Σλοβακία: 77 αποκεφαλισμένοι σκελετοί αποκαλύφθηκαν σε αγροτικό οικισμό ηλικίας 7.000 ετών
Τα λείψανα βρέθηκαν σε ένα χαντάκι στον νεολιθικό οικισμό Vráble Veľké Lehemby
Snapshot
- Σε νεολιθικό οικισμό ηλικίας 7.000 ετών στη Σλοβακία βρέθηκαν 77 αποκεφαλισμένοι σκελετοί, πιθανώς μέρος τελετουργικών πρακτικών και όχι απλής βίας.
- Τα κρανία φαίνεται να αφαιρέθηκαν προσεκτικά μετά τον θάνατο και πιθανώς μεταφέρθηκαν αλλού, καθώς βρέθηκαν ελάχιστα θραύσματα κρανίων.
- Οι σκελετοί θάφτηκαν σύντομα μετά τον θάνατο και οι τομές στους αυχενικούς σπονδύλους δείχνουν χρήση αιχμηρών εργαλείων για την αφαίρεση των κεφαλιών.
- Η ανακάλυψη εντάσσεται σε ευρύτερο μοτίβο τελετουργικών πρακτικών που σχετίζονται με τον πολιτισμό της Γραμμικής Κεραμικής στη Νότια Κεντρική Ευρώπη.
- Συνεχίζονται αναλύσεις DNA, ισοτόπων και οστών για να προσδιοριστούν βιολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των ατόμων και η χρονική διάρκεια των ταφών.
Οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν 77 αποκεφαλισμένους σκελετούς σε έναν οικισμό ηλικίας 7.000 ετών, σε μια ανακάλυψη που εγείρει ανατριχιαστικά ερωτήματα για τον θάνατο, τις τελετουργίες και τη βία μεταξύ μερικών από τις πρώτες γεωργικές κοινότητες της Ευρώπης.
Τα λείψανα βρέθηκαν σε ένα χαντάκι στον νεολιθικό οικισμό Vráble Veľké Lehemby στη νοτιοδυτική Σλοβακία, έναν από τους μεγαλύτερους γνωστούς οικισμούς που συνδέονται με τον πολιτισμό της Γραμμικής Κεραμικής (Linear Pottery culture), γνωστό και ως LBK.
Η εξαιρετική αυτή ανακάλυψη περιγράφεται σε νέα μελέτη με τίτλο «Neolithic Bodies in Vráble - 7000 year-old Headless Human Skeletons in an Enclosed LBK Settlement in South-West Slovakia», η οποία δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the Prehistoric Society.
Η έρευνα υπογράφεται από τους Martin Furholt, Ivan Cheben, Zuzana Hukeľová, Maria Wunderlich, Alena Bistáková, Kata Furholt, Till Köhl, Nils Müller-Scheeßel και Katharina Fuchs.
Με μια πρώτη ματιά, το εύρημα μοιάζει φρικιαστικό. Δεκάδες σκελετοί βρέθηκαν ξαπλωμένοι σε διαφορετικές θέσεις, ορισμένοι ο ένας πάνω στον άλλον, με τα κρανία να λείπουν από σχεδόν όλα τα σώματα. Ωστόσο, οι ερευνητές λένε ότι τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν προς το παρόν μια απλή θεωρία σφαγής.
Αντίθετα, τα αρχικά ευρήματα δείχνουν ότι πολλά από τα κρανία ενδέχεται να αφαιρέθηκαν προσεκτικά μετά τον θάνατο, στο πλαίσιο μιας σύνθετης τελετουργικής ή κοινωνικής πρακτικής. Ο οικισμός κατοικήθηκε περίπου μεταξύ 5250 και 4950 π.Χ. και περιλάμβανε τουλάχιστον 313 σπίτια κατανεμημένα σε τρεις γειτονιές.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου και τη Σλοβακική Ακαδημία Επιστημών μελετούν την περιοχή από το 2012.
Ανθρώπινα λείψανα εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στις ανασκαφές του 2016 και 2017, αλλά η πιο εντυπωσιακή ανακάλυψη έγινε το 2022, όταν οι αρχαιολόγοι βρήκαν μεγάλη συγκέντρωση αποκεφαλισμένων σωμάτων στον πυθμένα ενός χαντακιού που περιέβαλλε ένα τμήμα του οικισμού. Οι περαιτέρω ανασκαφές αποκάλυψαν το πραγματικό μέγεθος του ευρήματος.
Αυτό που αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν περίπου 37 σκελετοί έχει πλέον αυξηθεί σε τουλάχιστον 77 αποκεφαλισμένα άτομα και έναν πλήρη σκελετό. Το μόνο άτομο με ακέραιο κρανίο ήταν ένα μικρό παιδί.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η κατάσταση των λειψάνων δείχνει πως τα σώματα θάφτηκαν σχετικά σύντομα μετά τον θάνατο και δεν έμειναν εκτεθειμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κοψίματα στους αυχενικούς σπονδύλους δείχνουν ότι τα κεφάλια αφαιρέθηκαν με αιχμηρά εργαλεία, αν και οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση.
Η βιολογική ανθρωπολόγος δρ Katharina Fuchs από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου και συν-συγγραφέας της μελέτης δήλωσε: «Οι πρώτες αναλύσεις δείχνουν κυρίως ότι οι βίαιοι αποκεφαλισμοί δεν έγιναν εδώ, αλλά μάλλον προσεκτικές αφαιρέσεις των κρανίων».
Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια είναι τι απέγιναν τα χαμένα κεφάλια.
Μόνο λίγα θραύσματα κρανίων έχουν βρεθεί, γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι τα κρανία ίσως μεταφέρθηκαν αλλού στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πρακτικής.
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα κεφάλια είναι αρχαιολογικά «αόρατα» προς το παρόν.
Ο επικεφαλής συγγραφέας καθηγητής Martin Furholt από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου θεωρεί ότι τα στοιχεία δείχνουν μια πιο σύνθετη εξήγηση από μια απλή σύγκρουση.
Όπως είπε: «Αντίθετα, έχουμε ενδείξεις ότι οι ταφές – οι οποίες μας φαίνονται ασυνήθιστες – αποτελούσαν μέρος κοινωνικών πρακτικών που δομούσαν τοπικές και υπερτοπικές σχέσεις και μόνο περιορισμένα σημάδια σύγκρουσης και κρίσης».
Ο συν-συγγραφέας δρ Nils Müller-Scheeßel πρόσθεσε: «Η απόθεση σωμάτων και μελών του σώματος μπορεί να αποτελούσε μέρος πιο σύνθετων, νοηματοδοτημένων και επαναλαμβανόμενων πρακτικών».
Οι ερευνητές δεν αποκλείουν εντελώς τη βία.
Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η προσεκτική μεταχείριση πολλών από τα σώματα και το ευρύτερο αρχαιολογικό πλαίσιο δείχνουν πως τα λείψανα μπορεί να αντανακλούν πεποιθήσεις και έθιμα που είναι δύσκολο να κατανοηθούν από τη σύγχρονη οπτική.
Η ανακάλυψη εντάσσεται επίσης σε ένα ευρύτερο μοτίβο που έχει παρατηρηθεί σε αρκετές ύστερες θέσεις της LBK στην Κεντρική Ευρώπη, όπου ανθρώπινα λείψανα έχουν βρεθεί σε ασυνήθιστα συμφραζόμενα και μερικές φορές παρουσιάζουν ενδείξεις χειρισμού του σώματος μετά τον θάνατο.
Οι επιστήμονες πραγματοποιούν πλέον περαιτέρω μελέτες, συμπεριλαμβανομένων τεστ DNA, αναλύσεων ισοτόπων και λεπτομερούς εξέτασης των οστών.
Οι έρευνες αυτές μπορεί να αποκαλύψουν την ηλικία, το βιολογικό φύλο, την καταγωγή, τη διατροφή και πιθανές οικογενειακές σχέσεις των ατόμων, ενώ θα βοηθήσουν επίσης να διαπιστωθεί αν οι ταφές έγιναν σε ένα μόνο γεγονός ή σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ο καθηγητής Furholt είπε: «Πρέπει να υποθέσουμε ότι αυτές οι πρακτικές ήταν ενταγμένες σε εντελώς διαφορετικά πλαίσια νοήματος από εκείνα των σύγχρονων κοινωνιών.
Αυτό είναι που καθιστά την ερμηνεία τους τόσο δύσκολη».
Προς το παρόν, οι 77 αποκεφαλισμένοι σκελετοί και το μοναδικό παιδί με το κρανίο διατηρημένο παραμένουν ένα από τα πιο ανατριχιαστικά αρχαιολογικά μυστήρια της Ευρώπης.
