Αλί Λαριτζανί: Ποιος είναι ο άνθρωπος-κλειδί για την διαχείριση της κρίσης στο Ιράν

Ο βετεράνος Ιρανός πολιτικός Αλί Λαριτζανί, ο οποίος ανακοίνωσε ότι θα συγκροτήσει προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας, θεωρείται εξέχουσα προσωπικότητα στο κατεστημένο του Ιράν για να διαχειριστεί το κενό ασφαλείας, μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, από την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση.

Ο Λαριτζανί έχει να διαχειριστεί ένα ευρύ «χαρτοφυλάκιο» αρμοδιοτήτων, όπως οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις, οι περιφερειακές σχέσεις και η διαχείριση των εσωτερικών αναταραχών. Θεωρείται άνθρωπος του κατεστημένου, προερχόμενος από μια από τις σημαντικότερες οικογένειες κληρικών της χώρας, και είχε αναλάβει την εποπτεία των προσπαθειών του Ιράν για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι έναν μήνα νωρίτερα η Ουάσινγκτον του επέβαλε κυρώσεις, κατηγορώντας τον ότι ήταν υπεύθυνος για την καταστολή των φονικών διαδηλώσεων στην Τεχεράνη, τον Ιανουάριο.

Ο Λαριτζανί κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι προσπαθούν να αποδυναμώσουν το Ιράν και προειδοποίησε αυστηρά «αποσχιστικές ομάδες» με σκληρή απάντηση, σε περίπτωση που επιχειρήσουν οποιαδήποτε ενέργεια, όπως μετέδωσε το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο του Ιράν, μία ημέρα μετά την έναρξη των επιθέσεων. Στις επιδρομές στο Ιράν, πέρα από τον ανώτατο ηγέτη, σκοτώθηκε επίσης ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, Αμπντολραχίμ Μουσαβί.

Ο ίδιος εξέδωσε προειδοποίηση κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ μέσω ανάρτησής του στο «X». «Χθες το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, και προκάλεσαν ζημιές. Σήμερα θα τους χτυπήσουμε με μια δύναμη που δεν έχουν ξαναζήσει ποτέ», έγραψε.

«Επιλύσιμο πρόβλημα» το ζήτημα των πυρηνικών

Διορισμένος τον Αύγουστο ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ο Λαριτζάνι είναι γνωστός για την βαθιά πίστη που είχε στον Χαμενεΐ και την ικανότητά του να συνεργάζεται με διάφορες φατρίες εντός της κυβέρνησης. Οι πρόσφατες διπλωματικές του προσπάθειες περιλάμβαναν ένα ταξίδι στο Ομάν για την προετοιμασία έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών με τις ΗΠΑ και επισκέψεις στη Μόσχα για την ενίσχυση των δεσμών ασφάλειας.

Η προσέγγιση του Λαριτζανί στο ζήτημα των πυρηνικών θεωρείται ρεαλιστική, καθώς δηλώνει ότι είναι ένα «επιλύσιμο πρόβλημα» ενώ υποστηρίζει ότι οι ανησυχίες των ΗΠΑ για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν μπορούν να αντιμετωπιστούν. Ωστόσο, παρά την ρεαλιστική του προσέγγιση, ο ρόλος του Λαριτζάνι κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τις ΗΠΑ για την συμμετοχή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Υπηρέτησε ως πρόεδρος της Βουλής για 12 χρόνια ενώ είχε διατελέσει γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας από το 2005 έως το 2007, πριν επιστρέψει στη θέση αυτή στις 5 Αυγούστου του 2025. Το 2021 ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μιας 25ετούς συμφωνίας με την Κίνα, γεγονός που αντικατοπτρίζει το κύρος του εντός της ιρανικής κυβέρνησης.

Παρά το γεγονός ότι αποτέλεσε σημαντική φιγούρα στον κύκλο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος -σύμφωνα με τοπικά μέσα -«εμπιστευόταν πλήρως τον Λαριτζανί», δεν θεωρείται πιθανός διάδοχος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, καθώς δεν είναι ανώτερος σιίτης κληρικός. Επικριτές του τον περιγράφουν ως έναν «σκληροπυρηνικό συντηρητικό, με συνδυασμό πραγματισμού και εθνικισμού», αλλά και ως έναν «επιδέξιο διπλωμάτη».

Γεννημένος στο Ιράκ, στην Νατζάφ, ο Λαριτζάνι αναμένεται να αξιοποιήσει την εμπειρία του και τα διαπιστευτήριά του στην παγκόσμια σκηνή για να συντονίσει τον τομέα της ασφάλειας του Ιράν.