Το φιάσκο στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ - Ιράν: Πώς η «συμφωνία του αιώνα έγινε κατάρα»

Snapshot

• Οι προγραμματισμένες συνομιλίες ΗΠΑ
• Ιράν στην Ελβετία ακυρώθηκαν λόγω των βίαιων συγκρούσεων ανάμεσα σε Χεζμπολάχ και Ισραήλ στον Λίβανο.
• Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ
• Ιράν παρατείνει την εκεχειρία για 60 ημέρες, αλλά παραμένουν σοβαρά ζητήματα προς επίλυση, ιδίως σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
• Η συμφωνία ενισχύει τη θέση του Ιράν στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας ανησυχίες σε Ισραήλ και κράτη του Κόλπου για την περιφερειακή ασφάλεια.
• Η αοριστία και οι ασάφειες του μνημονίου κατανόησης δημιουργούν αμφιβολίες για την επιτυχία της μακροπρόθεσμης εφαρμογής της συμφωνίας.
• Αναλυτές προειδοποιούν ότι η συμφωνία αποτελεί μόνο ένα πρώτο βήμα και η πραγματική πρόκληση είναι η διαχείριση των ανεπίλυτων θεμάτων και των περιφερειακών αντιδράσεων.

Snapshot powered by AI

Οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στην Ελβετία αναβλήθηκαν λόγω του κύματος των θανατηφόρων αεροπορικών επιθέσεων στο νότιο Λίβανο από το Ισραήλ, σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος, όπως επιβεβαιώνουν οι Financial Times. Η ενδιάμεση συμφωνία που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν την Τετάρτη όριζε τον «άμεσο και οριστικό τερματισμό» των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

«Οι Ιρανοί ζήτησαν εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες στον Λίβανο θα τερματιστούν, όπως περιγράφεται στην υπογεγραμμένη συμφωνία, και οι μεσολαβητές εργάζονται επί του παρόντος για την επίλυση του ζητήματος», δήλωσε ένας διπλωμάτης με γνώση του θέματος. Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές κατά τη διάρκεια της νύχτας και μέχρι το πρωί της Παρασκευής έπληξαν περισσότερα από 10 χωριά σε όλο το νότιο Λίβανο, σκοτώνοντας 18 άτομα και τραυματίζοντας 33, σύμφωνα με το λιβανέζικο υπουργείο Υγείας.

Ο Λίβανος υπήρξε ένα σημαντικό σημείο τριβής και μια βασική δοκιμασία για την εύθραυστη συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν, το οποίο υποστηρίζει την σιιτική ένοπλη ομάδα Χεζμπολάχ και επέμεινε να συμπεριληφθεί ο Λίβανος στην ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία. Οι ισραηλινές επιθέσεις στη Βηρυτό έχουν επανειλημμένα απειλήσει να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει ανοιχτά την απογοήτευσή του για την επιμονή του Ισραήλ να συνεχίσει την επίθεσή του.

Το Ιράν έχει επιμείνει σταθερά στη στάση του «χωρίς Λίβανο, χωρίς συμφωνία», δήλωσε ένα δεύτερο άτομο με γνώση των διαπραγματεύσεων, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη πιστεύει ότι έχει το πάνω χέρι και μπορεί να αποσπάσει παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον στον πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο. Σύμφωνα με τον πρώτο διπλωμάτη, το μήνυμα των Ιρανών είναι: «Κρατήσαμε τη Χεζμπολάχ, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συγκρατήσουν το Ισραήλ. Μέχρι να το κάνουν, δεν θα έρθουμε στις συνομιλίες».

Δύο από τα άτομα δήλωσαν ότι οι συνομιλίες είχαν προσωρινά αναβληθεί για τη Δευτέρα, αλλά ότι αυτό εξαρτάται από την κατάσταση στον Λίβανο. Ένα τρίτο άτομο δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί πόσο θα διαρκέσει η καθυστέρηση. Ιρανοί αξιωματούχοι και κρατικά μέσα ενημέρωσης δεν έχουν ακόμη σχολιάσει εάν η Τεχεράνη ακύρωσε τις συνομιλίες στην Ελβετία. Ωστόσο, το Al Mayadeen, ένας λιβανέζικος ραδιοτηλεοπτικός φορέας που είναι κοντά στο Ιράν, επικαλέστηκε έναν ανώνυμο Ιρανό αξιωματούχο να λέει ότι οι τελευταίες ισραηλινές επιθέσεις στο νότιο Λίβανο ώθησαν την διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν να «αναβάλει» το ταξίδι της.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι τα σχέδια για τις τεχνικές συνομιλίες δεν είχαν οριστικοποιηθεί και ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι ντι Βανς δεν θα αναχωρούσε για την Ελβετία το βράδυ της Πέμπτης. Είπαν ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία ήταν «έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη δυνατή ευκαιρία». Η ενδιάμεση συμφωνία παρατείνει την κατάπαυση του πυρός κατά 60 ημέρες, προβλέπει το άνοιγμα των Στενω του Ορμούζ και δημιουργεί ένα πλαίσιο συνομιλιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ανώτεροι Πακιστανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του ισχυρού στρατιωτικού αρχηγού Ασίμ Μουνίρ και του πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ, επρόκειτο να πετάξουν στην Ελβετία για την έναρξη των διαπραγματεύσεων την Παρασκευή, αλλά τα ταξιδιωτικά τους σχέδια έχουν προς το παρόν ακυρωθεί.

Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι πραγματοποίησε πλήγματα εναντίον της Χεζμπολάχ καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας σε απάντηση σε αυτό που χαρακτήρισε «επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός» από τη Χεζμπολάχ. Προειδοποίησε με περαιτέρω πλήγματα το πρωί της Παρασκευής, συμπεριλαμβανομένων και στην κοιλάδα Μπεκάα.

Η Χεζμπολάχ ανέφερε ότι συγκρούεται με ισραηλινές δυνάμεις που προελαύνουν βαθύτερα στο νότιο Λίβανο αυτή την εβδομάδα, λέγοντας ότι επιτέθηκε σε στρατεύματα που προσπαθούσαν να καταλάβουν θέσεις στην περιοχή Αλί Ταχέρ και σε χωριά στα περίχωρα της μεγάλης πόλης Ναμπατιέχ. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι τέσσερις στρατιώτες σκοτώθηκαν από επίθεση της Χεζμπολάχ στο άρμα μάχης τους στο χωριό Τεμπνίτ στο νότιο Λίβανο λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Πέντε ακόμη στρατιώτες τραυματίστηκαν σε ξεχωριστή επίθεση με εκρηκτικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, δήλωσε ο ισραηλινός στρατός.

Ακροδεξιοί υπουργοί στο υπουργικό συμβούλιο του Μπενιαμίν Νετανιάχου εν τω μεταξύ αντέδρασαν με οργή στους θανάτους και απαίτησαν μια επιθετική απάντηση, με τον υπερεθνικιστή υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς να λέει ότι ήταν «ώρα να μιλήσουμε με φωτιά. Να ανοίξουμε τις πύλες της κόλασης».

Η είδηση ​​ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου είχε φέρει προηγουμένως κάποια αρχική ανακούφιση στις αγορές, η ξαφνική ακύρωση όμως υπογράμμισε για μία ακόμη φορά τις προκλήσεις της μετατροπής της συμφωνίας σε μια διαρκή ειρηνευτική διευθέτηση.

Οι αναλυτές προειδοποίησαν από την πρώτη στιγμή ότι η συμφωνία είναι μόνο το πρώτο βήμα προς μια ευρύτερη διευθέτηση. «Ενώ αποτελεί μια σημαντική πρόοδο, αυτή η συμφωνία σηματοδοτεί στην πραγματικότητα την αρχή και όχι το τέλος της διαδικασίας για τον τερματισμό του πολέμου και την αντιμετώπιση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν», ανέφερε η UBS σε έκθεσή της.

Αρκετά «δύσκολα σημεία» μένουν ακόμη να επιλυθούν, όπως η εκστρατεία του Ισραήλ στον Λίβανο, δήλωσε στην εκπομπή «The China Connection» του CNBC, ο Aντέλ Αμπντέλ Γκαφάρ, ανώτερος συνεργάτης του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Στρατηγικής Πολιτικής. «Διαφορετικά , υπάρχει ένα σενάριο όπου ενδεχομένως θα επιστρέψουμε σε μια σύγκρουση, αν και και οι δύο πλευρές σε αυτό το στάδιο θέλουν να το αποφύγουν αυτό», είπε.

Παρά την παρατεταμένη αβεβαιότητα, η συμφωνία βοήθησε στην άμβλυνση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυτιλία είχε επηρεαστεί τόσο από τις ιρανικές επιθέσεις όσο και από τον αποκλεισμό των λιμανιών και των παράκτιων περιοχών του Ιράν από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Η χαλάρωση των διαταραχών στις θαλάσσιες μεταφορές θα μπορούσε να ωφελήσει τις οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το εισαγόμενο πετρέλαιο, καθώς οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου μπορεί να βοηθήσουν στη συγκράτηση του πληθωρισμού και στη μείωση της πίεσης στις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, δήλωσε ο Ντέιβιντ Ρος, στρατηγικός αναλυτής της Quantum Strategy, στο CNBC.

«Πέρα από αυτό, πρόκειται για μια πραγματικά κακή συμφωνία», δήλωσε ο Ρος, σημειώνοντας ότι θέτει τους Ιρανούς σε ισχυρότερη θέση στον Κόλπο και περιορίζει την εξωτερική παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. «Το Ιράν θα καταστήσει τη Μέση Ανατολή πολύ ασταθή, αυτό είναι κακό μακροπρόθεσμα», δήλωσε. Πρόσθεσε ότι είναι απίθανο το Ισραήλ να αποδεχτεί τη συμφωνία.«Οι Ιρανοί, το προβλέπω με βεβαιότητα, δεν θα εγκαταλείψουν ποτέ, μα ποτέ, τις πυρηνικές τους φιλοδοξίες», πρόσθεσε.

Η ενδιάμεση συμφωνία έχει επίσης προκαλέσει κριτική από ορισμένους που υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ έκαναν «πάρα πολλές» παραχωρήσεις στο Ιράν, ωθώντας τόσο τον Τραμπ όσο και τον Βανς να σπεύσουν για να υπερασπιστούν τη συμφωνία. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παραχωρούν ούτε ένα σεντ χρημάτων στο Ιράν», δήλωσε ο Βανς υπερασπιζόμενος την προσέγγιση του Τραμπ . Ο Τραμπ στοχοποίησε επίσης τους επικριτές του στο Truth Social την Πέμπτη.«Αυτοί οι ανόητοι, που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά αυστηρός με το Ιράν, τη στιγμή που το Χρηματιστήριο μόλις έφτασε σε υψηλό ρεκόρ και οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν, είτε ζηλεύουν, είτε είναι κακοί άνθρωποι, είτε ηλίθιοι», έγραψε ο Τραμπ .

Για τους εχθρούς της Τεχεράνης, η συμφωνία μοιάζει με κατάρα

Η προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, η πρώτη που υπεγράφη από έναν Αμερικανό και έναν Ιρανό πρόεδρο από την Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν το 1979 - χαιρετίστηκε από τους υποστηρικτές της ως η «συμφωνία του αιώνα». Αλλά για τους αντιπάλους της Τεχεράνης σε όλη τη Μέση Ανατολή - από το Ισραήλ μέχρι τα κράτη του Κόλπου και τις φατρίες στον Λίβανο - μοιάζει περισσότερο με την...κατάρα του αιώνα: μια συμφωνία που θα μπορούσε να προσδώσει στο Ιράν μεγαλύτερη ασφάλεια, νομιμότητα και τελικά ισχύ.

Η συμφωνία των 14 σημείων παρατείνει την κατάπαυση του πυρός κατά 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, για να επιτραπούν οι διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη διευθέτηση και να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. «Για την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, αυτή είναι μια μεγάλη συμφωνία - η συμφωνία του αιώνα, χωρίς γυρισμό», δήλωσε ο Λιβανέζος σχολιαστής Σαρκίς Ναούμ. «Η πιθανότητα επιτυχίας υπερτερεί του κινδύνου αποτυχίας. Το Ιράν δεν μπορεί να αντέξει περαιτέρω οικονομικό πόνο υπό κυρώσεις και ο Τραμπ δεν έχει κίνητρο να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο».

Ο Ισραηλινός αναλυτής Ντάνι Κιτρινόβιτς ωστόσο περιέγραψε τη συμφωνία ως στρατηγική «καταστροφή». Αυτό που είχε χαρακτηριστεί ως κοινή εκστρατεία ΗΠΑ-Ισραήλ για την αποδυνάμωση ή ακόμα και την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κατά την άποψή του, μετατράπηκε σε αμερικανική αναγνώριση του Ιράν. «Πήγαμε να ανατρέψουμε το καθεστώς με την υποστήριξη των ΗΠΑ και τελικά η Ουάσινγκτον ουσιαστικά νομιμοποιούσε και ενίσχυε το ίδιο καθεστώς που θέλαμε να ανατρέψουμε», δήλωσε ο ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ.

Λέει ότι η συμφωνία δεν ικανοποιεί καμία από τις βασικές απαιτήσεις του Ισραήλ: κανέναν περιορισμό στο πυραυλικό πρόγραμμα ή τους πληρεξούσιούς του Ιράν και καμία σαφή πορεία για την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεών του. Ακόμη και η εκστρατεία του Ισραήλ στον Λίβανο έχει περιοριστεί από το πλαίσιο εκεχειρίας που επιβλήθηκε κατόπιν επιμονής του Ιράν.Οι επιπτώσεις είναι τόσο πολιτικές όσο και στρατηγικές. Η συμφωνία υπονομεύει την αφήγηση του Νετανιάχου για το Ιράν και εκθέτει τα όρια της μόχλευσής του απέναντι σε έναν πρόεδρο των ΗΠΑ που θεωρείται στενά συνδεδεμένος με το Ισραήλ.

Ο Κιτρινόβιτς λέει ότι το Ιράν έχει αποκτήσει περιθώριο ελιγμών και η συμφωνία κινδυνεύει να εδραιώσει τη θέση του, ενώ παράλληλα εμβαθύνει την απομόνωση του Ισραήλ. «Όλα είναι άσχημα. Και μόνο θα χειροτερεύουν» είπε. Εάν η συμφωνία επικρατήσει, το Ιράν φαίνεται να εξασφαλίζει το ισχυρότερο αποτέλεσμα: τον τερματισμό του πολέμου, τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, την ανανέωση των εξαγωγών πετρελαίου και την προοπτική τεράστιων κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση - παράλληλα με την έμμεση αποδοχή του πολιτικού του συστήματος.

Το Ιράν κερδίζει το πάνω χέρι στον Λίβανο

Για τον Λίβανο, η συμφωνία έγερνε την πλάστιγγα υπέρ του Ιράν, ενισχύοντας τον ρόλο της Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από την Τεχεράνη και εντάσσοντας τη χώρα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ΗΠΑ-Ιράν, ενώ παράλληλα παραγκώνιζε τις συνομιλίες Βηρυτού-Ισραήλ. Δεσμεύει τον Λίβανο στην 60ήμερη εκεχειρία, καλώντας όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ιράν δεν μπορεί να διαπραγματευτεί εκ μέρους του Λιβάνου για ζητήματα όπως η κατάπαυση του πυρός και η αποχώρηση του Ισραήλ από τα νότια εδάφη.
Ωστόσο, πηγές κοντά στη Χεζμπολάχ υποστηρίζουν το αντίθετο: ότι η πορεία ΗΠΑ-Ιράν ενισχύει τη θέση του Λιβάνου, αναβαθμίζοντάς την σε διαπραγματεύσεις υψηλότερου επιπέδου. Κατά την άποψή τους, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον μπορούν να πιέσουν τους αντίστοιχους συμμάχους τους - τη Χεζμπολάχ και το Ισραήλ - να επιτύχουν μια διευθέτηση.

Ο συναγερμός είναι εντονότερος στον Κόλπο, όπου οι ιρανικές επιθέσεις κλόνισαν την εμπιστοσύνη στις μακροχρόνιες ρυθμίσεις ασφαλείας. Τα κράτη του Κόλπου έχουν αναδειχθεί ως οι κύριοι ηττημένοι του πολέμου - θεατές σε αποφάσεις που αναμόρφωσαν το τοπίο ασφαλείας τους και τώρα αφέθηκαν να απορροφήσουν τις επιπτώσεις. Πηγές του Κόλπου αναφέρουν ότι η συμφωνία ήδη αναδιαμορφώνει τη στρατηγική σκέψη: διαβρώνει την εμπιστοσύνη στην προστασία των ΗΠΑ, εδραιώνει το Ιράν ως μια διαρκή περιφερειακή δύναμη και επιταχύνει μια στροφή προς τη διευθέτηση και όχι προς την αντιπαράθεση.

Ο ειδικός σε θέματα Ιράν Άλεξ Βατάνκα, ωστόσο, αντιτίθεται. Αντί της συνθηκολόγησης, βλέπει τη συμφωνία ως το λιγότερο κακό αποτέλεσμα μετά από χρόνια αποτυχημένου καταναγκασμού. «Προσπάθησαν να κατατροπώσουν το Ιράν στρατιωτικά. Δεν τα κατάφεραν. Η εναλλακτική λύση θα ήταν καταστροφική - ένας ευρύτερος πόλεμος θα μπορούσε να είχε καταστρέψει τον Κόλπο για δεκαετίες», δήλωσε ο Βατάνκα, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον.

Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται μπροστά μας, στην εφαρμογή της συμφωνίας, στις ανεπίλυτες πυρηνικές διαπραγματεύσεις και στις περιφερειακές αντιδράσεις που θα προκαλέσει, είπε: Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν το Ισραήλ ως τον κύριο απρόβλεπτο παράγοντα. Ενώ είναι απίθανο να εκτροχιάσει μια διαδικασία με πρωταγωνιστή τον Τραμπ, προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος παραμένει - ιδιαίτερα στον Λίβανο.

Η συμφωνία αγνοεί τα μαθήματα του παρελθόντος

Σχεδόν είκοσι πέντε χρόνια διπλωματικών προσπαθειών για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν κρύβουν ένα κρίσιμο μάθημα: Η ασάφεια είναι συνταγή για αποτυχία. Η ακρίβεια, ακόμη και σε μια συμφωνία που είναι πιο επιεικής για το Ιράν από ό,τι θα ήταν ιδανικό, διευκολύνει την επιτυχία, γράφει ο Τζέιμς Άκτον στο think tank Carnegie Endowment for International Peace (CEIP)

Το μνημόνιο κατανόησης (MOU) μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν αγνοεί αυτό το μάθημα, κυρίως επειδή οι διαπραγματευτές, υπό την πίεση να καταλήξουν σε οποιαδήποτε συμφωνία, έθαψαν τις διαφωνίες τους σε ανακρίβειες.

Η πρώτη πυρηνική συμφωνία με το Ιράν επιτεύχθηκε από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2003, λίγο περισσότερο από ένα χρόνο αφότου ο κόσμος έμαθε για το παράνομο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Σε αυτή τη συμφωνία, με διατύπωση που μπορεί να φαίνεται ακριβής, η Τεχεράνη «αποφάσισε οικειοθελώς να αναστείλει όλες τις δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου».

Ωστόσο, στην πραγματικότητα, επρόκειτο για διπλωματικό λάθος. Το Ιράν ισχυρίστηκε ότι του επιτρεπόταν να κατασκευάζει εξαρτήματα φυγοκεντρητών και να παράγει εξαφθοριούχο ουράνιο, την πρώτη ύλη για τον εμπλουτισμό, εφόσον δεν εμπλούτιζε στην πραγματικότητα αυτό το υλικό. Οι συνομιλητές του πίστευαν ότι αυτές οι δραστηριότητες απαγορεύονταν. Αυτή η διαφωνία προκάλεσε την κατάρρευση της συμφωνίας του 2003 σε λιγότερο από ένα χρόνο.

Το νέο Μνημόνιο Κατανόησης περιέχει παρόμοιες ασάφειες. Το Ιράν υπόσχεται «να διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού του προγράμματος» προς το παρόν. Αλλά η αποτυχία του εγγράφου να ορίσει το status quo δημιουργεί προβλήματα. Για παράδειγμα, το Ιράν έχει αναλάβει δραστηριότητες καθαρισμού και έχει ενισχύσει την ασφάλεια σε διάφορες πυρηνικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα μετά τους πολέμους του 2025 και του 2026. Θα παραβίαζαν το Μνημόνιο Κατανόησης οι προσπάθειες εξαγωγής θαμμένου εμπλουτισμένου ουρανίου στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος ή της βελτίωσης της ασφάλειας; Η Ουάσινγκτον θα έλεγε ναι, αλλά η ασάφεια του εγγράφου απλώς καλεί το Ιράν να προσπαθήσει.

Το νέο Μνημόνιο Κατανόησης δεν είναι πιο ξεκάθαρο για το μέλλον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν «να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού» με στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας εντός εξήντα ημερών. Αυτή η διάταξη δεν φαίνεται πιο πιθανό να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη αναστολή του εμπλουτισμού - τον δηλωμένο στόχο του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ - από ό,τι η δέσμευση του Ιράν το 2004 να διαπραγματευτεί «αντικειμενικές εγγυήσεις».

Η κυβέρνηση Τραμπ απάντησε στην κριτική ισχυριζόμενη ότι οι ακριβείς όροι του MOU δεν έχουν σημασία. «Οι άνθρωποι δεν πρέπει να διαβάζουν πολύ τη διατύπωση», δήλωσε ένας ανώνυμος αξιωματούχος. «Αυτό που είναι πιο σημαντικό από το ίδιο το έγγραφο είναι οι συνεννοήσεις που έχουμε μεταξύ μας». Η κυβέρνηση πρέπει να εγκαταλείψει αυτό το είδος ευσεβών πόθων. Το αν το Ιράν θα συμμορφωθεί με τις γραπτές διατάξεις μένει να φανεί, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αγνοήσει τις άγραφες.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον για την χρονοβόρα, λεπτομερώς προσανατολισμένη διπλωματία που θα χρειαζόταν. Αλλά αν η κυβέρνηση ενδιαφέρεται σοβαρά να βγει από την τρύπα στο οποίο βυθίστηκε, θα πρέπει να λάβει υπόψη τα μαθήματα του τελευταίου τετάρτου του αιώνα.

Διαβάστε επίσης