Μόλις 10 λεπτά αργού τρεξίματος αρκούν για να «ξυπνήσει» ο εγκέφαλος

Αν ανήκετε στους δρομείς που κινούνται αργά και χωρίς ιδιαίτερη ένταση, έχετε έναν λόγο να χαμογελάτε. Ίσως κάνετε καλό και στο μυαλό σας. Νέα μελέτη δείχνει ότι μόλις 10 λεπτά εξαιρετικά αργού τζόγκινγκ μπορούν να μεταβάλλουν σχεδόν αμέσως τη λειτουργία του εγκεφάλου, να βελτιώσουν τις νοητικές επιδόσεις και να ανεβάσουν τη διάθεση.

Η μελέτη είναι από τις πρώτες που δείχνουν ότι το τρέξιμο δεν χρειάζεται να είναι ούτε έντονο, ούτε μεγάλης διάρκειας για να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε. Φαίνεται, ωστόσο, ότι υπάρχει μία προϋπόθεση: Να πρόκειται πράγματι για τρέξιμο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εμβιομηχανική του τρεξίματος επηρεάζει το σώμα μας –και ειδικότερα το κεφάλι μας– με τρόπους που δεν παρατηρούνται σε άλλες μορφές άσκησης.

«Πάντα με ενδιέφερε η μοναδική φύση του τρεξίματος», ανέφερε ο Χιντεάκι Σόγια, καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης και Νευροενδοκρινολογίας στο Πανεπιστήμιο της Τσουκούμπα στην Ιαπωνία, ο οποίος είχε την επίβλεψη της νέας μελέτης, μιλώντας στην Washington Post.

Πλήθος επιστημονικών ερευνών έχει ήδη συνδέσει τη σωματική άσκηση με τη γνωστική και ψυχική υγεία. Αυτές οι μελέτες, όμως, αφορούν διαφορετικές μορφές και επίπεδα άσκησης και συχνά εξετάζουν τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις στον εγκέφαλο και τη σκέψη. Δεν έχουν, επίσης, εστιάσει σε ένα ερώτημα που ενδιαφέρει πολλούς: πόσο λίγη μπορεί να είναι η άσκηση ώστε να εξακολουθεί να ωφελεί τον εγκέφαλο και μάλιστα άμεσα;

Αυτό το ερώτημα βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της έρευνας του εργαστηρίου του Σόγια, όπως και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τρεξίματος. Σε ένα από τα πρώτα του πειράματα σε ζώα, πριν από σχεδόν 20 χρόνια, ο Soya έβαλε ορισμένα ποντίκια να παραμείνουν ακίνητα πάνω σε μικρούς διαδρόμους γυμναστικής, ενώ άλλα έτρεξαν με την πιο αργή ταχύτητα που μπορούσαν. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες εξέτασαν τους εγκεφάλους τους για δείκτες γονιδιακής έκφρασης και απόκρισης στο στρες.

Στα ποντίκια που παρέμειναν ακίνητα, δεν παρατηρήθηκαν ουσιαστικές αλλαγές. Αντίθετα, στους αργούς δρομείς, ο εγκέφαλος παρουσίαζε έντονα σημάδια αυξημένης νευρωνικής δραστηριότητας σε περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη και τη σκέψη. Οι περιοχές που ελέγχουν την αντίδραση στο στρες, ωστόσο, παρέμεναν αδρανείς, καθώς η αυξημένη καταπόνηση θα μπορούσε να υπονομεύσει τις επιθυμητές αλλαγές στον εγκέφαλο.

Ο Σόγια και οι συνεργάτες του ζήτησαν από 26 υγιείς ενήλικες να τρέξουν για 10 λεπτά σε διάδρομο, με σταθερό και μέτριο ρυθμό, αρκετά γρήγορα ώστε να λαχανιάζουν και να μπορούν μετά βίας να μιλήσουν, σε μελέτη του 2021, που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports. Μετά την άσκηση, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αισθάνονταν πιο ευδιάθετοι, ενώ, παρουσίασαν βελτίωση στις νοητικές τους επιδόσεις. Παράλληλα, αυξήθηκε η δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη γνωστική λειτουργία.

Ο Σόγια και η ομάδα του θέλησαν, ωστόσο, να διαπιστώσουν αν ακόμη και ένα πολύ πιο ήπιο τρέξιμο, με την ένταση σχεδόν μηδενισμένη, θα μπορούσε να έχει παρόμοια αποτελέσματα χωρίς τη σωματική καταπόνηση μιας πιο έντονης άσκησης.

Για τη νέα μελέτη, λοιπόν, κάλεσαν 24 άνδρες και γυναίκες στο εργαστήριο, οι οποίοι συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη διάθεση και υπεβλήθησαν σε ένα γνωστικό τεστ. Πριν από αυτό, οι εθελοντές φόρεσαν ειδικά σκουφάκια εξοπλισμένα με αισθητήρες που καταγράφουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου.

Μία μέρα, οι συμμετέχοντες παρέμειναν καθισμένοι στον διάδρομο για 10 λεπτά. Άλλη ημέρα κλήθηκαν να τρέξουν για το ίδιο χρονικό διάστημα, όσο πιο αργά μπορούσαν. Μειώνοντας το μήκος του διασκελισμού τους, κατάφεραν να κινηθούν με εξαιρετικά χαλαρό ρυθμό, περίπου 10,5 έως 13 λεπτά ανά χιλιόμετρο.

Η σύγκριση των μετρήσεων πριν και μετά ήταν αποκαλυπτική. Η απλή παραμονή στον διάδρομο δεν προκάλεσε καμία αξιοσημείωτη αλλαγή. Αντίθετα, μετά το εξαιρετικά αργό τρέξιμο, σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες τα πήγαν καλύτερα στο γνωστικό τεστ και υποστήριξαν ότι αισθάνονταν πιο χαρούμενοι.

Παράλληλα, τμήματα του προμετωπιαίου φλοιού –μίας περιοχής του εγκεφάλου που διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη σύνθετη σκέψη και στη λήψη αποφάσεων– παρουσίασαν σημαντικά αυξημένη δραστηριότητα. Τα ευρήματα δείχνουν, επομένως, ότι για να δώσουμε στον εγκέφαλο μία άμεση ώθηση ίσως δεν χρειάζεται να τρέξουμε γρήγορα, ούτε για πολλή ώρα. Αρκούν, ενδεχομένως, μόλις 10 λεπτά πολύ αργού τρεξίματος.