Ανάλυση: Το Πακιστάν αναλαμβάνει τον ρόλο του «ενήλικα στο δωμάτιο» - Ο νέος παγκόσμιος ειρηνοποιός

Snapshot

• Το Πακιστάν αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή στις συνομιλίες για την ειρήνη μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, επιδιώκοντας διπλωματικά και οικονομικά οφέλη.
• Η επίσκεψη του αρχηγού του πακιστανικού στρατού στην Τεχεράνη συνέβαλε σε εκεχειρία και πρόοδο στη σύγκρουση στο Στενό του Ορμούζ.
• Το Πακιστάν αξιοποιεί τη σχετική ουδετερότητά του και τη στρατιωτική του δύναμη για να ενισχύσει τη διεθνή του επιρροή παρά τις οικονομικές και πολιτικές αδυναμίες του.
• Η εμπιστοσύνη που απολαμβάνει το Πακιστάν από Ιράν, ΗΠΑ και άλλα μέλη του ΟΗΕ το καθιστά κατάλληλο χώρο για τη φιλοξενία των συνομιλιών.
• Παρά τη διπλωματική δραστηριότητα, το Πακιστάν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, ελπίζοντας ότι η αυξημένη διεθνής εμβέλεια θα προσελκύσει επενδύσεις.

Snapshot powered by AI

Το Ισλαμαμπάντ άδραξε την ευκαιρία να ενεργήσει ως μεσολαβητής στον πόλεμο του Ιράν και ελπίζει να αποκομίσει διπλωματικά και οικονομικά οφέλη. Καθώς το Πακιστάν εργάζεται μανιωδώς για να μειώσει τις διαφορές μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στον νέο ρόλο του ως παγκόσμιος ειρηνοποιός, επιδιώκει επίσης να αναδιαμορφώσει τη διπλωματική του θέση και να προσελκύσει επιχειρήσεις.

Πακιστανοί αξιωματούχοι, που μεσολαβούν μεταξύ του απρόβλεπτου προέδρου των ΗΠΑ και των σκληροπυρηνικών στην Τεχεράνη, προσπαθούσαν χθες να πείσουν και τις δύο πλευρές να θέσουν τις προϋποθέσεις για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ αυτή την εβδομάδα, σε μία προσπάθεια να λύσουν μεταξύ άλλων το αδιεξόδο στα Στενά του Ορμούζ. Το Πακιστάν ήταν αισιόδοξο ότι η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, θεωρώντας τις αντιρρήσεις που εξέφρασε η ιρανική πλευρά και τις απειλές του Τραμπ ως προσποίηση για τα εσωτερικά ακροατήρια.

Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο η περιφερειακή ειρήνη, αλλά και οι ίδιες οι ανησυχίες του Ισλαμαμπάντ για την εμπλοκή του στον πόλεμο και την εξάρτησή του από τις ενεργειακές προμήθειες που αποστέλλονται από τον Κόλπο. Συχνά απεικονιζόμενο ως ένα «προβληματικό παιδί» της διεθνούς κοινότητας, υπό την απειλή του θρησκευτικού εξτρεμισμού και με μια οικονομία διαρκώς στα πρόθυρα της κατάρρευσης, το Πακιστάν άδραξε την ευκαιρία της σχετικής ουδετερότητάς του στη σύγκρουση για να αναλάβει τον ρόλο του «ενήλικα στο δωμάτιο».

Μια τριήμερη επίσκεψη στην Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα από τον ισχυρό αρχηγό του πακιστανικού στρατού, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, βοήθησε στην επίτευξη εκεχειρίας στις επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο και σε μια βραχύβια πρόοδο στο άνοιγμα του Ορμούζ. Οι Πακιστανοί αξιωματούχοι αναμένουν παραχωρήσεις από τα δύο στρατόπεδα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, της πιο δύσκολης διαμάχης. Εάν επιτευχθεί συμφωνία, το Πακιστάν ελπίζει ότι ο Τραμπ και ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, θα πετάξουν στο Ισλαμαμπάντ για να υπογράψουν τη συμφωνία.

Την Κυριακή αναπτύχθηκε κλοιός ασφαλείας γύρω από το κέντρο του Ισλαμαμπάντ, με τους δρόμους να κλείνουν και τα δύο μεγάλα ξενοδοχεία στην περιοχή να αδειάζουν από τους επισκέπτες, προκειμένου να στεγαστούν οι ιρανικές και οι αμερικανικές αντιπροσωπείες - σε περίπτωση που επιστρέψουν.

Το Πακιστάν, η μόνη πυρηνικά οπλισμένη χώρα στον μουσουλμανικό κόσμο, με στρατό 600.000 στρατιωτών, πιστεύει ότι δεν ανταποκρίνεται στις δυνατότητές του. Καθώς διαμορφώνεται μια νέα πολυπολική τάξη πραγμάτων, επιδιώκει μεγαλύτερη επιρροή, χρησιμοποιώντας το στρατιωτικό του βάρος για να αντισταθμίσει τις μακροχρόνιες αδυναμίες μιας αδύναμης οικονομίας και μιας ταραχώδους πολιτικής.

Η ευκαιρία δόθηκε από την ανάγκη της κυβέρνησης Τραμπ για έναν συνομιλητή με το Ιράν, ένα έργο που ανέλαβε ο Μουνίρ μετά από μια απροσδόκητη συνάντηση τον Ιούνιο του 2025 στον Λευκό Οίκο με τον Τραμπ. Για το Ιράν, η διπλωματική υποστήριξη του Ισλαμαμπάντ κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης του περασμένου έτους με το Ισραήλ εδραίωσε τους δεσμούς.

Ο Aλί Σαρουάρ Νακβί, πρώην διπλωμάτης που διευθύνει τώρα το Κέντρο Μελετών Διεθνούς Ασφάλειας, ένα think tank στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε ότι το Ιράν δεν είχε εμπιστοσύνη στους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς διπλωματικούς χώρους, όπως η Γενεύη και η Βιέννη, για να φιλοξενήσουν τις συνομιλίες. «Το Πακιστάν έχει την εμπιστοσύνη όλων των μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας [του ΟΗΕ]. Και το Πακιστάν έχει επίσης την εμπιστοσύνη του Ιράν», δήλωσε. «Είναι μια μεγάλη χώρα, με πυρηνικές δυνατότητες και βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία».

Επί δεκαετίες, το Πακιστάν κατάφερε να σφυρηλατήσει στενούς δεσμούς τόσο με το Πεκίνο όσο και με την Ουάσινγκτον και διατήρησε μια βαθιά εταιρική σχέση με τα κράτη του Κόλπου. Το Πακιστάν μπόρεσε να ζητήσει από την Κίνα να παράσχει διαβεβαιώσεις στο Ιράν για την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Ο Ζαμίρ Ακράμ, πρώην πρεσβευτής του Πακιστάν, δήλωσε ότι η πρεσβεία του Πακιστάν στην Ουάσινγκτον εκπροσωπούσε τα ιρανικά συμφέροντα εκεί από την επανάσταση του 1979, ενώ το Πακιστάν είχε ξεκινήσει μυστικές συνομιλίες το 1971 που οδήγησαν στη σύναψη διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ. «Ο σημερινός ρόλος του Πακιστάν δεν προέκυψε ξαφνικά», είπε ο Άκραμ. «Στόχος του τώρα είναι να διασφαλίσει ότι και οι δύο πλευρές πιστεύουν ότι θα πετύχουν μια έντιμη έξοδο από την κρίση».

Ακόμα και εν μέσω της διπλωματίας υψηλής έντασης, η οικονομική ευαλωτότητα του Πακιστάν έχει γίνει εμφανής τις τελευταίες ημέρες, με καθημερινές διακοπές ρεύματος για εξοικονόμηση χρημάτων και ένα έκτακτο δάνειο 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έλαβε από τη Σαουδική Αραβία. Υπάρχει ελπίδα ότι με μεγαλύτερη παγκόσμια εμβέλεια, το Πακιστάν θα μπορούσε να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις, αν και αυτό θα εξαρτηθεί επίσης από οικονομικές μεταρρυθμίσεις όπως χαμηλότεροι φόροι και πιο αυστηρούς νόμους.

Η Ελίζαμπεθ Θρέλκελντ, Αμερικανίδα πρώην διπλωμάτης και διευθύντρια για τη Νότια Ασία στο Stimson Center, ένα αμερικανικό think tank, δήλωσε ότι η φήμη του Πακιστάν έχει ενισχυθεί στην Ουάσινγκτον χάρη στην απόδοσή του στη σύγκρουση με την Ινδία πέρυσι, τον πιο ενεργό ρόλο του στη Μέση Ανατολή, που περιελάμβανε την ένταξη στην πρωτοβουλία του Τραμπ για την Ειρήνη, και την αμυντική συμφωνία που υπέγραψε πέρυσι με τη Σαουδική Αραβία.

«Εφόσον το Πακιστάν δεν θέτει μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το αποτέλεσμα των συνομιλιών και είναι σε θέση να τις φιλοξενήσει χωρίς απρόοπτα, έχει να κερδίσει απλώς παρέχοντας μια ευκαιρία στις δύο πλευρές να έρθουν σε επαφή και έχει λίγα να χάσει στη διαδικασία», δήλωσε

Διαβάστε επίσης