Ώρα μηδέν για το Iράν: Σήμερα στο Ομάν οι κρίσιμες συνομιλίες - Διαφωνίες για την ατζέντα

Ιρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι η συνάντηση μεταξύ των χωρών τους θα πραγματοποιηθεί σήμερα (5/2) στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ. Είχαν προηγηθεί δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών κατέρρεαν λόγω διαφωνιών σχετικά με τη μορφή και τον τόπο διεξαγωγής, εγείροντας αμφιβολίες για την τύχη των συνομιλιών.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες για τα πυρηνικά έχουν προγραμματιστεί πλέον για την Παρασκευή στο Μουσκάτ. «Είμαι ευγνώμων στους αδελφούς μας από το Ομάν που έκαναν όλες τις απαραίτητες διευθετήσεις», έγραψε στο X. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσαν επίσης ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Ομάν σήμερα.

Φόβοι για κλιμάκωση της έντασης

Οι διπλωματικές προσπάθειες πραγματοποιούνται εν μέσω αυξημένων εντάσεων, καθώς οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και οι περιφερειακοί παράγοντες επιδιώκουν να αποφύγουν μια στρατιωτική αντιπαράθεση που πολλοί φοβούνται ότι θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε ευρύτερο πόλεμο.

Ερωτηθείς την Τετάρτη αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα πρέπει να ανησυχεί, ο Τραμπ δήλωσε στο NBC News: «Θα έλεγα ότι θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ. Ναι, θα έπρεπε να ανησυχεί». Πρόσθεσε ότι «διαπραγματεύονται μαζί μας», αλλά δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ωστόσο ότι οι δύο πλευρές έχουν βρει κοινό έδαφος στην ατζέντα. Το Ιράν έχει πιέσει να περιοριστούν οι διαπραγματεύσεις στη συζήτηση της μακροχρόνιας πυρηνικής διαμάχης του με τις δυτικές χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο ωστόσο, παρουσίασε μια διαφορετική άποψη.

«Εάν οι Ιρανοί θέλουν να συναντηθούν, είμαστε έτοιμοι», δήλωσε ο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους. Πρόσθεσε όμως ότι οι συνομιλίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν , την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες σε όλη τη Μέση Ανατολή και τη μεταχείριση του ίδιου του λαού του, εκτός από τα πυρηνικά ζητήματα.

Ιράν: Εκτός συζήτησης το πυραυλικό πρόγραμμα

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε, ωστόσο, ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν «έχει τεθεί εκτός συζήτησης». Ένας δεύτερος ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα καλωσόριζε τις διαπραγματεύσεις για την πυρηνική διαμάχη, αλλά ότι η επιμονή των ΗΠΑ στην αντιμετώπιση μη πυρηνικών ζητημάτων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις συνομιλίες.

Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συμμετάσχει στις συνομιλίες, μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσαν αξιωματούχοι. Ενώ οι συνομιλίες είχαν αρχικά προγραμματιστεί για την Τουρκία, το Ιράν ήθελε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στο Ομάν σε συνέχεια προηγούμενων συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα του Κόλπου, οι οποίες είχαν επικεντρωθεί αυστηρά στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, δήλωσε περιφερειακός αξιωματούχος.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι πυρηνικές του δραστηριότητες έχουν ειρηνικούς και όχι στρατιωτικούς σκοπούς, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το έχουν κατηγορήσει για προηγούμενες προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων. Ένας αξιωματούχος του Κόλπου δήλωσε ότι στις συνομιλίες θα μπορούσαν να λάβουν μέρος αρκετές χώρες, αν και το Ιράν έχει δηλώσει ότι επιθυμεί ένα αμφίδρομο σχήμα που θα περιορίζεται στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Οι διπλωματικές προσπάθειες εντείνονται μετά τις απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση κατά του Ιράν κατά τη διάρκεια της αιματηρής καταστολής των διαδηλωτών τον περασμένο μήνα και την ανάπτυξη περισσότερης ναυτικής δύναμης στον Κόλπο. Οι ΗΠΑ έχουν στείλει χιλιάδες στρατιώτες στη Μέση Ανατολή από τότε που ο Τραμπ απείλησε το Ιράν τον περασμένο μήνα - μεταξύ των οποίων ένα αεροπλανοφόρο, άλλα πολεμικά πλοία, μαχητικά και κατασκοπευτικά αεροσκάφη και δεξαμενόπλοια ανεφοδιασμού καυσίμων.

Ο Τραμπ εξακολουθεί να ζυγίζει την επιλογή της επίθεσης

Μετά τον βομβαρδισμό της Ισλαμικής Δημοκρατίας από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ το περασμένο καλοκαίρι, οι νέες τριβές έχουν πυροδοτήσει φόβους μεταξύ των περιφερειακών κρατών για ένα νέο γύρο έντασης που θα μπορούσε να προκαλέσει μακροπρόθεσμο χάος στο Ιράν. Ο Τραμπ συνεχίζει να ζυγίζει την επιλογή της επίθεσης στο Ιράν, αναφέρουν πηγές, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί λόγω της έντασης.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι πιθανότατα θα συμβούν «άσχημα πράγματα» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, αυξάνοντας την πίεση στην Ισλαμική Δημοκρατία σε μια αντιπαράθεση που έχει οδηγήσει σε αμοιβαίες απειλές για αεροπορικές επιδρομές. Η ηγεσία του Ιράν ανησυχεί ολοένα και περισσότερο ότι ένα αμερικανικό πλήγμα θα μπορούσε να διαλύσει την εξουσία της, οδηγώντας ένα ήδη εξοργισμένο κοινό πίσω στους δρόμους, σύμφωνα με νυν και πρώην Ιρανούς αξιωματούχους.

Το Ιράν ελπίζει επίσης σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να βοηθήσει στην άρση των δυτικών κυρώσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, οι οποίες έχουν καταστρέψει την οικονομία του - μια σημαντική αιτία των αναταραχών του περασμένου μήνα.
Ιρανικές πηγές δήλωσαν στο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι ο Τραμπ είχε ζητήσει τρεις όρους για την επανέναρξη των συνομιλιών: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της Τεχεράνης και τερματισμό της υποστήριξής της προς τους περιφερειακούς πληρεξούσιους.

Το Ιράν έχει δηλώσει εδώ και καιρό ότι και οι τρεις απαιτήσεις αποτελούν απαράδεκτες παραβιάσεις της κυριαρχίας του, αλλά δύο Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι οι κληρικοί ηγέτες του θεωρούν το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, αντί για τον εμπλουτισμό ουρανίου, ως το μεγαλύτερο εμπόδιο. Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν προϋποθέσεις για συνομιλίες και ότι το Ιράν είναι έτοιμο να δείξει ευελιξία στον εμπλουτισμό ουρανίου, ο οποίος, όπως λέει, προορίζεται για ειρηνικούς και όχι στρατιωτικούς σκοπούς.

Μετά τις αμερικανικές επιδρομές τον Ιούνιο, η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι οι εργασίες εμπλουτισμού ουρανίου έχουν σταματήσει. Τον Ιούνιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν ιρανικούς πυρηνικούς στόχους, συμμετείχαν στο τέλος μιας 12ήμερης ισραηλινής εκστρατείας βομβαρδισμού και το Ιράν αντεπιτέθηκε στο Ισραήλ με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το Ιράν δήλωσε ότι ανανέωσε το πυραυλικό του απόθεμα μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ πέρυσι, προειδοποιώντας ότι θα εξαπολύσει τους πυραύλους του εάν απειληθεί η ασφάλειά του.

Επιδεινώνοντας τις εντάσεις, την Τρίτη ο αμερικανικός στρατός κατέρριψε ένα ιρανικό drone που πλησίασε «επιθετικά» το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln στην Αραβική Θάλασσα, ανέφερε ο αμερικανικός στρατός, σε ένα περιστατικό που αναφέρθηκε για πρώτη φορά από το Reuters. Σε ένα άλλο περιστατικό στο Στενό του Ορμούζ, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν πλησίασε με ταχύτητα ένα δεξαμενόπλοιο με αμερικανική σημαία και απείλησε να επιβιβαστεί και να το κατασχέσει.

Διαβάστε επίσης