Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Ενέργεια, νέος προϋπολογισμός και Ουκρανία στην ατζέντα των «27»

Snapshot

• Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ εστιάζει στην ενεργειακή κρίση, με συζητήσεις για άμεσες παρεμβάσεις και μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
• Υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, με ζητήματα δημοσιονομικής ευελιξίας και προστασίας των κονδυλίων για αγροτική πολιτική και συνοχή.
• Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για τις ανάγκες της Ουκρανίας, με την ΕΕ να επαναβεβαιώνει τη στήριξή της και να εξετάζει τη χρηματοδότηση μετά το 2027.
• Στη Σύνοδο θα συζητηθούν επίσης η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, η διαχείριση του μεταναστευτικού και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
• Θα εξεταστούν οι προϋποθέσεις και οι μεταρρυθμίσεις για τη διεύρυνση της ΕΕ και την ένταξη νέων κρατών-μελών.

Snapshot powered by AI

Με την ενεργειακή κρίση να επιστρέφει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται σήμερα στις Βρυξέλλες για μια διήμερη Σύνοδο με αρκετά δύσκολα μέτωπα ανοιχτά.

Πρώτο θέμα στη συζήτηση είναι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και, κυρίως, το υψηλό ενεργειακό κόστος. Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές έχουν επιβαρύνει ξανά τις τιμές, με τις κυβερνήσεις να αναζητούν μέτρα που θα μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει ζητήσει «άμεση δράση», καλώντας την Κομισιόν να εξετάσει στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις. Κοινή γραμμή, πάντως, δεν υπάρχει ακόμη.

Στο τραπέζι βρίσκονται διαφορετικές προτάσεις: από τη φορολόγηση των έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών έως μειώσεις στον ΦΠΑ και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Η Ελλάδα και η Ιταλία ζητούν μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε τα κράτη να μπορούν να χρηματοδοτήσουν προσωρινά μέτρα στήριξης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, επιμένει στην ανάγκη δημοσιονομικής σύνεσης, ενώ εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε μια ενιαία ευρωπαϊκή λύση για τη φορολόγηση των έκτακτων κερδών.

Σε βάθος χρόνου, η συζήτηση στρέφεται ξανά στην ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης, στην ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας και στην ενίσχυση των δικτύων, με στόχο να περιοριστεί η έκθεση της ΕΕ στις διακυμάνσεις των ορυκτών καυσίμων.

Δύσκολη μάχη για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.

Η συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας προβλέπει περικοπές περίπου 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, με το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού να διαμορφώνεται περίπου στα 1,622 τρισ. ευρώ.

Οι αποστάσεις μεταξύ των κρατών-μελών, ωστόσο, παραμένουν μεγάλες. Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες ζητούν ακόμη μεγαλύτερη συγκράτηση των δαπανών, ενώ οι χώρες των «Φίλων της Συνοχής», μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, επιμένουν ότι πρέπει να προστατευθούν τα κονδύλια για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την πολιτική συνοχής.

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των νέων ίδιων πόρων της ΕΕ, δηλαδή των πρόσθετων πηγών εσόδων που θα χρειαστούν για τη χρηματοδότηση του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Η σημερινή συζήτηση αποτελεί ουσιαστικά την έναρξη μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης, με στόχο να υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του έτους, χωρίς πάντως να θεωρείται δεδομένο ότι το χρονοδιάγραμμα αυτό μπορεί να τηρηθεί.

Ο Ζελένσκι στις Βρυξέλλες

Η Ουκρανία θα βρεθεί στο επίκεντρο τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να μεταβαίνει στις Βρυξέλλες για να ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για τις στρατιωτικές και οικονομικές ανάγκες της χώρας.

Οι «27» αναμένεται να επαναβεβαιώσουν τη στήριξή τους προς το Κίεβο και την πρόθεσή τους να διατηρήσουν την πίεση στη Ρωσία, ενώ θα συζητηθεί και η συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας για το ρωσικό ντίζελ, για την οποία στην ΕΕ υπάρχουν έντονες επιφυλάξεις.

Στο οικονομικό σκέλος, η Ένωση έχει ήδη συμφωνήσει δάνειο 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, από τα οποία 60 δισ. προορίζονται για στρατιωτική στήριξη και 30 δισ. για δημοσιονομικές ανάγκες. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά κυρίως τη χρηματοδότηση του 2027.

Μετανάστευση, άμυνα και Μέση Ανατολή

Στη Σύνοδο θα συζητηθεί επίσης η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας και η αντιμετώπιση υβριδικών επιθέσεων, καθώς και το μεταναστευτικό, με έμφαση στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, την επιτάχυνση των επιστροφών και τη διαχείριση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων.

Στην ατζέντα βρίσκονται ακόμη οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και οι επιπτώσεις της κρίσης στην ευρύτερη περιοχή.

Το βράδυ της πρώτης ημέρας, οι ηγέτες θα εξετάσουν και το ζήτημα της διεύρυνσης της ΕΕ, μαζί με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις που θα χρειαστούν ώστε η Ένωση να μπορέσει να υποδεχθεί νέα κράτη-μέλη.

Διαβάστε επίσης