Ο Τραμπ, το Μουντιάλ και τα καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού: Μια σιωπηλή συμφωνία για τους «gringo»
Το παρασκήνιο του Παγκόσμιου Κυπέλλου είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από αυτό που φαίνεται....
Snapshot
- Τα μεξικανικά καρτέλ ναρκωτικών αποφεύγουν βίαιες ενέργειες κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ 2026 για να διατηρήσουν την οικονομική ευκαιρία που προσφέρει η διοργάνωση.
- Η ασφάλεια στο Μουντιάλ δεν θα εξασφαλιστεί μόνο από το κράτος, αλλά κυρίως λόγω της επιλογής των καρτέλ να μην προκαλέσουν αναταραχές.
- Ο φόβος αντίδρασης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχυμένος από την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ και τη συνεργασία ασφαλείας, αποτρέπει τα καρτέλ από ανοιχτή βία.
- Η μεξικανική κυβέρνηση σχεδιάζει μια μεγάλη επιχείρηση ασφαλείας με 100.000 στελέχη για την προστασία των πόλεων που θα φιλοξενήσουν αγώνες.
- Η σχετική ασφάλεια κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ θεωρείται προσωρινή, με κίνδυνο αύξησης της βίας μετά τη λήξη της διοργάνωσης.
Οι συμμορίες ναρκωτικών στο Μεξικό δύσκολα θα τινάξουν στον αέρα το Μουντιάλ του 2026. Όχι επειδή δεν μπορούν, αλλά επειδή –όπως εκτιμούν ειδικοί– έχουν μάθει ένα βασικό μάθημα: «δεν τα βάζεις με τους Αμερικανούς».
Η διοργάνωση, που θα φιλοξενηθεί από κοινού σε Μεξικό, ΗΠΑ και Καναδά, αποτελεί τεράστια οικονομική ευκαιρία για όλους – ακόμη και για τα καρτέλ. Και γι’ αυτό, σύμφωνα με αναλυτές, η «ηρεμία» που αναμένεται να επικρατήσει δεν θα είναι αποτέλεσμα ελέγχου του κράτους, αλλά επιλογή του οργανωμένου εγκλήματος.
Το παρασκήνιο πίσω από τη «σιωπηλή συμφωνία»
Οι αιματηρές συγκρούσεις που ξέσπασαν μετά τη δολοφονία του βαρόνου των ναρκωτικών Νεμέσιο «El Mencho» Οσεγκέρα, ηγέτη του καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG), υπενθύμισαν τη σκληρή πραγματικότητα στο Μεξικό. Η επιχείρηση των δυνάμεων ασφαλείας οδήγησε στον θάνατό του και πυροδότησε κύμα αντιποίνων, με μπλόκα, εμπρησμούς και επιθέσεις σε πολλές περιοχές της χώρας .
Ωστόσο, παρά την ένταση, η κυβέρνηση εμφανίζεται καθησυχαστική. Η πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ δηλώνει ότι «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος» για τους επισκέπτες του Μουντιάλ, επιμένοντας ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας .
Στην πράξη, όμως, πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η ασφάλεια θα διασφαλιστεί κυρίως επειδή αυτό συμφέρει τα ίδια τα καρτέλ.
Η σκιά του Τραμπ και ο φόβος παρέμβασης
Σύμφωνα με αναλυτές, ένας βασικός λόγος που οι εγκληματικές οργανώσεις θα αποφύγουν την ανοιχτή βία είναι ο φόβος αντίδρασης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη ασκήσει έντονη πίεση στο Μεξικό για την καταπολέμηση των καρτέλ και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και στρατιωτικής δράσης. Η επιτυχία του Μουντιάλ αποτελεί για τον ίδιο πολιτικό στοίχημα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σκληρής απάντησης σε περίπτωση χάους.
Η πρόσφατη επιχείρηση κατά του El Mencho, μάλιστα, έγινε με τη συνδρομή αμερικανικών πληροφοριών, δείχνοντας το επίπεδο συνεργασίας – αλλά και επιτήρησης – μεταξύ των δύο χωρών .
Για τα καρτέλ, το μήνυμα είναι σαφές: ένα αιματηρό Μουντιάλ θα μπορούσε να προκαλέσει ανεξέλεγκτες συνέπειες.
Η «εγκληματική ειρήνη» και τα δισεκατομμύρια
Στη Γουαδαλαχάρα, μία από τις βασικές πόλεις της διοργάνωσης, η κατάσταση περιγράφεται από πρώην αξιωματούχους ως «criminal peace» – μια εύθραυστη ισορροπία όπου η βία περιορίζεται για να μη διαταραχθεί το σύστημα.
Η πόλη αποτελεί οικονομικό κέντρο για το καρτέλ CJNG. Τα κέρδη από το εμπόριο ναρκωτικών «ξεπλένονται» σε ακίνητα, εμπορικά κέντρα, μπαρ και εστιατόρια, δημιουργώντας μια βιτρίνα ανάπτυξης.
Το Μουντιάλ, με εκατομμύρια επισκέπτες, μεταφράζεται σε τεράστια έσοδα. Οι τουρίστες θεωρούνται περισσότερο «πελάτες» παρά στόχοι: ναρκωτικά, παράνομο αλκοόλ, ακόμη και κυκλώματα πορνείας αναμένεται να γνωρίσουν άνθηση.
Η λογική είναι απλή: η σταθερότητα φέρνει κέρδος.
Γιγαντιαία επιχείρηση ασφαλείας
Παράλληλα, η μεξικανική κυβέρνηση ετοιμάζει μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ασφαλείας στην ιστορία της χώρας.
Περίπου 100.000 στελέχη δυνάμεων ασφαλείας θα αναπτυχθούν στις πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες – Μεξικό Σίτι, Μοντερέι και Γουαδαλαχάρα – καλύπτοντας στάδια, αεροδρόμια και τουριστικές περιοχές .
Η παρουσία τους στοχεύει όχι μόνο στην προστασία των φιλάθλων, αλλά και στην αποτροπή εικόνων που θα μπορούσαν να εκθέσουν τη χώρα διεθνώς.
Το πραγματικό ρίσκο
Παρά τις διαβεβαιώσεις, κανείς δεν θεωρεί ότι η βία θα εξαφανιστεί. Το πιθανότερο σενάριο είναι περιορισμένα, σποραδικά περιστατικά, χωρίς όμως στοχευμένες επιθέσεις σε τουρίστες.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα συμβεί μετά το τέλος της διοργάνωσης.
Όπως λένε πρώην αξιωματούχοι και ειδικοί, τα καρτέλ έχουν αποδείξει ότι μπορούν να «παγώσουν» τις συγκρούσεις όταν το απαιτούν τα συμφέροντά τους. Όταν όμως περάσει η διεθνής προσοχή, τίποτα δεν εγγυάται ότι αυτή η εύθραυστη ισορροπία θα διατηρηθεί.
Με άλλα λόγια, το Μουντιάλ μπορεί να διεξαχθεί σε ένα περιβάλλον σχετικής ασφάλειας – όχι επειδή το πρόβλημα λύθηκε, αλλά επειδή μπήκε προσωρινά… σε παύση.
