Η εκεχειρία τελειώνει - Νέα σενάρια για χερσαία εισβολή στο Ιράν - Πώς έχει προετοιμαστεί η Τεχεράνη

Με την εκεχειρία να πλησιάζει την λήξη της και κανένα μέχρι στιγμής σημάδια να μην αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας για την επίτευξη κάποιου είδους συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, στο προσκήνιο επανέρχονται τα σενάρια της κλιμάκωσης της σύγκρουσης.

Ο βρετανικός Guardian, σε μια εκτενέστατη αναλυσή του, αναφέρεται στο ενδεχόμενο χερσαίας εισβολής των ΗΠΑ στο Ιράν αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη ετοιμάζεται να απαντήσει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εργαλειοποιώντας τις πολιτικές πιέσεις που ήδη δέχεται ο Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Όπως το βρετανικό μέσο τονίζει, είναι το σενάριο της «τελευταίας κρίσης» που ο Ντόναλντ Τραμπ ορκιζόταν επανειλημμένα ότι δεν θα επέτρεπε ποτέ να συμβεί: η αποστολή χερσαίων δυνάμεων σε μια ανάπτυξη που θα μπορούσε να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε έναν «αιώνιο πόλεμο» στη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, καθώς η εκεχειρία δύο εβδομάδων στον πόλεμο με το Ιράν πλησιάζει στο τέλος της και οι προοπτικές για νέες διαπραγματεύσεις κρέμονται από μια κλωστή, οι πιθανότητες ο πρόεδρος να αθετήσει αυτή την υπόσχεση και να διατάξει κάποιου είδους χερσαία εισβολή φαίνεται να αυξάνονται επικίνδυνα.

Παρά τις ελπίδες που καλλιεργήθηκαν το προηγούμενο διάστημα για τερματισμό της σύγκρουσης, η κυβέρνηση Τραμπ ανέπτυξε περισσότερες δυνάμεις στην περιοχή, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ετοιμότητας για πιθανή κλιμάκωση. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι να φτάσει η Αμφίβια Ομάδα Ετοιμότητας Boxer και η δύναμη κρούσης των Πεζοναυτών στα τέλη του μήνα, περισσότεροι από 10.000 επιπλέον στρατιώτες θα έχουν σταλεί στην περιοχή από τότε που σταμάτησαν οι εχθροπραξίες στις 8 Απριλίου.

Το ρίσκο της χερσαίας επιχείρησης

Ο Άλι Βαέζ, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group, επισημαίνει ότι αν δώσει κανείς περισσότερη προσοχή στο τι κάνει ο Πρόεδρος Τραμπ παρά στο τι λέει, τότε μια χερσαία εισβολή είναι πολύ πιθανή. Όπως ανακοινώθηκε, δεν τον έχουμε δει ποτέ να αναπτύσσει σημαντικά στρατιωτικά μέσα σε οποιοδήποτε θέατρο επιχειρήσεων και τελικά να μην τα χρησιμοποιεί. Συχνά χρησιμοποιεί τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ όταν την έχει παρατάξει, και σε αυτή την περίπτωση έχει στείλει κυριολεκτικά χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες, γεγονός που ανεβάζει τις πιθανότητες για μια χερσαία επιχείρηση.

Κι όμως, το καθεστώς της Τεχεράνης φαίνεται να έχει καταλήξει σε παρόμοιο συμπέρασμα. Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής στις εύθραυστες ειρηνευτικές συνομιλίες, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το ισλαμικό καθεστώς ετοιμάζεται να ρίξει «νέα χαρτιά στο πεδίο της μάχης» εάν επαναληφθούν οι συγκρούσεις. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι στρατιωτικοί σχεδιαστές του Ιράν έχουν περάσει χρόνια προετοιμαζόμενοι σχολαστικά για μια εισβολή από ξηράς και, κρίνοντας από τη ρητορική ορισμένων ανώτερων στελεχών, μοιάζουν να επιζητούν αυτή την προοπτική.

Η στρατηγική του «μωσαϊκού» και ο ασύμμετρος πόλεμος

Ο Αμπάς Αρακτσί, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, εμφανίστηκε προκλητικός όταν ρωτήθηκε αν το Ιράν φοβάται μια αμερικανική χερσαία εισβολή, τονίζοντας ότι «τους περιμένουμε, γιατί είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε και αυτό θα είναι μια μεγάλη καταστροφή γι' αυτούς». Η αυτοπεποίθηση της Τεχεράνης πηγάζει από την εμπειρία του πολέμου με το Ιράκ το 1980-88, ο οποίος αποτέλεσε το πεδίο δοκιμής για τη σημερινή γενιά των Ιρανών στρατιωτικών ηγετών.

Σύμφωνα με τον Ναντέρ Χασεμί, καθηγητή πολιτικής της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Georgetown, εκείνος ο πόλεμος ήταν μια θεμελιώδης εμπειρία για τους σκληροπυρηνικούς του Ιράν, οι οποίοι θεωρούν ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους προσπαθούν σήμερα να ανατρέψουν την Ισλαμική Επανάσταση. Στρατιωτικά υποδεέστεροι, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) αναμένεται να βασιστούν σε ασύμμετρες τακτικές αντάρτικου πόλεμου. Για να εξασφαλιστεί η μέγιστη ευελιξία, το IRGC έχει χωριστεί σε 31 επαρχιακές μονάδες, εξαλείφοντας την ανάγκη για μια κεντρική διοίκηση που θα μπορούσε να εξουδετερωθεί από πλήγματα.

Ο Σαΐντ Γκολκάρ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί, εξηγεί ότι το σχέδιο είναι να σπάσει το Ιράν σε ένα «μωσαϊκό», όπου κάθε κομμάτι θα αμύνεται αυτόνομα. Παράλληλα, ο συμβατικός στρατός (Artesh) θα έχει ως στόχο να αναγκάσει τις ΗΠΑ να διεξάγουν ταυτόχρονα έναν συμβατικό και έναν μη συμβατικό πόλεμο.

Το πετρέλαιο και οι «εύκολοι στόχοι»

Με την εστίαση του Τραμπ στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι χερσαίες δυνάμεις θα μπορούσαν αρχικά να περιοριστούν στην κατάληψη νησιών στον Κόλπο, αντί για μια πλήρη εισβολή στην ενδοχώρα. Ωστόσο, τέτοιες αναπτύξεις θα καθιστούσαν τους Αμερικανούς στρατιώτες ευάλωτους σε επιθέσεις με πυραύλους και drones. Το Ιράν είναι επίσης πιθανό να απαντήσει πιέζοντας τους Χούθι στην Υεμένη να κλείσουν τη θαλάσσια οδό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, γεγονός που θα εκτόξευε τις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας.

Ο Βαέζ υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση για το άνοιγμα των στενών, καθώς το Ιράν μπορεί να εκτοξεύει drones από το εσωτερικό της χώρας ακόμα και αν καταληφθούν οι ακτές του. Επιπλέον, οποιαδήποτε χερσαία εισβολή θα συνεπαγόταν σημαντικές απώλειες για την αμερικανική πλευρά, κάτι που η Τεχεράνη επιδιώκει. Οι Φρουροί της Επανάστασης θα θεωρούσαν τους Αμερικανούς στρατιώτες «εύκολους στόχους» (sitting ducks) και θα προσπαθούσαν να αυξήσουν τον αριθμό των θυμάτων, γνωρίζοντας ότι ο συνδυασμός των υψηλών τιμών ενέργειας και των πολλών νεκρών θα μπορούσε να κλονίσει την προεδρία του Τραμπ.

Διαβάστε επίσης