Η συμφωνία Τραμπ–Μόντι που βάζει την Ινδία μπροστά στην ασιατική κούρσα εξαγωγών

Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–Ινδίας, που ανακοινώθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2026 από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, αποτελεί μια σημαντική αποκλιμάκωση των διμερών εμπορικών εντάσεων που είχαν ενταθεί κατά τη διάρκεια του 2025.

Η συμφωνία μειώνει τους αποτελεσματικούς αμερικανικούς δασμούς στα ινδικά προϊόντα στο 18%, από ένα συνδυασμένο επίπεδο που είχε φτάσει έως και το 50%. Το ποσοστό αυτό περιλάμβανε έναν ανταποδοτικό δασμό 25% και έναν επιπλέον τιμωρητικό δασμό 25%, ο οποίος είχε επιβληθεί λόγω των αγορών ρωσικού αργού πετρελαίου από την Ινδία.

Ο Τραμπ περιέγραψε τη συμφωνία στην πλατφόρμα Truth Social ως άμεσα ισχύουσα, αναφέροντας ότι η μείωση του ανταποδοτικού δασμού από το 25% στο 18% έγινε «από φιλία και σεβασμό» προς τον Μόντι. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επιβεβαίωσε την κατάργηση του τιμωρητικού δασμού 25%.

Τι δίνει η Ινδία

Σε αντάλλαγμα, η Ινδία συμφώνησε να μειώσει τους δικούς της δασμούς και τα μη δασμολογικά εμπόδια στις αμερικανικές εξαγωγές, σε ορισμένους τομείς ακόμη και προς το μηδέν, ενώ παράλληλα θα αυξήσει τις αγορές αμερικανικής ενέργειας, αγροτικών προϊόντων, τεχνολογίας, άνθρακα και άλλων αγαθών. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι δεσμεύσεις θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια σε βάθος χρόνου, αν και Ινδοί αξιωματούχοι έχουν τονίσει συγκεκριμένους τομείς όπως το πετρέλαιο, η άμυνα, τα ηλεκτρονικά, τα φαρμακευτικά, οι τηλεπικοινωνίες και τα αεροσκάφη.

Η συμφωνία

Η συμφωνία επιλύει μήνες τριβών που προέκυψαν από την πολιτική «ανταποδοτικών» δασμών του Τραμπ, η οποία στόχευε στο να αντικατοπτρίζει ή να τιμωρεί αντιλαμβανόμενες εμπορικές ανισορροπίες. Οι δασμοί στην Ινδία αυξήθηκαν σταδιακά μέσα στο 2025, με το τιμωρητικό σκέλος να συνδέεται ρητά με τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ινδίας από το ρωσικό αργό πετρέλαιο σε χαμηλές τιμές. Οι εισαγωγές αυτές αποτελούσαν πάνω από το ένα τρίτο του συνόλου, παρά τις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Αναλυτές σημειώνουν ότι, παρότι η Ινδία δύσκολα θα σταματήσει απότομα όλες τις αγορές ρωσικού πετρελαίου για οικονομικούς και διπλωματικούς λόγους, η συμφωνία ευθυγραμμίζεται με τις προσπάθειες των ΗΠΑ να πιέσουν χώρες που προμηθεύονται ρωσική ενέργεια και να ανακατευθύνουν τις ροές προς αμερικανικές ή συμμαχικές πηγές, ενδεχομένως και προς το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.

Αυτό που ξεχωρίζει στη συμφωνία είναι η ανταγωνιστική θέση που αποκτά η Ινδία στην αμερικανική αγορά σε σχέση με βασικούς ασιατικούς ανταγωνιστές. Ο αποτελεσματικός δασμός 18% τοποθετεί την Ινδία μπροστά από αρκετές χώρες σε τομείς έντασης εργασίας και χαμηλών περιθωρίων κέρδους.

Η Κίνα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αυξημένους δασμούς, με αποτελεσματικά ποσοστά συχνά μεταξύ 30% και 37%, και ακόμη υψηλότερα σε ορισμένες κατηγορίες λόγω των μέτρων της Section 301 και της ευρύτερης πολιτικής αποσύνδεσης. Το Πακιστάν αντιμετωπίζει περίπου 19%, το Μπανγκλαντές γύρω στο 20%, ενώ χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως η Ινδονησία, το Βιετνάμ, η Μαλαισία, η Καμπότζη και η Ταϊλάνδη, κινούνται γενικά στο εύρος 19–20%.

Παρότι οι διαφορές αυτές είναι μικρές σε απόλυτους όρους, έχουν δυσανάλογα μεγάλες επιπτώσεις σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους, όπου ακόμη και μικρά πλεονεκτήματα κόστους μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις προμήθειας.