Απίστευτη ανακάλυψη: Ο «χαμένος ωκεανός» κάτω από την έρημο που άφησε άφωνους τους επιστήμονες
«Νεκροταφείο» καρχαριών 66 εκατ. ετών βρέθηκε στη Σαχάρα
Snapshot
- Στη Σαχάρα της Αιγύπτου βρέθηκαν απολιθωμένα δόντια καρχαριών ηλικίας 66 εκατ. ετών, αποκαλύπτοντας ένα αρχαίο θαλάσσιο οικοσύστημα.
- Τα ευρήματα προέρχονται από το οροπέδιο Abu-Tartur και περιλαμβάνουν 14 δόντια πέντε εξαφανισμένων ειδών καρχαριών.
- Τρία από τα είδη καταγράφονται για πρώτη φορά στην Αίγυπτο, ενώ το είδος Scapanorhynchus cf. raphiodon μπορεί να αποτελεί την πρώτη καταγραφή του στην Αφρική.
- Η ποικιλία μορφών δοντιών υποδηλώνει διαφορετικές διατροφικές στρατηγικές και ένα σύνθετο τροφικό πλέγμα στο προϊστορικό θαλάσσιο περιβάλλον.
- Η ανακάλυψη δείχνει ότι η σημερινή έρημος ήταν πριν δεκάδες εκατομμύρια χρόνια ένα θερμό, τροπικό θαλάσσιο περιβάλλον με πλούσια ζωή.
Ένα τοπίο που σήμερα μοιάζει να μην έχει καμία σχέση με τη θάλασσα έκρυβε για εκατομμύρια χρόνια ένα εντυπωσιακό μυστικό.
Επιστήμονες ανακάλυψαν στην έρημο της Αιγύπτου απολιθωμένα δόντια προϊστορικών καρχαριών, δημιουργώντας την εικόνα ενός αρχαίου «νεκροταφείου» ηλικίας δεκάδων εκατομμυρίων ετών.
Τα ευρήματα προέρχονται από το οροπέδιο Abu-Tartur, στη Δυτική Έρημο της Αιγύπτου, τμήμα της σημερινής Σαχάρας. Η περιοχή ανήκει στον γεωλογικό σχηματισμό Duwi και, κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο, δεν ήταν άνυδρη έρημος αλλά ένα θερμό, τροπικό θαλάσσιο περιβάλλον γεμάτο ζωή.
Δεκατέσσερα δόντια και πέντε εξαφανισμένα είδη
Ο παλαιοντολόγος Tarek Yassin από το Πανεπιστήμιο του Καΐρου και οι συνεργάτες του είχαν ήδη εντοπίσει στην περιοχή απολιθώματα καρχαριών. Επιστρέφοντας στα φωσφορικά πετρώματα του Abu-Tartur, συγκέντρωσαν ακόμη 14 μεμονωμένα δόντια, τα οποία περιγράφονται στη μελέτη τους στο επιστημονικό περιοδικό Cretaceous Research.
Τα νέα ευρήματα αποδόθηκαν σε πέντε εξαφανισμένα είδη καρχαριών: Cretalamna cf. maroccana, Scapanorhynchus cf. raphiodon, Serratolamna cf. serrata, Squalicorax bassanii και Squalicorax pristodontus.
Μαζί με είδη που είχαν βρεθεί σε προηγούμενη έρευνα στην περιοχή, τα στοιχεία δείχνουν παρουσία τουλάχιστον επτά διαφορετικών ειδών καρχαριών.
Τρία από τα είδη που περιγράφονται στη νέα μελέτη καταγράφονται για πρώτη φορά στην Αίγυπτο, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Scapanorhynchus cf. raphiodon, συγγενής των σημερινών καρχαριών-καλικάντζαρων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να πρόκειται για την πρώτη καταγραφή του συγκεκριμένου είδους όχι μόνο στην Αίγυπτο αλλά και σε ολόκληρη την Αφρική, αν και χρειάζονται περισσότερα δείγματα για ασφαλέστερη ταξινομική επιβεβαίωση.
Από λεπτά σαν βελόνες μέχρι πλατιά και οδοντωτά
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία ήταν οι μεγάλες διαφορές στο σχήμα των δοντιών. Ορισμένα ήταν μακριά και λεπτά, σχεδόν σαν βελόνες, άλλα ήταν πιο πλατιά και οδοντωτά, ενώ κάποια είχαν έντονη καμπύλη.
Αυτές οι μορφολογικές διαφορές δεν είναι απλώς εντυπωσιακές: προσφέρουν ενδείξεις για διαφορετικές διατροφικές στρατηγικές και οικολογικούς ρόλους των καρχαριών.
Unsplash
Η ποικιλία αυτή ενισχύει την εικόνα μιας πλούσιας θάλασσας, ικανής να υποστηρίζει ένα σύνθετο τροφικό πλέγμα, από μικρότερα ψάρια έως μεγάλους θηρευτές.
Η περιοχή φαίνεται ότι διέθετε τις κατάλληλες θερμοκρασίες, οξυγόνωση και γενικότερα τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επέτρεπαν στην άφθονη θαλάσσια ζωή να αναπτυχθεί.
Η σημερινή έρημος που κάποτε βρισκόταν κάτω από το νερόΗ ανακάλυψη αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση του πόσο δραματικά μπορεί να αλλάξει ο πλανήτης σε γεωλογικό χρόνο. Εκεί όπου σήμερα απλώνεται η ξηρή Δυτική Έρημος της Αιγύπτου, πριν από δεκάδες εκατομμύρια χρόνια υπήρχε ένα παραγωγικό τροπικό θαλάσσιο οικοσύστημα.
Ωστόσο, ο όρος «νεκροταφείο καρχαριών» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι αυτοί οι καρχαρίες πέθαναν στο ίδιο σημείο ή ταυτόχρονα. Τα δόντια συσσωρεύτηκαν στα φωσφορικά στρώματα σε βάθος μεγάλου χρονικού διαστήματος και επομένως αποτελούν ένα αρχείο της θαλάσσιας ζωής της περιοχής και όχι το αποτύπωμα ενός μεμονωμένου γεγονότος μαζικού θανάτου. Και οι επιστήμονες θεωρούν ότι η έρευνα μόλις έχει αρχίσει.
Όπως ανέφερε ο Yassin, «πιστεύουμε ότι υπάρχουν ακόμη πολλά περισσότερα να ανακαλυφθούν».
