Καισαριανή: Στο Βέλγιο ειδικοί του υπ. Πολιτισμού - Ποια πρόσωπα έχουν ταυτοποιηθεί στις φωτογραφίες

Snapshot

• Το υπουργείο Πολιτισμού κινεί διαδικασίες για την ανάκτηση 12 φωτογραφιών που πιθανώς απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 αγωνιστών πριν την εκτέλεση στην Καισαριανή το 1944.
• Οι φωτογραφίες προέρχονται από το άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χιούερ και πιθανότατα είναι αυθεντικές, σύμφωνα με ειδικούς και το υπουργείο.
• Τρεις αγωνιστές έχουν ήδη ταυτοποιηθεί από τις φωτογραφίες, ενώ συγκεχυμένες είναι οι πληροφορίες για την ταυτότητα του άνδρα με το λευκό πουκάμισο που εμφανίζεται να περπατά προς το εκτελεστικό απόσπασμα.
• Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα για τον χαρακτηρισμό της συλλογής ως μνημείου, προκειμένου να διεκδικηθεί από το ελληνικό κράτος.
• Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι ειδικοί του υπουργείου θα μεταβούν στη Γάνδη για περαιτέρω έρευνα και εκτίμηση της αυθεντικότητας και νομικής κατάστασης των φωτογραφιών.

Snapshot powered by AI

Σύντομα αναμένεται να απαντηθεί το ερώτημα που αφορά τον βαθμό γνησιότητας των ιστορικών φωτογραφιών που είδαν το φως της δημοσιότητας και φαίνεται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 αγωνιστών καθώς οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα της Καισαριανής από από τις ναζιστικές δυνάμεις, την Πρωτομαγιά του 1944.

Άνθρωποι του υπουργείου Πολιτισμού έχουν ήδη έρθει σε επαφή με τον συλλέκτη που δημοσιοποίησε τις φωτογραφίες από την Καισαριανή στο eBay και τις επόμενες ημέρες θα τον επισκεφτούν στη Γάνδη, ώστε να αποτιμήσουν τον βαθμό αυθεντικότητας αλλά και τον τόπο προέλευσης. Αν τεκμηριωθεί ότι οι φωτογραφίες είναι αληθινές και απεικονίζουν το τραγικό περιστατικό της μαζικής εκτέλεσης, το υπουργείο θα προχωρήσει στις απαραίτητες νομικές ενέργειες για την απόκτησή τους.

Οι 12 φωτογραφίες φαίνεται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 αντιστασιακών κομμουνιστών πριν εκτελεστούν την Πρωτομαγιά του 1944 ως αντίποινα για τη δολοφονία του υποστράτηγου Φραντς Κερχ από αντιστασιακούς, στους Μολάους της Λακωνίας.

Πρόκειται για φωτογραφίες που άνηκαν στο άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χιούερ από το Μπίκερνφελντ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα.

Τον Αύγουστο του 1939, ήταν λοχίας και αρχηγός της διμοιρίας στην φάλαγγα Brückenkolonne B 2/410. Το 1939, υπηρέτησε στην εισβολή των ναζί στην Πολωνία και κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «δυτικής εκστρατείας» δηλαδή της ναζιστικής εισβολής στην Ολλανδία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Η μονάδα του πάντα υπαγόταν στο Σώμα Στρατού Χ.

Το 1940 απολύθηκε, αλλά τον Σεπτέμβριο του 1943 ανακλήθηκε η απόλυση και επέστρεψε στο Τάγμα Οχυρώσεων 1012. Με την ομάδα του μετακινήθηκε από την Γιουγκοσλαβία στην Ελλάδα με τις κατοχικές δυνάμεις στα τέλη του 1943. Μετά την υποχώρηση από τα Βαλκάνια τον Σεπτέμβριο του 1944, πήρε μέρος σε ένα στρατιωτικό πρόγραμμα εκπαίδευσης στο Μέσεριτζ. Προήχθη σε υπολοχαγό στο τέλος του πολέμου και επέζησε.

Μενδώνη: Άνθρωποι του ΥΠΠΟ θα μεταβούν στη Γάνδη και τότε θα γνωρίζουμε περισσότερα

Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για αυθεντικό υλικό, ωστόσο, θα πρέπει να ξεπεραστούν μία σειρά από νομικά προβλήματα προκειμένου να αποκτηθούν από το ελληνικό κράτος.

Το θέμα θα εξεταστεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, καθώς ο χαρακτηρισμός της συλλογής ως μνημείου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διεκδίκηση από το ελληνικό Δημόσιο.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε σήμερα (17/02) πως «είναι μία υπόθεση που προφανώς μας απασχολεί με τον σοβαρότερο τρόπο. Υπάρχουν νομικές ιδιαιτερότητες. Οι άνθρωποι του υπουργείου Πολιτισμού θα πάνε τις επόμενες 2 – 3 μέρες στη Γάνδη, στο Βέλγιο. Ύστερα, θα μπορέσουμε να πούμε κάτι περισσότερο».

Αναφορικά με την αυθεντικότητα των εικόνων, οι καθηγητές και συγγραφείς, Στράτος Δορδανάς και Ραϋμόνδος Αλβανός εκτίμησαν στο Newsbomb ότι οι εικόνες είναι αυθεντικές, βάσει κρίσιμων στοιχείων. Ο χώρος του Σκοπευτηρίου είναι αναγνωρίσιμος, υπάρχουν λεπτομέρειες –όπως ο οπλισμός των Γερμανών, οι στολές, αλλά και η τοπογραφία του εδάφους– που παραπέμπουν άμεσα στην Καισαριανή, όπως εξήγησαν.

Οι πρώτες ταυτοποιήσεις

Τουλάχιστον 3 πρόσωπα φαίνεται να έχουν ταυτοποιηθεί μέχρι στιγμής από τις φωτογραφίες της Καισαριανής, ενώ, μυστήριο αποτελεί ο άνδρας με το λευκό πουκάμισο που εμφανίζεται να περπατά προς το εκτελεστικό απόσπασμα. Πρόκειται είτε για τον Θρασύβουλο Καλαφατάκη, είτε τον Βασίλη Παπαδήμα, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις.

Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης, 30 ετών, καταγόταν από τον Πλατανιά Χανίων (γενν. 1914), ήταν γεωργός και γαλακτοκόμος, παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών. Σύμφωνα με τα βιογραφικά στοιχεία που έχουν καταγραφεί, οργανώθηκε από νωρίς στο ΚΚΕ, διώχθηκε κατά τη δικτατορία Μεταξά, συνελήφθη το 1939 και πέρασε από φυλακές και τόπους κράτησης (Χανιά, Αβέρωφ, Ακροναυπλία, ιταλικό στρατόπεδο Λάρισας) πριν μεταφερθεί στο Χαϊδάρι. Αναφέρεται ακόμη ότι στο στρατόπεδο φρόντιζε ως μάγειρας νεότερους κρατούμενους, ενώ προς τιμήν του έχει δοθεί το όνομά του σε δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά στα Χανιά.

Οι πρώτες αναφορές έκαναν λόγο για τον Βασίλη Παπαδήμα, αδελφό του εκδότη, Δημήτρη Παπαδήμα. Γεννημένος στην Πύλο το 1909, εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. Συνελήφθη την 6^η Αυγούστου 1941 από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στις δυνάμεις Κατοχής, και ακολούθησε μια διαδρομή κρατήσεων από το στρατόπεδο του Ναυπλίου στη Λάρισα και, τελικά, στο Χαϊδάρι, πριν συμπεριληφθεί στους 200 της Πρωτομαγιάς 1944.

Σε άλλη φωτογραφία, πιθανολογείται ότι απεικονίζεται ο Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου, ένας νεαρός άνδρας που φαίνεται να χαμογελά ελαφρά (τέρμα αριστερά). Εργαζόταν σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών και αρτοσκευασμάτων στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).

Μετά την είσοδο των ιταλικών δυνάμεων στην πόλη, συνελήφθη από Έλληνες δωσίλογους και παραδόθηκε στους κατακτητές, κρατήθηκε στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, πριν καταλήξει ανάμεσα στους 200. Αντιστασιακή δράση είχαν και τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, με αναφορά και σε δεσμούς με το ΚΚΕ.

Σε ακόμα μία φωτογραφία φαίνεται να αναγνωρίζεται ο Δημήτρης Παπαδόπουλος, ποντιακής καταγωγής, που περιγράφεται ως ένας από τους παλαιότερους αγωνιστές του κλάδου των οικοδόμων, με έντονη συνδικαλιστική δράση ήδη από την εγκατάστασή του στην Ελλάδα ως πρόσφυγας (1922 – 1924).

Διετέλεσε, μεταξύ άλλων, γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Οικοδόμων, με επανειλημμένες διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες για τη δράση του. Συνελήφθη το 1936 από τη δικτατορία της 4^ης Αυγούστου, οδηγήθηκε σε εξορία και στην Ακροναυπλία, και το 1941 παραδόθηκε στους Γερμανούς, μεταφέρθηκε στο Χαϊδάρι και εκτελέστηκε την 1η Μαΐου 1944 μαζί με τους υπόλοιπους 200.

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα των Νέων που επικαλείται τον Ηλία Καρμπάτο, συγγραφέα του βιβλίου «Η Σταφιδική Εξέγερση του 1935 – ο άσβεστος μεσοπόλεμος της αγροτιάς», ένας από τους ο άνδρες που φορά ένα κασκέτο στον τοίχο της Καισαριανής, είναι ο Μεσσήνιος Χρήστος Κουβελιώτης, ηγετική μορφή του ΚΚΕ και της Αγροτικής Εξέγερσης.

Ο Χρήστος Κουβελιώτης γεννήθηκε στο Πλάσο Πυλίας το 1903. Δούλεψε από μικρός στη γη και σπούδασε Οικονομικά στην Αθήνα. Ήταν πρόεδρος της κοινότητας Μεθώνης και πρόεδρος του Ταμείου Πρόνοιας του Αγροτικού Επιμελητηρίου Καλαμάτας. Πρωτοστάτησε στην οργάνωση των αγροτικών αγώνων και στη μεγάλη Σταφιδική Εξέγερση.

Συνελήφθη το 1936 στο χωριό Σαβάλια Ηλείας και εξορίστηκε στη Σίκινο. Αργότερα μεταφέρθηκε στην Ακροναυπλία και από εκεί παραδόθηκε από τη μεταξική δικτατορία στους ναζί κατακτητές. Εκτελέστηκε στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 μαζί με άλλους αγωνιστές. Ο αδελφός του Παναγιώτης είχε εκτελεστεί δέκα μήνες νωρίτερα, τον Ιούλιο του 1943, στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς» στη Θεσσαλονίκη από Βούλγαρους φασίστες.

Διαβάστε επίσης