Ξεχάστε την αποταμίευση για τη σύνταξη – Μαζεύουν χρήματα τη μέρα που θα πουν «παραιτούμαι»

Η αδιάκοπη πίεση της δουλειάς, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και οι ολοένα αυξανόμενοι ρυθμοί έχουν κάνει πολλούς εργαζομένους να ονειρεύονται κάτι που μέχρι πρότινος έμοιαζε πολυτέλεια· ένα πραγματικό διάλειμμα.

Μόνο που για να μπορέσουν να κάνουν ένα βήμα πίσω χωρίς τον φόβο των λογαριασμών, φροντίζουν πλέον να έχουν αποταμιεύσει από πριν. Δίπλα στην αποταμίευση για τη σύνταξη και τις απρόβλεπτες ανάγκες, εμφανίζεται ένα νέο οικονομικό «μαξιλάρι»: Το λεγόμενο «ταμείο burnout», ένα ποσό στην άκρη για την ημέρα που η εξουθένωση θα «χτυπήσει» την πόρτα και η μόνη επιλογή θα μοιάζει να είναι το «φεύγω, παραιτούμαι».

Το «ταμείο burnout» είναι ουσιαστικά ένας ξεχωριστός κουμπαράς, σχεδιασμένος όχι για μία απρόβλεπτη οικονομική καταστροφή, αλλά για μία προγραμματισμένη περίοδο αποφόρτισης. Τα χρήματα αυτά μπορούν να χρηματοδοτήσουν μερικούς μήνες μακριά από την εργασία, μία αλλαγή καριέρας ή απλώς τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να ανακτήσει τις δυνάμεις του και να αποφασίσει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα.

«Πρόκειται γηα στοχευμένη αποταμίευση, όταν προβλέπεις ότι θα χρειαστείς ένα διάλειμμα», εξηγεί η Τζούλι Μπέκαμ, υπεύθυνη στρατηγικής χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης και ανάπτυξης της Rockland Trust, μιλώντας στο Business Insider.

Η ιδέα αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μία περίοδο κατά την οποία η επαγγελματική ανασφάλεια εντείνεται και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα τον τρόπο με τον οποίο εργάζονται εκατομμύρια άνθρωποι. Για πολλούς, η αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να προλαβαίνουν τις προθεσμίες, να αποδίδουν περισσότερο και να παραμένουν διαθέσιμοι, έχει μετατρέψει την εργασία σε μία μόνιμη κατάσταση πίεσης.

Παράλληλα, η ακρίβεια περιορίζει τα περιθώρια για οικονομικές «ανάσες», ενώ, η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας κάνει ακόμη δυσκολότερη την απόφαση να αφήσει κάποιος μία θέση χωρίς να έχει εξασφαλίσει την επόμενη.

Κάπως έτσι, η οικονομική ανεξαρτησία αποκτά μία νέα διάσταση: Δεν αφορά μόνο τη συνθήκη να μπορείς να αγοράσεις κάτι ή να αντιμετωπίσεις μία έκτακτη ανάγκη, αλλά και τη δυνατότητα να μπορείς να πεις «σταματάω» όταν αισθάνεσαι ότι δεν αντέχεις άλλο.

Ο Σαμπίνο Βάργκας, ανώτερος οικονομικός σύμβουλος της Vanguard, περιγράφει τον στόχο ως τη δημιουργία «αρκετής οικονομικής ευελιξίας, ώστε να έχεις επιλογές αν χρειαστεί να κάνεις ένα βήμα πίσω ή να επανεκκινήσεις την καριέρα σου».

Όταν το burnout γίνεται οικονομικό σχέδιο

Η 33άχρονη Τάσμιν Λόφτχαους γνωρίζει καλά τι σημαίνει να φτάνεις στα όριά σου· έπαθε burnout για πρώτη φορά το 2018, όταν δεν είχε πλέον ενέργεια ούτε για τα απλά πράγματα, όπως περιγράφει.

«Ήμουν εντελώς άδεια, χωρίς καμία διάθεση ή ενέργεια. Δεν ήθελα να κάνω τίποτα, να δω φίλους ή να μιλήσω μαζί τους», θυμάται.

Ήξερε ότι έπρεπε να φύγει από τη δουλειά της. Όμως, δεν είχε τις οικονομίες που θα της επέτρεπαν να το κάνει· έτσι, αφού παραιτήθηκε, αναγκάστηκε σχεδόν αμέσως να αναζητήσει άλλη εργασία.

Το 2020, δημιούργησε τη δική της εταιρεία συμβούλων μάρκετινγκ. Δύο χρόνια αργότερα, το burnout επέστρεψε. Αυτήν τη φορά, όμως, η εμπειρία ήταν διαφορετική. Η Λόφτχαους αποφάσισε ότι δεν ήθελε ποτέ ξανά να εξαρτάται από τα χρήματα για να αποφασίσει αν θα επιτρέψει στον εαυτό της να σταματήσει.

Άρχισε να αποταμιεύει συστηματικά και το 2024, δημιούργησε έναν ξεχωριστό λογαριασμό για αυτό το συναίσθημα. Σήμερα, έχει συγκεντρώσει περίπου 48.000 λίρες, δηλαδή 56.000 ευρώ, ποσό που μπορεί να καλύψει έως και 1 χρόνο επιχειρηματικών εξόδων, ενώ παράλληλα τής επιτρέπει να παίρνει μειωμένο μισθό.

Διατηρεί, επίσης, ξεχωριστό ταμείο έκτακτης ανάγκης για τα προσωπικά της έξοδα.

«Πιστεύω ότι οι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο burnout, ειδικά στον κόσμο στον οποίο ζούμε και εργαζόμαστε. Πρέπει να το βλέπουν ως ένα προβλέψιμο κόστος και όχι ως μία απρόβλεπτη έκτακτη ανάγκη», επισημαίνει.

Η οικονομική «γέφυρα» προς μία νέα ζωή

Για κάποιους, το burnout fund δεν σημαίνει απλώς μερικούς μήνες ξεκούρασης. Μπορεί να γίνει η οικονομική «γέφυρα» που τούς επιτρέπει να αλλάξουν ολόκληρη τη ζωή τους.

Η 54άχρονη Στέισι Νορθ είχε αποταμιεύσει 80.000 δολάρια μετά την πώληση του σπιτιού της. Αντί να χρησιμοποιήσει τα χρήματα για να μειώσει το νέο της στεγαστικό δάνειο, τα κράτησε στην άκρη. «Το έκανα επειδή είχα φτάσει στα όριά μου», σχολιάζει.

Τον Ιανουάριο του 2025, εγκατέλειψε τη δουλειά της, ως διευθύντρια πωλήσεων. Οι αποταμιεύσεις τής έδωσαν τον χρόνο και την οικονομική ασφάλεια που χρειαζόταν για να αποχωρήσει από την αγορά εργασίας και τελικώς, να ξεκινήσει μία νέα επαγγελματική δραστηριότητα στον χώρο της οργάνωσης κατοικιών.

Από το αρχικό ποσό, έχει πλέον δαπανήσει περίπου 35.000 δολάρια.

Πόσα χρήματα χρειάζονται;

Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσό που να αποτελεί «σωστό» burnout fund για όλους.

Ο οικονομικός σύμβουλος, Τζον Τσέλμαϊερ, εκτιμά ότι ο γενικός κανόνας για ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης είναι οι αποταμιεύσεις τριών έως έξι μηνών εξόδων διαβίωσης. Ωστόσο, όταν κάποιος σχεδιάζει να απομακρυνθεί από την εργασία του για αυτόν τον λόγο, χρειάζεται να υπολογίσει ένα επιπλέον οικονομικό περιθώριο.

Το ποσό εξαρτάται κυρίως από τον καιρό που θέλει να μείνει εκτός εργασίας. Για κάποιον που χρειάζεται τρεις μήνες πλήρους αποσύνδεσης και στη συνέχεια χρόνο για να αποφασίσει τι θα κάνει, μπορεί να απαιτούνται αποταμιεύσεις έξι, εννέα ή ακόμη και δώδεκα μηνών.

Αυτό είναι το σημαντικότερο μάθημα: Η αποταμίευση δεν γίνεται μόνο για το μέλλον, αλλά και την ανάγκη να προστατευτεί κάποιος σήμερα.

Γιατί το burnout fund μπορεί να προσφέρει σε έναν εργαζόμενο κάτι που συχνά μοιάζει πολυτιμότερο από τα χρήματα: Την επιλογή.

Την επιλογή να πει «όχι άλλο», να πάρει μία ανάσα, να απομακρυνθεί από μία τοξική ή εξαντλητική καθημερινότητα και να αποφασίσει χωρίς τον άμεσο φόβο του επόμενου λογαριασμού.

Ωστόσο, αυτή η τάση έχει και μία πιο σκοτεινή πλευρά. Διότι το γεγονός πως ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται την ανάγκη να αποταμιεύσουν ειδικά για την ημέρα που θα καταρρεύσουν επαγγελματικά, δεν αποτελεί μόνο ένδειξη οικονομικού προγραμματισμού αλλά και πόσο πιεστική έχει γίνει η σύγχρονη εργασία.

«Νιώθω κάπως λυπημένη και αγχωμένη από το γεγονός ότι οι άνθρωποι αποταμιεύουν για έναν τέτοιο οικονομικό στόχο, είναι αντανάκλαση του ρυθμού με τον οποίο πασχίζουν να τα βγάλουν πέρα και της ψυχικής επιβάρυνσης που επηρεάζει πλέον κάτι πολύ περισσότερο από τα οικονομικά τους», τονίζει η Μπέκαμ.

Διαβάστε επίσης