Ο παράξενος λόγος που τα μπουκάλια σαμπάνιας του Τιτανικού δεν έχουν σπάσει στο βυθό της θάλασσας
Το ερώτημα έχει συναρπάσει επιστήμονες, ιστορικούς αλλά και απλούς λάτρεις των μυστηρίων
Snapshot
- Τα μπουκάλια σαμπάνιας του Τιτανικού παραμένουν άθικτα σε βάθος 3.800 μέτρων παρά στην ακραία πίεση του βυθού.
- Η πίεση του διοξειδίου του άνθρακα μέσα στα μπουκάλια εξισορροπούσε την εξωτερική πίεση στα πρώτα στάδια βύθισης, προστατεύοντας τα από συντριβή.
- Ο φελλός επέτρεψε την αργή εισροή νερού, εξισώνοντας τελικά την πίεση μέσα και έξω από τα μπουκάλια και διατηρώντας τη δομή τους.
- Η σταθερή θερμοκρασία και το σκοτάδι του βυθού δημιουργούν συνθήκες που επιτρέπουν τη φυσική παλαίωση της σαμπάνιας.
- Παρόμοια μπουκάλια σαμπάνιας που βρέθηκαν σε ναυάγια μετά από δεκαετίες διατήρησαν την ποιότητά τους, υποδεικνύοντας ότι η σαμπάνια του Τιτανικού μπορεί να έχει διατηρηθεί.
Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη βύθιση του Τιτανικού στον πυθμένα του Ατλαντικού Ωκεανού, μια λεπτομέρεια συνεχίζει να προκαλεί απορία σε όσους βλέπουν εικόνες από το ναυάγιο: τα μπουκάλια σαμπάνιας που παραμένουν εντελώς άθικτα.
Βρίσκονται σε βάθος 3.800 μέτρων κάτω από την επιφάνεια, κάτω από σχεδόν αδιανόητη πίεση, κι όμως είναι ακόμη εκεί και μάλιστα σφραγισμένα.
Πώς είναι δυνατόν;
Το ερώτημα έχει συναρπάσει επιστήμονες, ιστορικούς αλλά και απλούς λάτρεις των μυστηρίων, ιδιαίτερα μετά την έκρηξη του βαθυσκάφους Titan τον Ιούνιο του 2023, που αναζωπύρωσε τη συζήτηση γύρω από την πίεση στα ακραία βάθη των ωκεανών.
Όπως έγραψε χαρακτηριστικά ένας χρήστης στην ομάδα του Facebook «Journal of Scientific Shitposting»: «Θυμάστε πέρυσι που το υποβρύχιο Titan διαλύθηκε ακαριαία ενώ κατέβαινε προς το ναυάγιο του Τιτανικού; Τότε πώς γίνεται ένα απλό γυάλινο μπουκάλι σαμπάνιας να μην έσπασε;»
Η απάντηση, όπως φαίνεται, είναι ένας συνδυασμός φυσικής, μηχανικής και λίγης τύχης.
Γιατί δεν εξερράγησαν τα μπουκάλια σαμπάνιας του Τιτανικού;
Οι εκρήξεις προς τα μέσα, γνωστές ως implosions, συμβαίνουν όταν η πίεση έξω από ένα αντικείμενο είναι μεγαλύτερη από την πίεση στο εσωτερικό του, με αποτέλεσμα το περίβλημα να καταρρέει προς τα μέσα ώστε να εξισορροπηθεί η πίεση.
Τμήματα του Τιτανικού υπέστησαν ακριβώς αυτό το φαινόμενο. Όσα διατηρήθηκαν ανέπαφα, το πέτυχαν επειδή ο αέρας διέφυγε, εξισώνοντας την πίεση μέσα και έξω από το σκάφος.
Τα μπουκάλια σαμπάνιας, ωστόσο, είχαν ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Το διοξείδιο του άνθρακα στο εσωτερικό τους δημιουργεί πίεση περίπου 6 bar, δηλαδή αντίστοιχη με εκείνη που συναντά κανείς σε βάθος 60 μέτρων κάτω από το νερό. Οι σύγχρονες φιάλες σαμπάνιας είναι κατασκευασμένες ώστε να αντέχουν έως και 20 bar. Έτσι, στα πρώτα στάδια της βύθισης του Τιτανικού, τα μπουκάλια διέτρεχαν μικρότερο –και όχι μεγαλύτερο– κίνδυνο να συνθλιβούν.
Ωστόσο, το ναυάγιο του Τιτανικού βρίσκεται σε σημείο όπου η πίεση φτάνει τα 381 bar, επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που θα μπορούσε να αντέξει οποιοδήποτε γυάλινο μπουκάλι. Και εδώ ακριβώς μπαίνει στο παιχνίδι ο φελλός.
Το κανάλι The Dropzone στο YouTube εξήγησε: «Πιστεύω ότι όλες οι σφραγίδες είχαν ήδη υποχωρήσει και η πίεση στο εσωτερικό εξισώθηκε με την εξωτερική πίεση καθώς το πλοίο βυθιζόταν το 1912».
Με απλά λόγια, το νερό εισχώρησε αργά μέσα από τον φελλό, εξισώνοντας την πίεση και διατηρώντας έτσι το σχήμα του μπουκαλιού.
Θα μπορούσε ακόμη να πίνεται η σαμπάνια του Τιτανικού;
Παραδόξως, το περιεχόμενο ίσως να μην έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά. Το 1998, 2.000 μπουκάλια σαμπάνιας Heidsiek & Co. Monopole του 1907 ανασύρθηκαν από ένα σουηδικό φορτηγό πλοίο που είχε τορπιλιστεί το 1916, έχοντας παραμείνει για 82 χρόνια σε σχεδόν πανομοιότυπες συνθήκες.
Ο τότε διευθυντής εξαγωγών της Heidsiek, Λοράν Νταβέν, είχε δηλώσει πως η σαμπάνια «διατηρεί ακόμη μια εντυπωσιακή ισορροπία και μια υπέροχη χρυσαφένια απόχρωση, ενώ ο αφρισμός παραμένει ζωντανός».
Τελικά, φαίνεται πως το απόλυτο σκοτάδι και η σταθερή θερμοκρασία του βυθού δημιουργούν ιδανικές συνθήκες φυσικής παλαίωσης.
