Ε.Ε.: Δύσκολες οι συνομιλίες των ηγετών για τον προϋπολογισμό – Απαιτούνται περικοπές, λέει ο Μερτς
Για δύσκολες διαπραγματεύσεις, οι οποίες, θα διαρκέσουν επί μακρόν, ετοιμάζονται τα δύο στρατόπεδα των χωρών της Ε.Ε. αναφορικά με Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Snapshot
- Οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 αναμένεται να είναι δύσκολες και παρατεταμένες, με διαφωνίες μεταξύ των χωρών για τις περικοπές.
- Η Ιρλανδία προτείνει περικοπές περίπου 140 δισ. ευρώ, ενώ η Γερμανία και άλλες χώρες ζητούν ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις έως 2 τρισ. ευρώ.
- Οι «Φίλοι της Συνοχής», μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, αντιτίθενται σε περαιτέρω περικοπές και ζητούν προστασία της περιφερειακής και γεωργικής χρηματοδότησης.
- Οι ηγέτες της ΕΕ πιέζουν την Επιτροπή για νέα μέτρα αντιμετώπισης του κόστους ενέργειας, χωρίς όμως μεγάλες προσδοκίες για άμεση λύση.
- Το ETS2 και ο φόρος άνθρακα στα καύσιμα και τα κτίρια αποτελούν σημαντικό σημείο διαφωνίας, με κάποιες χώρες να ζητούν αναβολή της εφαρμογής του.
Δύσκολες αναμένεται να είναι οι διήμερες συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028 – 2034 καθώς κατά την είσοδό τους στην συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οι περισσότεροι εξέφρασαν δυσαρέσκεια με την ιρλανδική πρόταση.
Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. έχει παρουσιάσει σχέδιο για περικοπές του προϋπολογισμούς ύψους περίπου 140 δισ. ευρώ και η πρόταση αναμένεται να συζητηθεί σήμερα και αύριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η Γερμανία και άλλες έξι χώρες - Σουηδία, Δανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Αυστρία – ζητούν υψηλές περικοπές και τάσσονται υπέρ της πρότασης της Κομισιόν για μειώσεις ύψους 2 τρισ. ευρώ.
Αντίθετα 17 χώρες της ΕΕ, το λεγόμενο στρατόπεδο των «Φίλων της Συνοχής», στο οποίο εντάσσεται και η Ελλάδα, διαφωνεί με τις περικοπές και προειδοποιεί ότι ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ έχει ήδη μειωθεί σημαντικά από την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου. Έχουν ήδη απορρίψει επιπλέον περαιτέρω περικοπές στις περιφερειακές ενισχύσεις και τις επιδοτήσεις προς τους αγρότες.
Σύμφωνα με το περιοδικό Politico, η Ιταλία και η Ρουμανία συγκάλεσαν νωρίς το πρωί συνάντηση των «Φίλων της Συνοχής» προκειμένου να συντονίσουν μια κοινή θέση εν όψει της συζήτησης για τον προϋπολογισμό μεταξύ των 27 χωρών που θα πραγματοποιηθεί αργότερα σήμερα.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς (αριστερά) συνομιλεί με τον πρωθυπουργό του Λουξεμβούργου Λουκ Φρίντεν κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης στρογγυλής τραπέζης στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. 15 Οκτωβρίου 2026.
APΟι κόκκινες γραμμές
Οι «Φίλοι της Συνοχής» ζητούν έναν «φιλόδοξο, δίκαιο και ισορροπημένο προϋπολογισμό της ΕΕ» και προειδοποιούν ότι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός έχει συρρικνωθεί στο 1,02% μόλις του ΑΕΠ της ΕΕ για τον επόμενο προϋπολογισμό.
Θέτουν τις εξής κόκκινες γραμμές:
- Την προστασία της περιφερειακής και γεωργικής χρηματοδότησης
- Μια πιο δίκαιη κατανομή του οικονομικού βάρους μεταξύ των κρατών μελών
- Την κατάργηση των προϋπολογιστικών εκπτώσεων, κάτι που ήταν επίσης αίτημα των πιο συντηρητικών από δημοσιονομική άποψη χωρών
Κόστος ενέργειας: Πιέσεις για μέτρα
Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να ασκήσουν πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να προτείνει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους της ενέργειας που συνδέεται με τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, κανείς δεν τρέφει μεγάλες ελπίδες για την εξέλιξη.
Διπλωμάτες είπε στο Politico πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ότι ο κύριος στόχος είναι να εκφραστεί η απογοήτευση απέναντι στην Επιτροπή, η οποία έχει προσφέρει περιορισμένες λύσεις για την ανακούφιση της πίεσης που ασκείται στους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, αναγνώρισαν ότι η Επιτροπή διαθέτει λίγα μέσα για να μειώσει τις τιμές, μπορεί να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, όπως έχουν ζητήσει η Ελλάδα και η Ιταλία, να χαλαρώσει τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, να αποδεσμεύσει επιδοτήσεις για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για στοχευμένες φορολογικές μειώσεις.
Αντίστοιχα μέτρα, όμως, είτε έχουν εξαιρετικά μακροπρόθεσμο αποτύπωμα είτε επιβαρύνουν σημαντικά τα δημόσια ταμεία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη μέσα στην αίθουσα της Συνόδου Κορυφής. 15 Οκτωβρίου 2026
APΜερτς: Πρέπει να μειωθεί σημαντικά ο προϋπολογισμός
Ο Γερμανός καγκελάριος πιστός στην γραμμή δημοσιονομικής πειθαρχίας του Βερολίνου κατά την είσοδο του στην Σύνοδο Κορυφής είπε ότι ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να μειωθεί «σημαντικά».
Η πρόταση της Ιρλανδίας «κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά δεν έχει φτάσει ακόμα εκεί που πρέπει», είπε Φρίντριχ Μερτς. Ο Μερτς δήλωσε ότι δεν αναμένει να επιτευχθεί συμφωνία σε αυτή τη Σύνοδο Κορυφής αλλά ελπίζει ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. «Για τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου, θα πρέπει να πάρουμε μαζί μας περισσότερα πουκάμισα από ό,τι συνήθως», ανέφερε ο Μερτς, καθώς προέβλεψε ότι οι συζητήσεις θα διαρκέσουν επί μακρόν.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς μιλάει στους δημοσιογράφους κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες. 15 Οκτωβρίου 2026.
APΝα σημειωθεί ότι ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν δεν έκανε καμία δήλωση προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής. Παράλληλα το ευρωκοινοβούλιο δια της προέδρου του, Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε την δυσαρέσκεια του για τον προϋπολογισμό. Η Μέτσολα δήλωσε ότι οι ευρωβουλευτές δεν είναι ικανοποιημένοι με τις τρέχουσες προτεινόμενες περικοπές στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ και εκφράζουν την ενόχλησή τους για το γεγονός ότι δεν έχει γίνει ουσιαστική συζήτηση σχετικά με τους φόρους σε επίπεδο ΕΕ.
«Μας εξέπληξε πολύ το γεγονός ότι δεν υπήρξε καμία πρόοδος όσον αφορά τους ίδιους πόρους (σ.σ. όπως αποκαλούνται οι ευρωπαϊκοί πόροι)», δήλωσε η πρόεδρος του ευρωκοινοβουλίου στους δημοσιογράφους πριν από την έναρξη της συνάντησης των ηγετών. Και πρόσθεσε: «Αν δεν γίνει τίποτα για τους ίδιους πόρους και απλώς γίνουν οριζόντιες περικοπές, τότε δεν θα βρεθούμε σε μια κατάσταση όπου οι πολίτες μας θα μπορούν να αισθανθούν την αλλαγή».
Μαγιάρ: Ο προϋπολογισμός της ΕΕ είναι «απαράδεκτος στην παρούσα μορφή του»
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαγιάρ είπε ότι η ιρλανδική πρόταση είναι «απαράδεκτη στην παρούσα μορφή της», παρά το γεγονός ότι διατηρεί αμετάβλητη τη χρηματοδότηση για τη γεωργία και τη συνοχή.Ο Μαγιάρ ανέφερε ότι οι συνεισφορές που αναμένεται να καταβάλουν η Ουγγαρία και άλλες χώρες των «Φίλων της Συνοχής» εξακολουθούν να είναι υπερβολικά υψηλές.
Είπε ότι αναμένει μια «μεγάλη συζήτηση» σήμερα, καθώς και όταν οι ηγέτες θα συναντηθούν ξανά τον Δεκέμβριο.Σημείο σύγκρουσης ο φόρος άνθρακα σε καύσιμα και κτίριαΤέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ δήλωσαν στο POLITICO ότι το ETS2 — η δεύτερη φάση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών, η οποία θα επιβάλει φόρο άνθρακα στα καύσιμα και τα κτίρια από το 2028 — θα αποτελέσει σημείο διαμάχης μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών.
Από αριστερά, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Γιάνεζ Γιάνσα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη διάρκεια συνάντησης στρογγυλής τραπέζης στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες. 15 Οκτωβρίου 2026.
APΗ Ιταλία, η Πολωνία και η Τσεχία αναμένεται να ηγηθεί της προσπάθειας για την αναβολή της εφαρμογή του φόρου. Η Πράγα δήλωσε τη Δευτέρα, σε συνάντηση των υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ, ότι επιθυμεί την αναβολή του ETS2 έως το 2030. Προλαβαίνοντας μια πιθανή συζήτηση για το ETS μεταξύ των ηγετών, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Δανία έστειλαν κοινή επιστολή στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα καλώντας την Ένωση να προχωρήσει κανονικά με ττη δεύτερη φάση του ETS.
«Οποιαδήποτε αποδυνάμωση του ETS θα υπονόμευε την προβλεψιμότητα από την οποία εξαρτώνται οι επενδυτικές αποφάσεις και θα έθετε σε κίνδυνο την επιβράδυνση του ρυθμού της βιομηχανικής αποκαρβονικοποίησης», αναφέρεται στην επιστολή. «Θα μετέφερε επίσης το βάρος της μείωσης των εκπομπών σε άλλους τομείς της οικονομίας, όπου οι επιλογές μετριασμού είναι συχνά πιο περιορισμένες και πολιτικά πιο ευαίσθητες», σημειώνεται.
Οι δηλώσεις των ηγετών
Η Ολλανδία δεν υποστηρίξει την τρέχουσα πρόταση για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Ρομπ Γέτεν κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής. «Είναι πιο σημαντικό να έχουμε μια καλή συμφωνία παρά μια κακή», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να μειωθεί. Η Ολλανδία επιμένει ότι ο προϋπολογισμός να επικεντρωθεί στην ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και τη μελλοντική ευημερία της Ευρώπης.
«Αν θέλουμε έναν προϋπολογισμό που να ανταποκρίνεται σε αυτά τα κριτήρια, πρέπει να περιορίσουμε και να εκσυγχρονίσουμε την πρόταση που βρίσκεται επί του παρόντος στο τραπέζι», δήλωσε ο Γέτεν.Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, χαρακτήρισε τους νέους φόρους της ΕΕ που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως «απολύτως απαράδεκτους», ιδίως εκείνους που αφορούν τα έσοδα από τον καπνό και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Η Λιθουανία είναι «δυσαρεστημένη» για την προγραμματισμένη περικοπή του προϋπολογισμού του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility), του χρηματοδοτικού μηχανισμού της ΕΕ για έργα υποδομών, δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας, Γκιτάνας Νάουσεντα κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής.
Από αριστερά, ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Λουίς Μοντενέγκρο, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γέτεν και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κατά τη διάρκεια συνάντησης στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες. 15 Οκτωβρίου 2026
APΟι χώρες της Βαλτικής έχουν τονίσει την ανάγκη για υποστήριξη από την ΕΕ, στο πλαίσιο του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού, για το έργο «Rail Baltica», το οποίο αποσκοπεί στη σιδηροδρομική σύνδεση της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας, καθώς και στη σύνδεσή των τριών χωρών με την υπόλοιπη ΕΕ.
Το έργο θεωρείται κομβικής σημασίας και για την ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας. Τον περασμένο μήνα, οι χώρες της Βαλτικής δήλωσαν ότι θα επιδιώξουν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 10 δισεκατομμυρίων ευρώ για το έργο στο πλαίσιο του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη».
«Το μέγεθος του προϋπολογισμού έχει σημασία» και περαιτέρω περικοπές θα εμπόδιζαν την Ένωση να αντιμετωπίσει τις προτεραιότητές της, πρόσθεσε ο Ναουσέντα. Ο πρωθυπουργός της Λετονίας Άντρις Κούλμπεργκς είπε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «θα πρέπει να επιστρέψει στην οικογένεια», δεδομένου ότι η Ρωσία «είχε βάλει το χέρι της στο Brexit».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ο οποίος επιθυμεί να ενισχύσει τους δεσμούς με την Ευρώπη, αναζωπύρωσε πρόσφατα τη διαμάχη σχετικά με τον ρόλο του Κρεμλίνου στο δημοψήφισμα του 2016. Η υπηρεσία αντικατασκοπείας MI5 της Βρετανίας έχει αναγνωρίσει τις ρωσικές προσπάθειες παρέμβασης στο δημοψήφισμα. Ωστόσο ανέφερε ότι αυτές δεν επηρέασαν το αποτέλεσμα.