Μπανγκλαντές: Ποιος είναι ο Ταρίκ Ραχμάν - Μετά από 17 χρόνια εξόριστος, τώρα θα γίνει πρωθυπουργός

Ο Ταρίκ Ραχμάν πέρασε 17 χρόνια σε εξορία. Τώρα, είναι έτοιμος να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές, ακολουθώντας τα βήματα της μητέρας του.

Το κόμμα του Ραχμάν, το Εθνικιστικό Κόμμα του Μπαγκλαντές (BNP), πέτυχε μια θριαμβευτική νίκη στις εθνικές εκλογές της Πέμπτης, σηματοδοτώντας μια σημαντική πολιτική αλλαγή στη χώρα της Νότιας Ασίας, η οποία έχει πληθυσμό πάνω των 170 εκατομμύρια άτομα.

Για τον Ραχμάν, η ανατροπή ήταν δραματική.

Τον Δεκέμβριο, ο 60χρονος επέστρεψε στο Μπανγκλαντές και βρήκε μια χώρα ταραγμένη. Μέσα σε λίγες μέρες, η μητέρα του, η Χαλέντα Ζία, πρώην πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές και πρώτη γυναίκα ηγέτης στην ιστορία της χώρας, πέθανε μετά από μακροχρόνια ασθένεια. Στις εκλογές, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα ανερχόμενο θρησκευτικό συντηρητικό κόμμα που απέκτησε δυναμική μετά την εξέγερση των φοιτητών το 2024, η οποία ανέτρεψε τη μακροχρόνια αντίπαλο της Ζία, την πρώην πρωθυπουργό Σέιχ Χασίνα.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Ραχμάν ίσως να βρίσκεται ακόμα μπροστά του.

Η πολιτική πορεία της χώρας -από την εξέγερση του 2024 μέχρι τις εκλογές της Πέμπτης- σημαδεύτηκε από αναταραχές. Το Μπαγκλαντές βρίσκεται αντιμέτωπο με διαδηλώσεις, αναζωπύρωση ισλαμιστικών ομάδων, αποδυνάμωση του κράτους δικαίου, επιθέσεις εναντίον ινδουιστικών μειονοτήτων και του Τύπου, καθώς και μια οικονομία που αγωνίζεται να επιβιώσει.

«Ο Ραχμάν είπε όλα τα σωστά πράγματα και δεσμεύτηκε να εξαλείψει τη διαφθορά και να ενώσει τη χώρα. Όλα αυτά ακούγονται ωραία και καλά. Αλλά το BNP έχει μια κακή φήμη από την τελευταία φορά που ήταν στην εξουσία», δήλωσε ο Μάικλ Κούγκελμαν, ανώτερος ερευνητής για τη Νότια Ασία στο Atlantic Council.

Γιος μιας πολιτικής δυναστείας

Ο Ραχμάν είναι μια βασική φιγούρα στην πολιτική δυναστεία των Ζία.

Η μητέρα του διετέλεσε πρωθυπουργός για δύο πενταετείς θητείες, η τελευταία από τις οποίες ήταν από το 2001 έως το 2006 και ο πατέρας του, Ζίαουρ Ραχμάν, έγινε ο έκτος πρόεδρος του Μπαγκλαντές, πριν δολοφονηθεί το 1981.

Είναι παντρεμένος με τη Ζουμπάιντα Ραχμάν, γιατρό και κόρη πρώην αρχηγού του Πολεμικού Ναυτικού του Μπαγκλαντές.

Το BNP, μία από τις μακροβιότερες πολιτικές δυνάμεις της χώρας, μαζί με το πλέον απαγορευμένο κόμμα Awami League της Χασίνα, κυριαρχούσε εδώ και δεκαετίες στο πολιτικό τοπίο του Μπαγκλαντές. Τα τελευταία χρόνια, το BNP μποϊκοτάρισε αρκετές εκλογές, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών του 2024, επικαλούμενο εκτεταμένη απάτη.

Το αμφιλεγόμενο παρελθόν του Ραχμάν

Η πολιτική καριέρα του Ραχμάν είναι αμφιλεγόμενη.

Αφού βρέθηκε στο στόχαστρο πολλαπλών ποινικών υποθέσεων υπό την κυβέρνηση της Χασίνα, πέρασε 17 χρόνια στο Λονδίνο σε καθεστώς αυτοεξορίας. Το 2018, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη σε σχέση με μια επίθεση με χειροβομβίδα εναντίον της Χασίνα το 2004, στην οποία σκοτώθηκαν τουλάχιστον 24 άτομα. Η Χασίνα επέζησε της επίθεσης, αλλά με δυσκολία. Ο Ραχμάν αρνήθηκε την εμπλοκή του στην επίθεση και καταδίκασε την ετυμηγορία, χαρακτηρίζοντάς την πολιτικά υποκινούμενη.

Ο Ραχμάν έφυγε από το Μπαγκλαντές το 2008, επικαλούμενος λόγους υγείας, αφού υπέστη βασανιστήρια ενώ βρισκόταν υπό κράτηση κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κυβέρνησης που κυβερνούσε από το 2006 έως το 2008.

Αν και δεν κατείχε ποτέ αξίωμα στις κυβερνήσεις της μητέρας του, ο Ραχμάν ασκούσε σημαντική επιρροή στο BNP, υπηρετώντας ως αναπληρωτής πρόεδρος, ανώτερος αντιπρόεδρος και ανώτερος αναπληρωτής γραμματέας.

Αναμόρφωσε την εικόνα του

Μετά την πτώση της κυβέρνησης της Χασίνα τον Αύγουστο του 2024, οι κατηγορίες και οι καταδίκες εναντίον του Ραχμάν αποσύρθηκαν, ανοίγοντας το δρόμο για την επιστροφή του από την εξορία.

Στην προεκλογική περίοδο, προσπάθησε να αναμορφώσει την εικόνα του, αφού υποσχέθηκε ότι αν εκλεγεί θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, θα παρέχει οικονομική βοήθεια στις φτωχές οικογένειες, θα δώσει μεγαλύτερη ελευθερία του λόγου, θα επιβάλει ισχυρότερους νόμους και θα έβαζε τέλος στη διαφθορά. Η εκστρατεία του, τον παρουσίασε ως υπερασπιστή της δημοκρατίας σε μια χώρα που έχει διαμορφωθεί από καιρό από εδραιωμένα κόμματα, στρατιωτικές επεμβάσεις και κατηγορίες για νοθεία των εκλογών.

Μετά την ανατροπή της Χασίνα, ο προσωρινός ηγέτης της χώρας και κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης, Μοχάμεντ Γιούνους συναντήθηκε με τον Ραχμάν στο Λονδίνο, γεγονός που, όπως πλέον φαίνεται, οδήγησε στην επιστροφή του στο Μπανγκλαντές.

Ωστόσο, η άνοδός του αναμένεται να προκαλέσει την οργή πολλών Μπανγκλαντεσιανών, ιδίως εκείνων που συμμετείχαν στην εξέγερση και ήθελαν η χώρα τους να απαλλαγεί από τη δυναστική πολιτική, την οποία κατηγορούν για τα προβλήματα της χώρας.

Η διαμάχη με την Χασίνα

Ο Κούγκελμαν του αμερικανικού think-tank Atlantic Council δήλωσε ότι ένα βασικό ζήτημα για τον Ραχμάν θα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπίσει το κόμμα Awami League της Χασίνα, το οποίο έχει κατηγορηθεί για την καταστολή του BNP στο παρελθόν. Όταν ήταν στην εξουσία η Χασίνα, η μητέρα του Ραχμάν είχε συλληφθεί και φυλακιστεί.

Από τον Αύγουστο του 2024, η Χασίνα βρίσκεται σε εξορία στην Ινδία, ενώ έναν χρόνο αργότερα ένα δικαστήριο στη Ντάκα την καταδίκασε σε θάνατο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η ίδια αρνείται όλες τις κατηγορίες. Την ίδια ώρα, το κόμμα της απαγορεύτηκε να συμμετάσχει στις εκλογές, και χιλιάδες μέλη του έχουν κρυφτεί λόγω φόβου δίωξης.

«Αν ο Ραχμάν επικεντρωθεί στο να πάρει εκδίκηση, αυτό θα δείξει ότι η παλιά πολιτική της χώρας δεν έχει εξαφανιστεί», δήλωσε ο Κούγκελμαν. «Αλλά η έμφαση στην ενότητα θα ήταν ένα ενθαρρυντικό σημάδι».