Telegraph: Η Κύπρος ζητά νέα συμφωνία ασφάλειας με τη Βρετανία για τις βάσεις

Η Κύπρος ζήτησε νέες και ενισχυμένες βρετανικές εγγυήσεις ασφαλείας μετά την επίθεση ιρανικών drones σε βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στο στρατηγικό νησί, σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής Telegraph.

Ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης ζήτησε διαπραγματεύσεις σε μία «μακρά» τηλεφωνική συνομιλία με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, το Σάββατο.

Η Λευκωσία θέλει επαναδιαπραγμάτευση των συμφωνιών ασφάλειας, όπως ορίζονται στη συνθήκη του 1960 που καθιέρωσε τις κυριαρχικές βρετανικές βάσεις στο Ακρωτήρι και Δεκέλεια, μόλις λήξει ο πόλεμος στο Ιράν, σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph.

Όπως αναφέρει η Telegraph, οι κυπριακές απαιτήσεις δεν θα περιλαμβάνουν αίτημα προς τη Βρετανία να εγκαταλείψει τις βάσεις, οι οποίες καλύπτουν συνολικά 99 τετραγωνικά μίλια.

Ωστόσο, η Κύπρος ενδέχεται να ζητήσει περισσότερες πληροφορίες και διαβουλεύσεις για πιθανές αποστολές, αναπτύξεις και κινδύνους ασφαλείας, όπως συμβαίνει συνήθως με μη κυριαρχικές στρατιωτικές βάσεις σε ξένο έδαφος.

Αυτό έρχεται μετά από μια χαμηλής τεχνολογίας επίθεση drones που αιφνιδίασε τις βρετανικές δυνάμεις και οδήγησε στην απογείωση πολεμικών πλοίων από όλη την Ευρώπη, πυροδοτώντας συζήτηση για την ολική άμυνα του νησιού.

«Χρειαζόμαστε μια ανοικτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με την κατάσταση των βρετανικών βάσεων… την κατάσταση και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο», δήλωσε ο κ. Χριστοδουλίδης.

Το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας ανέφερε ότι η κατάσταση των βάσεων δεν είναι προς διαπραγμάτευση, με εκπρόσωπο να προσθέτει: «Οι SBAs [κυριαρχικές περιοχές βάσεων] δεν ήταν ποτέ μέρος της Δημοκρατίας της Κύπρου, καθώς η βρετανική κυριαρχία διατηρήθηκε σε αυτές τις περιοχές όταν η Κύπρος έγινε ανεξάρτητη το 1960. Δεν έχουμε σχέδια να το αλλάξουμε. Η μακροχρόνια φιλία μεταξύ ΗΒ και Δημοκρατίας της Κύπρου παραμένει ισχυρή απέναντι στις ιρανικές απειλές».

Η βρετανική εφημερίδα επισημαίνει πως σύμφωνα με τους όρους της συνθήκης του 1960, η Βρετανία, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν να συμβουλεύονται και να συνεργάζονται για την κοινή άμυνα της Κύπρου. Στην πράξη, αυτή η υποχρέωση σπάνια τηρήθηκε λόγω των διαιρέσεων μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας και της Τουρκίας, που κατέχει το μισό νησί, προστίθεται στο βρετανικό δημοσίευμα.

Η Κύπρος πιστεύει ότι οι τρέχουσες ρυθμίσεις δεν είναι πλέον κατάλληλες για τους σύγχρονους καιρούς, σημειώνει η Telegraph.

Η κυβέρνηση της Κύπρου δήλωσε την Τρίτη ότι έχει «λάβει νομική συμβουλή για το θέμα των συμφωνιών του 1960», προσθέτοντας: «Το ζήτημα της ασφάλειας είναι πολύπλοκο και θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης με τη βρετανική πλευρά».

Ο Βρετανός πρωθυπουργός διαβεβαίωσε τον κ. Χριστοδουλίδη ότι οι βάσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν σε επιθετικές ενέργειες κατά του Ιράν και τόνισε ότι η ασφάλεια της Κύπρου αποτελεί ύψιστης σημασίας ζήτημα για το ΗΒ.

Η επίθεση από το Ιράν ήταν ταπεινωτική για τη Βρετανία, η οποία δεν διέθετε πολεμικά πλοία στην περιοχή. Ήρθε επίσης σε κρίσιμη στιγμή για τον κυπριακό τουρισμό, που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας και αντιπροσωπεύει έως και το ένα τέταρτο του ΑΕΠ.

Γαλλικά πλοία κατέφθασαν να προστατεύσουν την Κύπρο, αφού το νησί ζήτησε βοήθεια από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Το HMS Dragon έφτασε στη Μεσόγειο την Τρίτη, περίπου τρεις εβδομάδες μετά τις επιθέσεις drones της 1ης και 4ης Μαρτίου.

Η Βρετανία αντιμετώπισε ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα των δυνάμεών της να προστατεύσουν τις δύο βάσεις μετά από χτύπημα ενός drone σε υπόστεγο που χρησιμοποιείτο για τη στέγαση δύο αμερικανικών κατασκοπευτικών U-2 στο Ακρωτήρι.

Το γεγονός ότι οι Γάλλοι κατάφεραν να αναπτύξουν πλοία στην Κύπρο πριν από τη Βρετανία εγείρει ερωτήματα για την ήδη περιορισμένη δυνατότητα των Ενόπλων Δυνάμεων της Βρετανίας να υπερασπιστούν το νησί στο μέλλον, αναφέρεται στο βρετανικό δημοσίευμα.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης μιλώντας την περασμένη εβδομάδα σε σύνοδο της ΕΕ δήλωσε ότι «οι βρετανικές βάσεις στην Κύπρο είναι κάτι που αποτελεί απομεινάρι αποικιοκρατίας στο νησί». Ωστόσο, αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για τις κυπριακές απαιτήσεις προς τη Βρετανία, τις οποίες αποκαλύπτει αποκλειστικά η Telegraph.

Η Κύπρος κατέχει την εξάμηνη προεδρία της ΕΕ και εξασφάλισε τη δέσμευση από τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών να στηρίξουν την Κύπρο στις συνομιλίες με τη Βρετανία.

Αυτό θα προκαλέσει φόβους ότι ο Στάρμερ μπορεί να αναγκαστεί να κάνει παραχωρήσεις και για περισσότερες στρατιωτικές βάσεις.

Εκτός από στρατηγικό κόμβο για τη βρετανική αεροπορία RAF για διατήρηση μόνιμης παρουσίας στην ανατολική Μεσόγειο, οι βάσεις αυτές αποτελούν και κρίσιμα σημεία επίδειξης ισχύος της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής.

Ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας έχει ήδη δεχθεί κριτική για τη συμφωνία του με τα νησιάς Τσάγκος και την επίδρασή της στη βάση Ντιέγκο Γκαρσία. Συμφώνησε επίσης να επιτραπεί σε ισπανικές δυνάμεις να επιβιβαστούν σε πολεμικά πλοία στο Γιβραλτάρ, ως μέρος της συμφωνίας για το Brexit.

Οι σχέσεις μεταξύ των δύο νησιών είναι ισχυρές, πράγμα που σημαίνει ότι η Λευκωσία πιθανότατα δεν θα απαιτήσει την αποχώρηση της βρετανικής αεροπορίας RAF από την Κύπρο, αναφέρεται στο ίδιο δημοσίευμα.

Μέχρι και 10.000 Κύπριοι ζουν στο έδαφος που καταλαμβάνουν οι δύο βάσεις, πράγμα που δημιουργεί θέσεις εργασίας για τους ντόπιους. Περισσότερο από το ένα τρίτο του τουρισμού προέρχεται από το ΗΒ, που αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγικό προορισμό της Κύπρου, επισημαίνεται επιπλέον.

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις και το εμπόριο εκτιμώνται σε πάνω από 4 δισ. ευρώ (£3,4 δισ.). Η κυπριακή διασπορά στη Βρετανία είναι η μεγαλύτερη εκτός Κύπρου και ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του πληθυσμού της.

«Κοντινοί εταίροι και φίλοι»

Μετά τη συνομιλία των δύο ηγετών το Σάββατο, ο εκπρόσωπος του κ. Χριστοδουλίδη δήλωσε ότι «αναφέρθηκε τόσο στις προκλήσεις που έχουν προκύψει όσο και στα μαθήματα που ελήφθησαν από τη διαχείριση της κρίσης μέχρι τώρα. Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε πρόταση για την έναρξη σχετικών συζητήσεων».

Η Downing Street ανέφερε: «Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι, ως κοντινοί εταίροι και φίλοι, η ασφάλεια της Κύπρου είναι ύψιστης σημασίας για το ΗΒ.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η RAF στο Ακρωτήρι δεν θα συμμετάσχει στη συνέχιση της συμφωνίας του ΗΒ με τις ΗΠΑ για τη συλλογική αυτοάμυνα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της αποδυνάμωσης των ιρανικών πυραυλικών δυνατοτήτων».

Η Κύπρος έχει καταφέρει να διαπραγματευτεί αλλαγές στη συνθήκη και στο παρελθόν. Το 2014, επιτεύχθηκε συμφωνία που επέτρεψε μέρος της κυριαρχικής περιοχής των βάσεων να επαναζωνοποιηθεί για εμπορική και βιομηχανική χρήση από τους Κύπριους κατοίκους.

Ένα drone τύπου Shahed προκάλεσε μικρές ζημιές όταν χτύπησε εγκαταστάσεις στη βάση Akrotiri της Βρετανίας στις 2 Μαρτίου, ενώ δύο ακόμη drones αναχαιτίστηκαν αργότερα. Δεν έχουν σημειωθεί άλλες γνωστές περιστάσεις ασφάλειας.

Διαβάστε επίσης