Δικαστήριο επέβαλε πρόστιμο 567 εκατ. δολαρίων στη Meta για βλάβη στην ψυχική υγεία των ανηλίκων

Δικαστήριο του Νέου Μεξικού διέταξε τη Meta, μητρική εταιρεία του Facebook, να καταβάλει 567 εκατομμύρια δολάρια σε ένα ταμείο που έχει στόχο την αντιμετώπιση των επιπτώσεων που προκαλούν οι πλατφόρμες του τεχνολογικού κολοσσού στην ψυχική υγεία των ανηλίκων.

Η απόφαση της Πέμπτης αποτελεί μέρος της δεύτερης φάσης μιας ιστορικής δίκης, την οποία Meta έχασε τον Μάρτιο. Τότε, το σώμα των ενόρκων έκρινε ότι η εταιρεία έβλαψε εν γνώσει της την ψυχική υγεία των παιδιών και ότι απέκρυψε όσα γνώριζε σχετικά με τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων στις πλατφόρμες της. Έτσι, οι ένορκοι επέβαλαν στην Meta το ανώτατο προβλεπόμενο πρόστιμο, ύψους 375 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η απόφαση της Πέμπτης προσθέτει άλλα 567 εκατ. δολάρια στο εν λόγω πρόστιμο, ανεβάζοντας τη συνολική οικονομική επιβάρυνση της Meta στα 942 εκατ. δολάρια.

Ο δικαστής Μπράιαν Μπίντσχαϊντ δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων – 420 εκατ. δολάρια – θα διατεθεί για υπηρεσίες ψυχικής υγείας και θεραπείας νέων στο Νέο Μεξικό. Τα υπόλοιπα χρήματα θα διατεθούν σε δράσεις ευαισθητοποίησης και πρόληψης, υπηρεσίες διάγνωσης και σε άλλες σχετικές δαπάνες κατά τα επόμενα πέντε χρόνια.

Η δίκη του Μαρτίου ήταν η πρώτη στην οποία η Meta κρίθηκε νομικά υπεύθυνη για πράξεις που διαπράχθηκαν στην πλατφόρμα της. Ακολούθησε μια έρευνα του Guardian το 2023, η οποία αποκάλυψε πώς το Facebook και το Instagram είχαν μετατραπεί σε αγορές για τη σεξουαλική διακίνηση και εκμετάλλευση παιδιών.

Αρκετοί πρώην συντονιστές περιεχομένου της Meta δήλωσαν στον Guardian ότι είχαν εντοπίσει και αναφέρει περιπτώσεις επιβλαβούς περιεχομένου που σχετιζόταν με την προσέγγιση και τη σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, αλλά οι σχετικές υποθέσεις δεν προωθήθηκαν σε ανώτερα μέλη.

Οι αλλαγές που επέβαλε το δικαστήριο στην Meta

Στη δεύτερη φάση της δίκης, η οποία ξεκίνησε τον Μάιο, οι εισαγγελείς ζήτησαν από τον δικαστή να επιβάλει θεμελιώδεις αλλαγές στη λειτουργία της Meta με στόχο τον περιορισμό των εθιστικών λειτουργιών, τη βελτίωση μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας και την αποτελεσματικότερη αποτροπή της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών μέσω προεπιλεγμένων ρυθμίσεων ιδιωτικότητας και αυστηρότερης εποπτείας.

Ο δικαστής διέταξε επίσης μια σειρά και από άλλες αλλαγές: Το Facebook και το Instagram θα πρέπει να δημιουργήσουν εμφανή ενημερωτικά πλαίσια και οθόνες που θα εξηγούν με σαφήνεια τις δυνατότητες προστασίας των χρηστών, τις καλές πρακτικές και τα εργαλεία αντιμετώπισης ακατάλληλων σχολίων.

Οι αλλαγές αυτές, καθώς και μια εκπαιδευτική εκστρατεία στο Νέο Μεξικό, θα πραγματοποιηθούν υπό την εποπτεία της πολιτείας.

Το δικαστήριο τόνισε ότι η ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασίας της ιδιωτικής ζωής των παιδιών δεν επιτρέπει στη Meta να εφαρμόζει εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας σε παιδιά κάτω των 13 ετών. Παράλληλα, το δικαστήριο έκρινε ότι η υποχρεωτική επαλήθευση της ηλικίας μόνο για τη Meta και όχι για άλλες εταιρείες social media θα ήταν «άδικη και υπερβολικά επιβαρυντικό μέτρο» για την εταιρεία.

Αντ' αυτού, το δικαστήριο διέταξε τη Meta να συνεχίσει να βελτιώνει τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας χρηστών στο Νέο Μεξικό, τα οποία περιλαμβάνουν τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον προσδιορισμό της ηλικίας των χρηστών με βάση στοιχεία όπως η ηλικία των φίλων ενός χρήστη, αλλά και το είδος του περιεχομένου που δημοσιεύει ή καταναλώνει. Η Meta θα πρέπει επίσης να επιδιώξει την ανάπτυξη ενός ειδικού «μοντέλου πρόβλεψης για χρήστες κάτω των 13 ετών» εντός των επόμενων δύο ετών.

Επιπλέον, η Meta θα πρέπει να ζητά αποδεικτικά στοιχεία ηλικίας από τους χρήστες του Instagram και του Facebook στο Νέο Μεξικό τους οποίους εκτιμά ότι είναι κάτω των 13 ετών. Εάν διαπιστώσει ότι ένας χρήστης είναι κάτω των 13 ετών, ή κάτω των 18 ετών χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει την ακριβή ηλικία του, η Meta θα πρέπει να αντιμετωπίζει τον χρήστη ως κάτω των 13 ή κάτω των 18 ετών, έως ότου ο χρήστης επαληθεύσει την ηλικία του.

Η εταιρεία πρέπει επίσης να συνεργαστεί με σχολεία ή με έναν οργανισμό για την ασφάλεια των παιδιών, προκειμένου να δημιουργήσει μια ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγγελιών, όπου το προσωπικό των σχολείων θα μπορεί να επισημαίνει χρήστες που ενδέχεται να είναι κάτω των 13 ετών. Επίσης, θα πρέπει να διαγράψει τα προσωπικά δεδομένα που έχει συλλέξει για χρήστες κάτω των 13 ετών, ενώ θα πρέπει να υποβάλλει δύο φορές τον χρόνο έκθεση σχετικά με την πρόοδο και τον τρόπο συμμόρφωσής της με τα μέτρα που επέβαλε το δικαστήριο.

«Νίκη για κάθε γονέα και κάθε παιδί»

Ο γενικός εισαγγελέας του Νέου Μεξικού, Ραούλ Τόρες, χαιρέτισε την απόφαση.

«Αυτή η υπόθεση αφορούσε εξαρχής την προστασία των παιδιών, την στήριξη των οικογενειών και τη διασφάλιση ότι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο δεν μπορεί να αποκομίζει κέρδη από πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τους νέους χωρίς συνέπειες», δήλωσε.

«Η σημερινή απόφαση αποτελεί νίκη για κάθε γονέα που ανησυχούσε για τις επιπτώσεις των social media στο παιδί του και για κάθε παιδί που αξίζει να μεγαλώνει με μεγαλύτερη ασφάλεια στο διαδίκτυο».

Ένας εκπρόσωπος της Meta δήλωσε την Πέμπτη στον Guardian ότι η εταιρεία «διαφωνεί με την απόφαση» και σκοπεύει να ασκήσει έφεση.

«Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να διασφαλίζουμε την ασφάλεια των χρηστών στις πλατφόρμες μας και έχουμε επιδείξει διαφάνεια όσον αφορά τις προκλήσεις που παρουσιάζει ο εντοπισμός και η αφαίρεση κακόβουλων χρηστών και επιβλαβούς περιεχομένου. Παραμένουμε πεπεισμένοι για το ιστορικό μας όσον αφορά την προστασία των εφήβων στο διαδίκτυο και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε την θέση μας έναντι ισχυρισμών που διαστρεβλώνουν τα πραγματικά γεγονότα», ανέφερε η εταιρεία.

Αντιμέτωπη και με άλλες δίκες η Meta

Το συνολικό ποσό που καλείται να καταβάλει η Meta αποτελεί ένα μικρό κλάσμα των ετήσιων κερδών της, τα οποία ανήλθαν στα περίπου 60 δισ. δολάρια το 2025. Ωστόσο, η απόφαση αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα για την εταιρεία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κύμα κατηγοριών από οικογένειες παιδιών που έχουν υποστηρίζουν ότι έχουν υποστεί βλάβη από τα social media.

Η Meta εμπλέκεται σε μια σειρά αγωγών σε άλλες πολιτείες των ΗΠΑ λόγω των φερόμενων βλαβών που προκαλούν οι πλατφόρμες της στους νέους.

Σε μια δίκη στο Τενεσί, που ξεκίνησε τον περασμένο μήνα, η πολιτεία κατηγορεί την εταιρεία ότι αγνόησε εσωτερικές προειδοποιήσεις σχετικά με την καταναγκαστική χρήση του Instagram από εφήβους, η οποία έχει συνδεθεί με διατροφικές διαταραχές και κατάθλιψη, μεταξύ άλλων. Παράλληλα, η Meta προετοιμάζεται για μια δίκη που θα πραγματοποιηθεί αργότερα αυτό το μήνα στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ, στην Καλιφόρνια.

«Αυτό που προκύπτει από το Νέο Μεξικό είναι το πρώτο από πολλά ντόμινο που θα μπορούσαν να καταρρεύσουν για τη Meta», δήλωσε η Λόρα Έντελσον, επίκουρη καθηγήτρια στο Northeastern University, με ειδίκευση στα social media και την κυβερνοασφάλεια.

«Η Αμερική δεν πρόκειται να ψηφίσει έναν νόμο που θα απαγορεύει τα social media. Αλλά αν εταιρείες, όπως η Meta, γνωρίζουν ότι προκαλούν βλάβη στους χρήστες μέσω του σχεδιασμού των προϊόντων τους, οι πολιτείες βρίσκουν επιτέλους έναν τρόπο να το περιορίσουν αυτήν την πρακτική», κατέληξε.