Γκοντβάνα: Η χαμένη υπερήπειρος ανασυντίθεται μετά από 550 εκατ. χρόνια – Κάλυπτε το 80% της Γης
Ερευνητές από την Κινεζική Ακαδημία Γεωλογικών Επιστημών εντόπισαν κρυμμένα τμήματα της αρχαίας ηπείρου σε προκάμβρια τερέν
Snapshot
- Οι επιστήμονες ανασυνέθεσαν την αρχαία υπερήπειρο Γκοντβάνα μετά από 550 εκατομμύρια χρόνια, εντοπίζοντας άγνωστα τμήματα της.
- Η νέα μελέτη δείχνει ότι η Γκοντβάνα κάλυπτε περίπου το 80% της χερσαίας επιφάνειας της Γης εκείνη την εποχή, πολύ περισσότερο από την προηγούμενη εκτίμηση 64%.
- Η εκτενέστερη έκταση της Γκοντβάνα την κατατάσσει σαφώς ως υπερήπειρο, ξεπερνώντας το 75% όριο που συνήθως απαιτείται για αυτόν τον χαρακτηρισμό.
- Η παρουσία της Γκοντβάνα πιθανώς επηρέασε σημαντικά την έκρηξη της ζωής κατά την Κάμβρια περίοδο, μέσω γεωλογικών και ατμοσφαιρικών κύκλων.
- Η μελέτη βασίστηκε σε ανάλυση 25.346 πυριγενών πετρωμάτων και αποκάλυψε βαθιά θαμμένα τμήματα της υπερηπείρου σε περιοχές της Ασίας, Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής.
Η χαμένη υπερήπειρος Γκοντβάνα ανασυντέθηκε έπειτα από 550 εκατομμύρια χρόνια, καθώς οι επιστήμονες κατάφεραν να εντοπίσουν άγνωστα μέχρι σήμερα τμήματα της αρχαίας χερσαίας μάζας.
Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες γνώριζαν ότι η αρχαία Γκοντβάνα περιλάμβανε περιοχές που σήμερα αντιστοιχούν στη Νότια Αμερική, την Αφρική, την Αραβία, τη Μαδαγασκάρη, την Ινδία, την Αυστραλία και την Ανταρκτική.
Ωστόσο, νέα μελέτη δείχνει ότι η Γκοντβάνα ήταν στην πραγματικότητα ακόμη μεγαλύτερη.
Ερευνητές από την Κινεζική Ακαδημία Γεωλογικών Επιστημών εντόπισαν κρυμμένα τμήματα της αρχαίας ηπείρου σε προκάμβρια τερέν, δηλαδή αρχαία τμήματα του γήινου φλοιού που σχηματίστηκαν πριν από την Κάμβρια περίοδο.
Η ανακάλυψη δείχνει ότι η Γκοντβάνα ενδέχεται να κάλυπτε το εντυπωσιακό 80% της χερσαίας επιφάνειας της Γης εκείνη την εποχή.
«Παρότι η ιστορία της Γης καταγράφει τουλάχιστον τρεις ευρέως αναγνωρισμένες υπερηπείρους, την Κολούμπια, τη Ροδίνια και την Παγγαία, ο χαρακτηρισμός της Γκοντβάνα ως υπερηπείρου παρέμενε για μεγάλο διάστημα αντικείμενο διαμάχης», εξήγησαν οι ερευνητές.
«Η μελέτη αυτή παρέχει ισχυρές αποδείξεις ότι η Γκοντβάνα πληροί πλήρως τα κριτήρια για να χαρακτηριστεί "Μεγάλη Γκοντβάνα", δηλαδή υπερήπειρος».
Σήμερα, η Γη έχει επτά ηπείρους: Ασία, Αφρική, Βόρεια Αμερική, Νότια Αμερική, Ωκεανία, Ανταρκτική και Ευρώπη.
Στο παρελθόν, ωστόσο, οι ήπειροι αυτές ήταν ενωμένες, σχηματίζοντας τεράστιες ενιαίες χερσαίες μάζες, γνωστές ως «υπερήπειροι».
Προηγούμενες μελέτες είχαν υπολογίσει ότι η αρχαία Γκοντβάνα αποτελούσε περίπου το 64% της χερσαίας επιφάνειας της Γης και το 19% της συνολικής επιφάνειας του πλανήτη.
Στη νέα μελέτη, η ερευνητική ομάδα επιχείρησε να διαπιστώσει αν η εκτίμηση αυτή ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα.
Στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Τάο Γουάνγκ, εξηγούν ότι η προηγούμενη εκτίμηση «αναγκαστικά εξαιρούσε ελάχιστα διατηρημένα περιφερειακά τμήματα, καθώς τα τερέν αυτά είναι σήμερα βαθιά ενσωματωμένα σε νεότερες ορογενετικές ζώνες, γεγονός που καθιστά παραδοσιακά δύσκολο τον εντοπισμό, τη συσχέτιση και τον υπολογισμό της έκτασής τους».
Για να δώσουν απάντηση στο ζήτημα, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από εκατοντάδες γεωχημικούς σε όλο τον κόσμο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες για 25.346 πυριγενή πετρώματα.
Η ανάλυσή τους αποκάλυψε βαθιά θαμμένα τμήματα στη νοτιοανατολική Ασία, την κεντρική Ευρώπη και τη νοτιοανατολική Βόρεια Αμερική, τα οποία κάποτε αποτελούσαν τμήματα της Γκοντβάνα.
Με την προσθήκη αυτών των τμημάτων, η έκταση της Γκοντβάνα φτάνει περίπου στο 80% της συνολικής χερσαίας επιφάνειας της Γης, σύμφωνα με τους ερευνητές.
«Η εκτίμηση αυτή παραμένει συντηρητική, καθώς αρκετά τμήματα εξακολουθούν να μην έχουν συμπεριληφθεί», σημείωσαν.
Σημαντικό είναι ότι το 75% θεωρείται γενικά το όριο για να χαρακτηριστεί μια χερσαία μάζα ως υπερήπειρος.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, με τέτοιο μέγεθος η Γκοντβάνα θα ήταν αρκετά μεγάλη ώστε να έχει επηρεάσει την έκρηξη της ζωής κατά την Κάμβρια περίοδο.
Το καθοριστικό αυτό γεγονός συνέβη πριν από περίπου 541 εκατομμύρια χρόνια και πυροδότησε την εξέλιξη των περισσότερων βασικών μορφών σώματος που παρατηρούμε σήμερα στα σύγχρονα ζώα.
«Η ακτινοβολία των πολυκύτταρων οργανισμών που σημειώθηκε κατά τη μετάβαση από το Εντιακάριο στην Κάμβρια περίοδο, πριν από 550 έως 500 εκατομμύρια χρόνια, θεωρείται ότι επηρεάστηκε από τους κύκλους των υπερηπείρων, οι οποίοι επηρέαζαν τη στάθμη της θάλασσας, τη μεταφορά θερμότητας και υλικού στον μανδύα της Γης, καθώς και τα επίπεδα πτητικών αερίων στην ατμόσφαιρα», εξήγησαν οι ερευνητές.
«Η Γκοντβάνα, η κυρίαρχη χερσαία μάζα εκείνη την εποχή, θεωρούνταν προηγουμένως υπερβολικά μικρή ώστε να μπορεί να δημιουργήσει τέτοιου είδους κύκλους».
