Ένα σούπερ ηφαίστειο δίπλα στην Ελλάδα: Επιστήμονες ανακάλυψαν στην Τοσκάνη ταμιευτήρες μάγματος
Γιατί παρέμεινε άγνωστο το μάγμα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;
Κάτω από την περιοχή της Τοσκάνης στην Ιταλία, επιστήμονες ανακάλυψαν έναν τεράστιο ταμιευτήρα μάγματος που συγκρίνεται με μερικά από τα πιο ισχυρά σουπερ-ηφαίστεια της Γης. Η νέα αυτή ανακάλυψη ρίχνει φως στην έντονη γεωθερμική δραστηριότητα της περιοχής, παρά την απουσία ενεργών ηφαιστείων στην επιφάνεια.
Η ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης, το Ινστιτούτο Γεωεπιστημών και Γεωπόρων Πόρων της Ιταλίας και το Εθνικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας, εντόπισε αυτό το σώμα μάγματος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της τομογραφίας με περιβάλλον θόρυβο. Με τη βοήθεια περίπου 60 υψηλής ανάλυσης σεισμικών αισθητήρων, κατέγραψαν φυσικούς κραδασμούς που διαπερνούν συνεχώς το υπέδαφος, προερχόμενους από κύματα ωκεανών, άνεμο και ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οι κραδασμοί που κινούνται ασυνήθιστα αργά υποδηλώνουν την παρουσία λιωμένου ή μερικώς λιωμένου υλικού. Μέσω της ανάλυσης αυτών των δεδομένων, δημιουργήθηκε μια τρισδιάστατη εικόνα της γήινης φλοιού σε βάθος έως και 15 χιλιομέτρων.
Γιατί παρέμεινε άγνωστο το μάγμα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;
Παρά το μέγεθός του, το μάγμα κάτω από την Τοσκάνη δεν έχει προκαλέσει εμφανή σημάδια στην επιφάνεια, όπως παραμορφώσεις του εδάφους ή σημαντικές ηφαιστειακές εκρήξεις. Η τελευταία ηφαιστειακή δραστηριότητα στην περιοχή ήταν σχετικά ήπια και συνέβη πριν από περίπου 300.000 χρόνια στο όρος Αμιάτα.
Ο Matteo Lupi, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης και επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε: «Ήταν γνωστό ότι η Τοσκάνη παρουσιάζει γεωθερμική δραστηριότητα, αλλά δεν είχαμε υπολογίσει ότι διαθέτει τόσο μεγάλο όγκο μάγματος, συγκρίσιμο με συστήματα υπερ-ηφαιστείων όπως το Yellowstone»
Το μάγμα εντοπίζεται σε βάθος μεταξύ 8 και 15 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια. Στον πυρήνα του υπάρχει περίπου 3.000 κυβικά χιλιόμετρα κυρίως υγρού λιωμένου υλικού, ενώ περιβάλλεται από ένα εξωτερικό στρώμα περίπου5.000 κυβικών χιλιομέτρων πλούσιου σε κρυστάλλους και μερικώς λιωμένου βράχου.
Η περιοχή κάτω από το όρος Αμιάτα φαίνεται να περιέχει ακόμη μεγαλύτερους όγκους μάγματος, αν και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για ασφαλή συμπεράσματα.
Οι ερευνητές διαβεβαιώνουν πως το μάγμα δεν συνιστά άμεσο ηφαιστειακό κίνδυνο. Η τήξη των περιβαλλόντων πετρωμάτων μειώνει την πιθανότητα εκρήξεων σε σύγκριση με τα παραδοσιακά σουπερ-ηφαίστεια.