρησιμοποιηθεί επιτυχώς σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά της Ρωσίας.
• Τα Magura έχουν επιδείξει δυνατότητες να βυθίζουν πολεμικά πλοία, να καταρρίπτουν ελικόπτερα και μαχητικά, και να λειτουργούν ως πλατφόρμες αντιαεροπορικής άμυνας με πυραύλους.
• Η παρουσία του drone στη Λευκάδα υπογραμμίζει την επέκταση της τεχνολογίας μη επανδρωμένων συστημάτων σε διεθνείς περιοχές, εντός της ζώνης ευθύνης εναέριας κυκλοφορίας της Ελλάδας αλλά εκτός εθνικών χωρικών υδάτων.

Snapshot powered by AI

Συναγερμός έχει σημάνει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μετά τον εντοπισμό μη επανδρωμένου σκάφους στη Λευκάδα, με την υπόθεση να αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα σοβαρή και να εξετάζεται με απόλυτη διακριτικότητα από ειδικές υπηρεσίες και στρατιωτικά κλιμάκια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, την έρευνα έχει αναλάβει και η Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών, καθώς τα τεχνικά χαρακτηριστικά του drone αλλά και ο εξοπλισμός που φέρεται να έφερε προκαλούν έντονο προβληματισμό στις Αρχές. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι το μη επανδρωμένο μέσο διέθετε πυροκροτητές και εκρηκτικά, γεγονός που το καθιστούσε επιχειρησιακά έτοιμο για επίθεση.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι αρμόδιοι εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τον τρόπο με τον οποίο το drone έφτασε μέχρι τη Λευκάδα. Το επικρατέστερο σενάριο είναι ότι μεταφέρθηκε από πλοίο και δεν διέσχισε αυτόνομα ολόκληρο το Αιγαίο, καθώς κάτι τέτοιο θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο με βάση τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η τεχνολογία που φαίνεται να χρησιμοποιούσε. Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το drone, το οποίο προσομοιάζει το ουκρανικό Magura, είχε δυνατότητα δορυφορικής καθοδήγησης μέσω Starlink, ενώ η επιχειρησιακή του εμβέλεια φέρεται να έφτανε έως και τα 1.000 χιλιόμετρα.

Στρατιωτικές πηγές τονίζουν ότι η ανάλυση του συγκεκριμένου συστήματος αναμένεται να δώσει κρίσιμα στοιχεία για τις δυνατότητες που προσομοιάζει, αλλά και για πιθανά σενάρια χρήσης του σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Magura: Η ουκρανική υπερ-μηχανή που χτυπά πλοία, ελικόπτερα και μαχητικά

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και η μετέπειτα εξέλιξη του πολέμου επιτάχυναν θεαματικά την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροπορικών, χερσαίων και ναυτικών συστημάτων.

Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα ξεχωρίζει η ουκρανική οικογένεια μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV) Magura. Το όνομα προέρχεται από σλαβική θεότητα πολέμου, ενώ παράλληλα χρησιμοποιείται ως στρατιωτικό ακρωνύμιο για το "Maritime Autonomous Guard Unmanned Robotic Apparatus". Τα συστήματα αυτά επιχειρούν υπό την Κεντρική Διεύθυνση Πληροφοριών του ουκρανικού Υπουργείου Άμυνας.

Τα Magura έγιναν γνωστά τον Μάιο του 2023, όταν τρία drones επιτέθηκαν στο ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Ivan Khurs, κλάσης Yuriy Ivanov, εκτοπίσματος περίπου 4.000 τόνων, αρκετές εκατοντάδες μίλια μακριά από τις ουκρανικές ακτές. Στη συνέχεια ακολούθησαν επανειλημμένες επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών στόχων κυρίως στη Μαύρη Θάλασσα.

Το πρώτο drone που βύθισε πολεμικό πλοίο του εχθρού

Τον Φεβρουάριο του 2024, τα Magura V5 έγραψαν ιστορία, καθώς αποτέλεσαν τα πρώτα ναυτικά drones που βύθισαν εχθρικό πολεμικό πλοίο σε πραγματικές συνθήκες μάχης. Συγκεκριμένα, κατέστρεψαν τη ρωσική πυραυλάκατο Ivanovets κλάσης Tarantul-III, αλλά και το αποβατικό Tsezar Kunikov κλάσης Ropucha. Σύμφωνα με ουκρανικές εκτιμήσεις, μέσα σε περίπου έναν χρόνο τα Magura V5 είχαν συμβάλει στην καταστροφή οκτώ ρωσικών πολεμικών πλοίων και στην πρόκληση ζημιών σε άλλα έξι, με συνολικό οικονομικό κόστος άνω των 500 εκατ. δολαρίων για τον ρωσικό στόλο. Από τότε, διάφορες εκδόσεις τους έχουν παρουσιαστεί σε δυτικές αμυντικές εκθέσεις, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον.

Το Magura V5 έχει εκτόπισμα περίπου 1,1 τόνου πλήρως φορτωμένο και εκτιμάται ότι κοστίζει 250.000–300.000 δολάρια ανά μονάδα. Το μήκος του φτάνει τα 18 πόδια, το πλάτος τα 5 πόδια και το βύθισμά του περίπου τα 1,3 πόδια. Η Ουκρανία είχε δηλώσει το 2024 ότι μπορούσε να παράγει έως και 50 τέτοια USV τον μήνα, εφόσον απαιτηθεί. Εκτός από επιθέσεις αυτοκτονίας, τα Magura μπορούν να αναλάβουν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, περιπολίας, έρευνας και διάσωσης, ναρκοπολέμου και προστασίας στόλου.

Τα πλεονεκτήματά τους

Η δυσκολία εντοπισμού τους αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά τους. Διαθέτουν κύτος χαμηλού ίχνους από ανθρακονήματα σε σχήμα V, με ελάχιστο ύψος πάνω από την ίσαλο γραμμή και περιορισμένη θερμική υπογραφή. Χρησιμοποιούν υδροπροωθητές, έχουν επιχειρησιακή εμβέλεια άνω των 400 ναυτικών μιλίων, ταχύτητα πλεύσης περίπου 22 κόμβων και μέγιστη ταχύτητα που φτάνει τους 42 κόμβους — με αναφορές ακόμη και για 54 κόμβους σε σύντομες εξάρσεις ταχύτητας. Τα συστήματα καθοδήγησης συνδυάζουν GPS, αδρανειακή ναυτιλία και κάμερες πρώτου προσώπου, ενώ οι επικοινωνίες βασίζονται σε mesh radio με εναέριους αναμεταδότες ή δορυφορικά δίκτυα ανθεκτικά σε παρεμβολές. Το ωφέλιμο φορτίο αγγίζει τις 300 κιλά και μπορεί να περιλαμβάνει εκρηκτικά, πολυβόλα, αντιαρματικούς πυραύλους ή ακόμη και αντιαεροπορικούς πυραύλους.

Αργότερα παρουσιάστηκαν οι εκδόσεις Magura V6 και η μεγαλύτερη V7, η οποία αποκαλύφθηκε δημόσια την άνοιξη του 2025. Η έκδοση V7, εξοπλισμένη με πυραύλους AIM-9 Sidewinder, φέρεται να κατέρριψε δύο ρωσικά μαχητικά Su-30 τον Μάιο του ίδιου έτους. Το V7 έχει μήκος 24 πόδια, επιχειρησιακή εμβέλεια περίπου 800 ναυτικών μιλίων και δυνατότητα μεταφοράς ωφέλιμου φορτίου έως 1.400 λίβρες, ενώ συχνά εμφανίζεται με δύο πυραύλους επιφανείας-αέρος τοποθετημένους σε ράγες εκτόξευσης.

Οι αποστολές του Magura

Η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση ουκρανικών USV σημειώθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2022, κατά την επίθεση στη ναυτική βάση της Σεβαστούπολης στην Κριμαία. Η επιχείρηση συνδύασε drones επιφανείας και αέρος σε αποστολή «μονής κατεύθυνσης», προκαλώντας περιορισμένες ζημιές σε ρωσικά πλοία χωρίς όμως να επιτευχθεί βύθιση. Παρ’ όλα αυτά, η επιχείρηση θεωρήθηκε στρατηγικά επιτυχημένη.

Η αποτελεσματικότητα της επίθεσης αποδόθηκε κυρίως σε τρεις παράγοντες: στη χρήση τακτικών σμήνους που κορέννυαν την άμυνα, στον συνδυασμό εναέριων και θαλάσσιων drones που διασπούσε την προσοχή των ρωσικών αισθητήρων και, τέλος, στο χαμηλό ίχνος των USV που δυσκόλευε τον εντοπισμό τους.

Αν και ο ρωσικός στόλος δεν υπέστη συντριπτικές απώλειες εκείνη τη στιγμή, η επίθεση άλλαξε τον τρόπο επιχειρήσεων της Μόσχας στη Μαύρη Θάλασσα. Η Ρωσία περιόρισε τις κινήσεις των πλοίων της εκτός βάσεων, υιοθέτησε πιο αμυντική στάση και μετέφερε μονάδες από τη Σεβαστούπολη προς ασφαλέστερες εγκαταστάσεις στην ανατολική Κριμαία και τη νότια Ρωσία.

Τον Ιούλιο του 2023, ουκρανικά ναυτικά drones έπληξαν τη γέφυρα του Κερτς, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και διαταράσσοντας την κυκλοφορία. Η γέφυρα αποτελεί κομβικό σημείο για τη ρωσική στρατιωτική εφοδιαστική προς την Κριμαία, γεγονός που καθιστά κάθε επιτυχημένη επίθεση ιδιαίτερα σημαντική σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Τον Νοέμβριο του 2023, σε μία τεκμηριωμένη επιχειρησιακή χρήση των drones, καταστράφηκαν ένα αποβατικό σκάφος κλάσης Serna και ένα αποβατικό σκάφος κλάσης Akula που βρίσκονταν σε βάση του Ρωσικού Ναυτικού στο Τσορνομόρσκε, στη δυτική Κριμαία.

Την 1η Φεβρουαρίου 2024 τα Magura V5 βύθισαν την κορβέτα Ivanovets και λίγο αργότερα στις 14 Φεβρουαρίου 2024 το αποβατικό Cesar Kunikov, πλήττοντας σοβαρά τις ρωσικές δυνατότητες θαλάσσιου ανεφοδιασμού. Παράλληλα, ουκρανικά drones κατέστρεψαν μικρότερα σκάφη, όπως περιπολικά Mangust και ρυμουλκά Saturn.

Στις 5 Μαρτίου 2024, τα μη επανδρωμένα drone MAGURA V5 χρησιμοποιήθηκαν σε μια επίθεση που βύθισε το περιπολικό πλοίο Sergey Kotov κοντά στο Στενό του Κερτς.

Η αναβάθμιση με τα αντιαεροπορικά βλήματα

Η εξέλιξη των ουκρανικών USV δεν περιορίστηκε στις επιθέσεις αυτοκτονίας. Σταδιακά μετατράπηκαν και σε πλατφόρμες αντιαεροπορικού πολέμου. Αντί για εκρηκτικά, ορισμένες εκδόσεις φέρουν αισθητήρες και πυραύλους μικρού βεληνεκούς, λειτουργώντας ως κινητές θαλάσσιες αντιαεροπορικές θέσεις.

Τον Δεκέμβριο του 2024, drones Sea Baby εξοπλισμένα με βαριά πολυβόλα αντάλλαξαν πυρά με ρωσικά ελικόπτερα Mi-8/Mi-17 στον κόλπο του Κερτς.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 31 Δεκεμβρίου 2024, ένα Magura-5 κατέρριψε δύο ρωσικά ελικόπτερα Mi-8 κοντά στο ακρωτήριο Tarkhankut χρησιμοποιώντας πυραύλους Sea Dragon, παραλλαγή του σοβιετικού R-73. Ήταν η πρώτη επιβεβαιωμένη κατάρριψη ελικοπτέρου από drone επιφανείας.

Νέα παγκόσμια πρωτιά

Η επόμενη παγκόσμια πρωτιά ήρθε στις 2 Μαΐου 2025, όταν Magura-7 κατέρριψαν δύο μαχητικά Su-30 με πυραύλους AIM-9 Sidewinder κοντά στο Νοβοροσίσκ. Ήταν η πρώτη φορά που USV κατέστρεφαν μαχητικά αεροσκάφη, αλλά και η πρώτη επιχειρησιακή χρήση AIM-9 από drone επιφανείας.

Παράλληλα, η Ουκρανία αξιοποίησε τα USV και ως «μητρικά» σκάφη για μικρότερα UAV. Στις αρχές Ιουλίου 2025, drones που εκτοξεύθηκαν από USV επιτέθηκαν σε ρωσικές εγκαταστάσεις ραντάρ στην Κριμαία, πιθανότατα στο σύστημα Nebo-M, ένα από τα βασικά στοιχεία της ρωσικής αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς.

Η χρήση μη επανδρωμένων σκαφών ως πλατφορμών εκτόξευσης FPV drones επιτρέπει στην Ουκρανία να επεκτείνει σημαντικά την ακτίνα δράσης μικρών UAV χαμηλού ύψους, τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες θα περιορίζονταν από την ανάγκη συνεχούς σύνδεσης με τον χειριστή. Μέσω των συστημάτων επικοινωνίας των USV, δημιουργείται ουσιαστικά μια προωθημένη κινητή βάση επιχειρήσεων για αεροπορικά drones σε μεγάλες αποστάσεις.

Το χτύπημα στα ανοιχτά της Κρήτης

Η ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο αποτελούν διαύλους διέλευσης πλοίων του σκιώδους στόλου, ενώ ελληνικά λιμάνια και αγκυροβόλια βρίσκονται, έστω έμμεσα, στο γεωγραφικό τόξο της νέας αυτής πραγματικότητας.

Η SBU ανακοίνωσε ότι στις 19 Δεκεμβρίου του 2025 ένα δεξαμενόπλοιο του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας χτυπήθηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο Θάλασσα 2.000 χιλιόμετρα από το ουκρανικό έδαφος, και μάλιστα στα νότια της Κρήτης.

Ο λόγος για το πλοίο QENDIL, το οποίο έχει αλλάξει πολλά ονόματα από τη ρωσική εισβολή και μετά καθώς χρησιμοποιείται για παράνομη μεταφορά πετρελαίου στη Ρωσία, που σύμφωνα με πληροφορίες, χτυπήθηκε από εναέρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα ουδέτερα ύδατα της Μεσογείου από την ομάδα "Α" του Κέντρου Ειδικών Επιχειρήσεων της SBU «ως αποτέλεσμα μέτρων πολλαπλών σταδίων».

Τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης κυκλοφόρησαν ένα βίντεο από την επίθεση στη Μεσόγειο.

Η διαδρομή του, η οποία αντιστοιχεί σε δορυφορικές εικόνες που μελέτησε το πρακτορείο AFP, υποδεικνύει μια στροφή που έγινε κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ Πέμπτης και Παρασκευής, όταν βρισκόταν σε απόσταση άνω των 250 χιλιομέτρων από τις ακτές της Ελλάδας και της Λιβύης. Το πλοίο φαίνεται ότι ταξίδευε προς τα ανατολικά το πρωί της Πέμπτης.

Τι ισχύει με τα διεθνή ύδατα και το ελληνικό FIR

Στο Αιγαίο, τα ελληνικά χωρικά ύδατα εκτείνονται στα 6 ναυτικά μίλια (ν.μ.), ενώ ο εθνικός εναέριος χώρος στα 10 ν.μ.. Οτιδήποτε πέραν αυτών των ορίων, αν και εντός του FIR Αθηνών, θεωρείται διεθνής εναέριος χώρος και ύδατα.

Η Ελλάδα έχει την τεχνική ευθύνη (FIR) για την ασφάλεια πτήσεων σε όλο το Αιγαίο, αλλά η κυριαρχία της περιορίζεται στα χωρικά ύδατα (6 ν.μ.) και τον εθνικό εναέριο χώρο (10 ν.μ.).

Διαβάστε επίσης