Γιβραλτάρ: Οι πίθηκοι τρώνε λάσπη για να θωρακίσουν το στομάχι τους από το junk food των τουριστών
Οι πίθηκοι του Γιβραλτάρ τρώνε λάσπη «για να αποφύγουν τις στομαχικές διαταραχές από το πρόχειρο φαγητό των τουριστών
Πίθηκος σε οροφή τουριστικού λεωφορείου στο Γιβραλτάρ
Snapshot
- Οι πίθηκοι του Γιβραλτάρ τρώνε λάσπη για να ηρεμήσουν το στομάχι τους από τις στομαχικές διαταραχές που προκαλεί το πρόχειρο φαγητό που λαμβάνουν από τους τουρίστες.
- Η κατανάλωση λάσπης, γνωστή ως γεωφαγία, παρατηρείται κυρίως σε πίθηκους με μεγάλη επαφή με τους τουρίστες και κορυφώνεται κατά την εορταστική περίοδο.
- Οι μακάκοι τρώνε πρόχειρο φαγητό όπως πατατάκια, σοκολάτες και παγωτά, που διαταράσσει το μικροβίωμα του εντέρου τους, και η λάσπη μπορεί να βοηθά στην αποκατάστασή του.
- Οι πίθηκοι που ζουν σε απομονωμένες περιοχές χωρίς επαφή με τουρίστες δεν εμφανίζουν τη συμπεριφορά κατανάλωσης λάσπης.
- Οι αρχές καλούν τους τουρίστες να μην ταΐζουν τις μαϊμούδες, αλλά ο κανόνας δεν εφαρμόζεται σωστά, ενώ υπάρχει ανησυχία για τη ρύπανση της λάσπης που καταναλώνουν οι πίθηκοι.
Οι αγέλες πιθήκων που ζουν στον Βράχο του Γιβραλτάρ έμαθαν να τρώνε χώμα, σε μια προσπάθεια να ηρεμήσουν τα στομάχια τους μετά από όλο το πρόχειρο φαγητό που λαμβάνουν - και μερικές φορές κλέβουν - από τα πλήθη των τουριστών. Οι ερευνητές εντόπισαν την σκόπιμη κατανάλωση λάσπης, γνωστή ως γεωφαγία, ενώ παρατηρούσαν ομάδες μακάκων Βερβερίνων στην περιοχή. Διαπίστωσαν ότι οι πίθηκοι που είχαν την μεγαλύτερη επαφή με τους τουρίστες έτρωγαν το περισσότερο χώμα και η κατανάλωσή του κορυφωνόταν κατά την εορταστική περίοδο.
Περίπου 230 μακάκοι ζουν στο Γιβραλτάρ σε οκτώ ξεχωριστές ομάδες και, ενώ οι τοπικές αρχές τους παρέχουν καθημερινά φρούτα, λαχανικά και σπόρους, οι τουρίστες τους ταΐζουν τακτικά με σνακ, από σακουλάκια με πατατάκια και σοκολάτες μέχρι M&M's και παγωτά. Οι παρατηρήσεις δεν αποδεικνύουν γιατί οι πίθηκοι τρώνε χώμα, αλλά οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι έχει προστατευτική επίδραση στο πεπτικό σύστημα. Οι μόνοι μακάκοι στον βράχο που δεν εθεάθησαν να τρώνε χώμα ανήκαν σε μια ομάδα που είναι απομονωμένη από επισκέπτες και τουρίστες.
Ο Δρ. Σιλβέν Λεμουάν, ειδικός στη συμπεριφορά πρωτευόντων στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, δήλωσε ότι οι πίθηκοι μπορεί να τρώνε το χώμα για να αποκαταστήσουν την ισορροπία στο μικροβίωμα του εντέρου τους, το οποίο διαταράσσεται από τα λιπαρά, αλμυρά και ζαχαρούχα σνακ που καταναλώνουν οι πίθηκοι.
«Πιστεύουμε ότι η κατανάλωση αυτού του πρόχειρου φαγητού διαταράσσει τη σύνθεση του μικροβιώματος και γνωρίζουμε ότι τα βακτήρια και τα μέταλλα στο έδαφος μπορούν να βοηθήσουν στην ανασύνθεση του μικροβιώματος και στην άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων», δήλωσε.
Παρατηρήσεις μεταξύ του καλοκαιριού του 2022 και της άνοιξης του 2024 διαπίστωσαν ότι σχεδόν το ένα πέμπτο όλων των τροφίμων που κατανάλωναν οι μακάκοι ήταν πρόχειρο φαγητό από τουρίστες. Οι μακάκοι που ζούσαν γύρω από την κορυφή του βράχου, η οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους τουρίστες, είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να φάνε πρόχειρο φαγητό από άλλους. Κατανάλωναν επίσης το περισσότερο χώμα.
Ο Λεμουάν είπε ότι οι μαϊμούδες δέχονταν πρόχειρο φαγητό από ντόπιους αλλά και από τουρίστες που τους επισκέπτονταν, οι οποίοι τους πρόσφεραν αλατισμένα φιστίκια, σοκολάτες, πατατάκια, αποξηραμένα ζυμαρικά, ψωμί, Coca-Cola, χυμό πορτοκάλι, M&M's, παγωτό και άλλα. «Υπάρχει πολύ παγωτό. Λατρεύουν τα Magnums και τα Cornettos. Αυτό που δεν τους αρέσει πολύ είναι το σορμπέ».
Συνολικά, οι ερευνητές κατέγραψαν 44 πιθήκους να τρώνε χώμα σε 46 περιπτώσεις. Σε τρεις περιπτώσεις, οι μακάκοι έφαγαν χώμα λίγο αφότου τους έδωσαν παγωτό, μπισκότα ή ψωμί. Όταν ο αριθμός των επισκεπτών μειώθηκε τον χειμώνα, οι πίθηκοι ήταν 40% λιγότερο πιθανό να φάνε τουριστικό φαγητό και περισσότερο από 30% λιγότερο πιθανό να φάνε χώμα.
Γράφοντας στο Scientific Reports , οι ερευνητές περιγράφουν πώς οι πίθηκοι φαίνεται να μαθαίνουν τη συνήθεια από άλλους, με τους μακάκους να προτιμούν διαφορετικούς τύπους εδάφους ανάλογα με την ομάδα τους. Οι περισσότεροι πίθηκοι αναζητούν την terra rossa, ή κόκκινο άργιλο, που βρίσκεται σε όλο το Γιβραλτάρ, αλλά η ομάδα Ape's Den, η οποία καταλαμβάνει τις χαμηλότερες δυτικές πλαγιές, προτιμά το έδαφος που είναι φραγμένο με πίσσα από λακκούβες σε ασφαλτοστρωμένους δρόμους.
Οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο τρώνε χώμα, ιδιαίτερα οι έγκυες γυναίκες σε μέρη της Αφρικής, της Ασίας και της Νότιας Αμερικής, για να τις βοηθήσει με τη ναυτία ή για να λάβουν κρίσιμα μέταλλα. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν παρατήρησαν αύξηση στην κατανάλωση χώματος μεταξύ των εγκύων πιθήκων ή εκείνων που θηλάζουν, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμπεριφορά αυτή δεν οφείλεται στην ανάγκη συμπλήρωσης της διατροφής τους.
Αντ' αυτού οι μακάκοι φαινόταν να τρώνε χώμα για να «προστατευσουν το πεπτικό τους σύστημα» από σνακ υψηλής ενέργειας και χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες και πρόχειρο φαγητό που είναι γνωστό ότι προκαλούν στομαχικές διαταραχές σε ορισμένα πρωτεύοντα θηλαστικά.
Στους τουρίστες ζητείται να μην αγγίζουν ή ταΐζουν τις μαϊμούδες στο Γιβραλτάρ, αλλά ο κανόνας δεν εφαρμόζεται σωστά. Ενώ το πρόχειρο φαγητό μπορεί να είναι επιβλαβές για τους μακάκους, το ίδιο ισχύει και για το έδαφος, καθώς μεγάλο μέρος του βρίσκεται κοντά σε πολυσύχναστους δρόμους πάνω στο βράχο. «Υπάρχουν πολλά οχήματα που περνούν κάθε μέρα και τα περισσότερα δεν είναι ακόμα ηλεκτρικά», είπε ο Λεμουάν. «Θέλουμε να αναλύσουμε το έδαφος. Μας ενδιαφέρει πολύ να δούμε τα επίπεδα ρύπων».
