Κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν γέφυρες και σιδηροδρόμους στο Ιράν

Snapshot

• Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν γέφυρες και σιδηροδρομικές υποδομές στο Ιράν, εστιάζοντας στην επαρχία Χορμοζγκάν, με στόχο στρατηγικές υποδομές.
• Οι αμερικανικές επιθέσεις προκαλούν αντιδράσεις από τον ΟΗΕ, που χαρακτηρίζει τη στοχοποίηση πολιτικών υποδομών έγκλημα πολέμου.
• Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, περιορίζοντας σημαντικά τις εξαγωγές αργού πετρελαίου και επηρεάζοντας τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
• Το Ιράν απαντά με πυραυλικές επιθέσεις σε αμερικανικούς συμμάχους στην περιοχή, αυξάνοντας τον κίνδυνο περιφερειακής ανάφλεξης.
• Παρά την απελευθέρωση Αμερικανίδας κρατουμένης και εκκλήσεις για κατάπαυση πυρός, οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν καταρρεύσει και η ένταση παραμένει υψηλή.

Snapshot powered by AI

Σε μια δραματική επέκταση της αεροπορικής τους εκστρατείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν ένα νέο, σφοδρό κύμα επιθέσεων εναντίον του Ιράν, θέτοντας πλέον στο στόχαστρο κρίσιμες υποδομές της χώρας. Για έκτη συνεχόμενη νύχτα, αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, drones και πολεμικά πλοία σάρωσαν την ιρανική επικράτεια, μετά τις απειλές του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει με πλήγματα σε μη στρατιωτικές υποδομές, προκειμένου να αναγκάσει την Τεχεράνη να άρει τον ασφυκτικό έλεγχο που έχει επιβάλει στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Οι τελευταίες επιθέσεις επικεντρώθηκαν στη νότια επαρχία Χορμοζγκάν, με την ιρανική κρατική τηλεόραση να μεταδίδει ότι οι ΗΠΑ έπληξαν πέντε γέφυρες στην παραθαλάσσια πόλη Μπαντάρ Χαμίρ, καθώς και έναν σιδηροδρομικό σταθμό και το αεροδρόμιο Ιρανσάχρ. Το BBC επιβεβαίωσε ανεξάρτητα την καταστροφή γέφυρας δυτικά της στρατηγικής πόλης Μπαντάρ Αμπάς.

Αν και η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) δήλωσε ότι στοχεύει αποκλειστικά σε ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες, όπως συστήματα αεράμυνας, εγκαταστάσεις παράκτιας επιτήρησης και logistics, οι αναφορές για χτυπήματα σε πολιτικά δίκτυα μεταφορών πληθαίνουν. Η τακτική αυτή έχει προκαλέσει ήδη την έντονη αντίδραση του ΟΗΕ, με τον Ύπατο Αρμοστή για τα Ανθρωπιστικά Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, να προειδοποιεί ότι η σκόπιμη στοχοποίηση πολιτικών υποδομών συνιστά έγκλημα πολέμου.

Ο αποκλεισμός των λιμανιών και η παγκόσμια ενεργειακή απειλή

Παράλληλα με τους βομβαρδισμούς, οι ΗΠΑ έχουν θέσει σε εφαρμογή έναν αυστηρό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, επιχειρώντας να σταματήσουν πλήρως τις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Τεχεράνης. Αμερικανοί πεζοναύτες πραγματοποίησαν ρεσάλτο και επιβιβάστηκαν σε δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο του Ομάν, ενώ η Centcom ανακοίνωσε ότι ανάγκασε τρία εμπορικά πλοία που προσπάθησαν να σπάσουν τον αποκλεισμό να αλλάξουν πορεία.

Η κατάσταση αυτή έχει παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου υπό κανονικές συνθήκες διακινείται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας. Με τις εβδομαδιαίες μεταφορές φορτίων να έχουν κάνει βουτιά κατά 25%, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία για τη σταθερότητα του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες εάν η κρίση δεν εκτονωθεί άμεσα.

Αντίποινα του Ιράν και φόβοι για περιφερειακή ανάφλεξη

Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) εξαπέλυσαν πυραυλικές επιθέσεις εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή. Το Κατάρ, το οποίο λειτουργεί ως βασικός μεσολαβητής στις ειρηνευτικές συνομιλίες, βρέθηκε στο στόχαστρο ιρανικών πυραύλων, αναγκάζοντας τις αρχές να καλέσουν τους πολίτες στα καταφύγια, ενώ αντιαεροπορικά πυρά φώτισαν τον ουρανό της Ντόχα.

Οι ιρανικές δυνάμεις έπληξαν αμερικανικά ραντάρ επιτήρησης στο Ομάν, καθώς και στόχους στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Παράλληλα, το Ιράν ισχυρίστηκε ότι χτύπησε κέντρο ειδικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ στο Αλ-Τανφ της Συρίας, ως εκδίκηση για προγενέστερες απώλειες στρατιωτών του. Η κρίση εξαπλώθηκε και σε γειτονικές χώρες, με την Ιορδανία να καταρρίπτει τρεις ιρανικούς πυραύλους στο έδαφός της και τις κουρδικές δυνάμεις στο Ιράκ να εξουδετερώνουν οκτώ drones πάνω από το Ερμπίλ.

Οι τελευταίες επιδρομές της Παρασκευής κόστισαν τη ζωή σε τουλάχιστον επτά ανθρώπους στο Μπαντάρ Χαμίρ. Σύμφωνα με το ιρανικό Υπουργείο Υγείας, ο συνολικός απολογισμός των θυμάτων από την πρόσφατη επανέναρξη των εχθροπραξιών έχει ανέλθει σε τουλάχιστον 38 νεκρούς και περισσότερους από 400 τραυματίες.

Στο διπλωματικό πεδίο τέλος, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη. Παρά την πρόσφατη χειρονομία καλής θέλησης με την απελευθέρωση της Αμερικανίδας κρατουμένης Ντένα Καράρι από το Ιράν (αν και η ιρανική δικαιοσύνη αρνείται επίσημα την αποφυλάκισή της), οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν καταρρεύσει. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, ξεκαθάρισε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ παραμένει ανοιχτός στη διπλωματία, αλλά δεν πρόκειται να ανεχθεί επιθέσεις σε πλοία χωρίς συνέπειες.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, τόνισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να τηρήσει καμία συμφωνία που δεν εξυπηρετεί τα εθνικά της συμφέροντα, επιμένοντας στη διατήρηση του ιρανικού ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ. Κίνα και Πακιστάν απευθύνουν εκκλήσεις για άμεση κατάπαυση του πυρός, ωστόσο η στρατιωτική μηχανή των δύο πλευρών δείχνει έτοιμη για περαιτέρω σύγκρουση.

Το Ιράν κάλεσε σε ετοιμότητα τους Χούθι στην Υεμένη

Το Ιράν έχει ζητήσει από το κίνημα των Χούθι στην Υεμένη να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα για να διακόψει τη ναυσιπλοΐα στη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν σε πλήγματα κατά των ενεργειακών υποδομών της χώρας. Η αποκάλυψη προέρχεται από πηγές με γνώση των εξελίξεων, οι οποίες μίλησαν στο Reuters, περιγράφοντας ένα νέο σενάριο που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πιθανότητα αποκλεισμού του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ έχει συζητηθεί στην ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το σχετικό μήνυμα έχει ήδη μεταφερθεί στους συμμάχους της Τεχεράνης στην Υεμένη. Πηγή προσκείμενη στους Χούθι ανέφερε ότι η οργάνωση έχει ήδη ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, αναπτύσσοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε θέσεις κοντά στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Όπως υποστήριξε, οι Χούθι αναμένουν πλέον μόνο την εντολή για να ξεκινήσουν τις επιχειρήσεις.