Υπογράφηκε η συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν – Προβλέπει ρήτρα αμυντικής συνδρομής
Η ρήτρα είναι στα πρότυπα του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και μία επίθεση κατά του ενός θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών κρατών
Snapshot
- Υπογράφηκε κοινή αμυντική συμφωνία μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν που προβλέπει ρήτρα αμυντικής συνδρομής όπως στο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
- Μια επίθεση σε οποιαδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών κρατών.
- Η συμφωνία ανακοινώθηκε κατά τη συνάντηση των ηγετών των τριών χωρών στη Μέκκα.
- Οι χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην ασφάλεια λόγω της εμπλοκής της Σαουδικής Αραβίας στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και των διαταραχών στη ναυτιλία.
- Η συμφωνία είναι αμυντικής φύσης και δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις κάθε χώρας.
Στην υπογραφή κοινής αμυντικής συμφωνίας προχώρησαν οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν στη Μέκκα. Η συμφωνία προβλέπει ρήτρα αμυντικής συνδρομής στα πρότυπα του άρθρου 5 της ιδρυτικής διακήρυξης του ΝΑΤΟ δηλαδή μία επίθεση κατά μίας από τις χώρες θα θεωρηθεί επίθεση εναντίον και των τριών κρατών.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης μεταξύ του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ.
Οι τρεις χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν τους δεσμούς τους στον τομέα της ασφάλειας, καθώς ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν έχει εμπλέξει τη Σαουδική Αραβία και έχει διαταράξει τη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ και της Ερυθράς Θάλασσας.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν έδωσε στη δημοσιότητα την κοινή δήλωση των τριών χωρών για τη συμφωνία και δήλωσε ότι μια επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη «θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων».
Η «Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας» δεσμεύει τα τρία σουνιτικά κράτη σε αμοιβαία υποστήριξη, χωρίς όμως να παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με τις υποχρεώσεις που έχει η κάθε χώρα. Τούρκος αξιωματούχος, τον οποίο επικαλέστηκε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, δήλωσε ότι η συμφωνία είναι «καθαρά αμυντικής φύσης».
Οι τρεις χώρες έχουν εκφράσει την ανησυχία τους, καθώς η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν δεν δείχνει σημάδια ύφεσης και ο κοινός σύμμαχός τους, οι ΗΠΑ, αγωνίζεται να περιορίσει τις περιφερειακές επιπτώσεις.
Η νέα «αρχιτεκτονική» ασφαλείας στην περιοχή
Η συμφωνία ουσιαστικά ενώνει τρεις από τους μεγαλύτερους μουσουλμανικούς πληθυσμούς σε έναν οδικό χάρτη για την ειρήνη, την αποτροπή οποιασδήποτε πράξης επιθετικότητας εναντίον τους, τη διασφάλιση της συντονισμένης δράσης τους όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, τη συλλογή όλων των απαιτούμενων στοιχείων, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας σε κάθε είδους τομείς είτε πρόκειται για την ενέργεια, τις αμυντικές δαπάνες.
Το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, πυρομαχικά και έναν αξιόμαχο στρατό. Η Τουρκία που έχει δική της αμυντική βιομηχανία παράγει προηγμένα συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυρομαχικών. Η Σαουδική Αραβία, η οποία θέλει να προστατευθεί από ενδεχόμενες νέες επιθέσεις του Ιράν, διατηρεί μεγάλη οικονομική δύναμη ως η επικεφαλής πετρελαιοπαραγωγός χώρα του ΟΠΕΚ.
«Οι τρεις αυτές χώρες αποτελούν πλέον μια δύναμη που θα οδηγήσει την περιοχή αυτή προς μια διαφορετική αρχιτεκτονική ασφάλειας από εκείνη που ίσχυε τις τελευταίες δεκαετίες, ειδικά μετά τον πόλεμο με το Ιράν», σχολιάζει το δίκτυο Al Jazeera.
Ο Μουράτ Ασλάν, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Χασάν Καλιόντζου, ανέφερε ότι «γνωρίζουμε ότι η Σαουδική Αραβία εξαρτάται εδώ και δεκαετίες από τις εισαγωγές αμυντικών προϊόντων, όπλων ή εξοπλισμού, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και γνωρίζουμε ότι αυτό δεν είναι οικονομικά αποδοτικό και ότι πρέπει να αναπτύξουν τον δικό τους αμυντικό τομέα εντός της Σαουδικής Αραβίας».
Και συνέχισε: «Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία έχουν δύο κοινά ζητήματα: Πρώτον, το Ιράν, και μπορείτε να προσθέσετε και το Πακιστάν σε αυτό… έχουν κοινά σύνορα και υπάρχει έντονη αίσθηση της απειλής στους Σαουδάραβες ότι το Ιράν μπορεί να επηρεάσει την ασφάλειά τους, οπότε αυτή η συμφωνία θα [ενισχύσει] κατά κάποιον τρόπο την ασφάλειά τους».
«Ανάχωμα» σε Ιράν και Ισραήλ;
Σύμφωνα με αξιωματούχους στην Τουρκία, που επικαλείται το Al Jazeera, οι εξελίξεις στην Μέση Ανατολή υποχρέωσαν τις τρεις χώρες να ενωθούν. Δεν είναι άγνωστο ότι η Άγκυρα ανησυχεί ιδιαίτερα για την αυξανόμενη ισχύ και τις ενέργειες του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή και τις επιθέσεις στο έδαφος της Συρίας, η οποία στηρίζεται από την Τουρκία.
Από την πλευρά της και η Σαουδική Αραβία είναι προβληματισμένη για τις απειλές και τις επιθέσεις με drones και πυραύλους του Ιράν εναντίον της. Επιπλέον η αυξανόμενη επιρροή της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ από όπου περνάει το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας είναι ένα ακόμη ζήτημα ανησυχίας.
Το ερώτημα που προκύπτει τώρα είναι ποιες περαιτέρω συμφωνίες θα υπάρξουν στην άμυνα για την κατασκευή και αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού μεταξύ των τριών χωρών και αν και άλλες χώρες της περιοχής θα ενταχθούν στη συμφωνία.
Τούρκος αξιωματούχος είπε στο Al Jazeera ότι, προς το παρόν, δεν υπάρχει σχέδιο για την ένταξη άλλων χωρών στη συμφωνία. Ο αξιωματούχος πρόσθεσε, ότι χώρες όπως το Κατάρ, η Αίγυπτος και άλλες θα πρέπει να προσχωρήσουν στη συμφωνία. Επισήμανε ότι οι τρεις χώρες είναι ανοιχτές στο ενδεχόμενο να δεχθούν περισσότερα μέλη, προκειμένου να μετατραπεί η συμφωνία σε περιφερειακή συμμαχία και να ενισχυθεί η αποτρεπτική δύναμη της.
Αν και τα τουρκικά ΜΜΕ διατηρούν χαμηλούς τόνους για τη συμφωνία και δεν μεταδίδουν περαιτέρω πληροφορίες αρκετοί στην Άγκυρα λένε ότι αυτή είναι μια καθοριστική, ιστορική και κρίσιμη στιγμή.
