Τριγμούς στις σχέσεις ΗΠΑ - Βρετανίας για το καθεστώς της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία
Η βάση αποτελεί επί δεκαετίες κομβικό σημείο εκκίνησης αμερικανικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή
Αυτή η εικόνα που δημοσιεύθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δείχνει μια αεροφωτογραφία του Ντιέγκο Γκαρσία. (Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ μέσω AP, Αρχείο)
Το καθεστώς του Ντιέγκο Γκαρσία, νησιού στον Ινδικό Ωκεανό, στο αρχιπέλαγος Τσάγκος, όπου λειτουργεί κοινή αμερικανοβρετανική στρατιωτική βάση, προκαλεί τριγμούς στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Λονδίνου, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Στρατιωτικοί αναλυτές επαναφέρουν τις επικρίσεις τους για την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου το 2025 να παραχωρήσει τον έλεγχο των Τσάγκος στον Μαυρίκιο, εκτιμώντας ότι η κίνηση ενδέχεται να απειλήσει την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, περιορίζοντας την πρόσβαση στη Ναυτική Βάση Υποστήριξης Ντιέγκο Γκαρσία. Η εγκατάσταση αποτελεί επί δεκαετίες κομβικό σημείο εκκίνησης αμερικανικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή.
Κύκλοι που ανησυχούν για την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας προειδοποιούν ότι η συμφωνία μπορεί να επιτρέψει στο Πεκίνο να ασκήσει οικονομική πίεση στον Μαυρίκιο, ώστε να μπλοκάρει την αμερικανική πρόσβαση στη βάση. Κίνα και Μαυρίκιος υπέγραψαν συμφωνία ελεύθερου εμπορίου το 2019, ενώ τον Ιούλιο η νησιωτική χώρα χαρακτήρισε τον εαυτό της «στρατηγική περιφερειακή πλατφόρμα» για το Πεκίνο.
Η επιρροή αυτή, σύμφωνα με τον Μπρεντ Σάντλερ, πρώην επικεφαλής Στρατηγικής και Ναυτικής Πολιτικής στη Διοίκηση Ινδο-Ειρηνικού των ΗΠΑ (2012-2015) και νυν στέλεχος του συντηρητικού think tank Heritage Foundation, ενδέχεται να επιτρέψει στην Κίνα «να παγιώσει σταδιακά παρουσία στο Ντιέγκο Γκαρσία και να καταστήσει τη βάση επιχειρησιακά άνευ σημασίας».
Οι επικρίσεις αυτές ακολούθησαν ανάρτηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο κινδυνεύει να «χάσει τον έλεγχο» της βάσης, και μάλιστα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία. Ο Τραμπ σημείωσε ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δεν θα έπρεπε να «παραδώσει» το Ντιέγκο Γκαρσία σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ ενδέχεται να το χρειαστούν για στρατιωτική δράση «αν το Ιράν αποφασίσει να μην κλείσει συμφωνία».
Η κυβέρνηση Στάρμερ αντέδρασε, υποστηρίζοντας, σύμφωνα με το BBC, ότι η συμφωνία αποτελεί «τον μοναδικό τρόπο διασφάλισης του μακροπρόθεσμου μέλλοντος» της βάσης. Το κείμενο της συμφωνίας Ηνωμένου Βασιλείου–Μαυρικίου εγγυάται «απεριόριστη πρόσβαση, στάθμευση και υπερπτήσεις για αεροσκάφη και πλοία του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών». Ωστόσο, σύμφωνα με τους Times, ο Στάρμερ φέρεται να αρνήθηκε αίτημα του Τραμπ για χρήση της βάσης σε ενδεχόμενη επίθεση κατά του Ιράν.
Ο Μαρκ Μοντγκόμερι, πρώην διευθυντής επιχειρήσεων της Διοίκησης Ειρηνικού των ΗΠΑ, σχολίασε ότι «δεν είναι ιδανικό να διαπιστώνεις πως μια εγκατάσταση που περιλαμβανόταν σε επιχειρησιακό σχεδιασμό δεν είναι πλέον διαθέσιμη», προσθέτοντας ότι παρότι δεν ισοδυναμεί με απώλεια αεροπλανοφόρου λόγω βλάβης, «έχει επιχειρησιακό αντίκτυπο».
Σύμφωνα με τον Άρζαν Ταραπόρε, πρώην Αυστραλό στρατιωτικό σύνδεσμο στις ΗΠΑ επί προεδρίας Ομπάμα, αν η Ουάσιγκτον θεωρήσει ότι απειλείται η πρόσβασή της στη βάση Ντιέγκο Γκαρσία, ενδέχεται να εντείνει την πίεση κατά της συμφωνίας ή ακόμη και να κινηθεί μονομερώς για να τη διασφαλίσει. «Σε περίπτωση πολέμου, είτε στη Μέση Ανατολή είτε στον Δυτικό Ειρηνικό, οι ΗΠΑ δεν θα αποδεχθούν απώλεια πρόσβασης. Θα παλέψουν για αυτήν. Το νομικό καθεστώς δεν θα έχει σημασία», ανέφερε.
