Δέκα (+1) μεγάλα «καψουροτράγουδα» της δεκαετίας του '70

Snapshot

• Η δεκαετία του 1970 στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκε από την άνοδο του πολιτικού τραγουδιού μετά την πτώση της χούντας και την κυριαρχία των κρατικών ραδιοφωνικών σταθμών που απέκλειαν τα «βαριά λαϊκά» και «καψουροτράγουδα».
• Οι παράνομοι «πειρατικοί» ραδιοφωνικοί σταθμοί έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην προώθηση και διατήρηση των ερωτικών τραγουδιών που δεν ακούγονταν στο κρατικό ραδιόφωνο.
• Δέκα βασικά τραγούδια της δεκαετίας του 1970, όπως η «Απονιά» του Περικλή Περάκη και το «Ούτε ένα γεια σου» του Κώστα Καφάση, παραμένουν δημοφιλή και ακούγονται περισσότερο από 50 χρόνια μετά.
• Πολλοί από τους δημιουργούς και τραγουδιστές των ερωτικών αυτών τραγουδιών, όπως ο Πόλυς Κερμανίδης και η Ελευθερία Χριστοπούλου, συνέβαλαν στην ανανέωση της ελληνικής μουσικής σκηνής εκείνης της εποχής.
• Η επιλογή των τραγουδιών παρουσιάζει υποκειμενικό χαρακτήρα, αναδεικνύοντας μία συγκεκριμένη κατηγορία ερωτικών τραγουδιών που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1970.

Snapshot powered by AI

Η δεκαετία του 1970, από μουσικής πλευράς ήταν παράξενη. Η πτώση της χούντας το καλοκαίρι του 1974, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και η αποκατάσταση της Δημοκρατίας έδωσαν τεράστια ώθηση στα "απαγορευμένα" από τη δικτατορία τραγούδια, ιδιαίτερα αυτά του Μίκη Θεοδωράκη και γενικότερα στο λεγόμενο «πολιτικό τραγούδι». Από την άλλη πλευρά υπήρχαν μόνο οι κρατικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί, στους οποίους, η μουσική που παιζόταν δεν περιλάμβανε «βαριά λαϊκά ή καψουροτράγουδα. Μόνο σε προσφερόμενες εκπομπές των δισκογραφικών εταιρειών μπορούσε να ακούσει κάποιος μερικά από αυτά τα τραγούδια.

Βέβαια εκείνη τη δεκαετία έκαναν θραύση οι λεγόμενοι «πειρατικοί» σταθμοί που λειτουργούσαν παράνομα και έμπαιναν συχνά στο στόχαστρο της Αστυνομίας που τους κυνηγούσε με τα... ραδιογωνιόμετρα. Στους σταθμούς αυτούς μπορούσε κανείς να ακούσει όλα σχεδόν τα «απαγορευμένα» από το κρατικό ραδιόφωνο τραγούδια. Πώς επιβίωναν αυτοί οι σταθμοί; Κάποιοι, μόνο με το μεράκι των ιδιοκτητών τους. Οι περισσότεροι όμως είχαν έσοδα από διαφημίσεις, οικοπέδων κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής. Οι μεγαλύτεροι θα θυμούνται την κλισέ ατάκα: «Μετάβαση εντελώς δωρεάν, με τα δικά μας πολυτελή πούλμαν». Στην ιστορία έχουν μείνει και οι αφιερώσεις, που γίνονταν σ' αυτούς τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, ιδιαίτερα αυτών που λειτουργούσαν από φανατικούς ραδιοερασιτέχνες.

«Αφιερώνει ο Μήτσος ο ηλεκτρολόγος από τα Σούρμενα, στη Βάσω από τη Μαγκουφάνα, με ένα καράβι γαρδένιες». «Αφιερώνει η Γιώτα από τις Κουκουβάουνες, στον Τάσο από το Μπραχάμι και του λέει να την πάρει τηλέφωνο το απόγευμα». Σήμερα, που η τηλεφωνική επικοινωνία είναι πανεύκολη, όλα αυτά σε κάποιους και κάποιες μπορεί να φαίνονται γελοία, όμως αποτελούν πραγματικότητα. Αν κάποιος είχε προνοήσει να καταγράψει τις αφιερώσεις αυτές και να τις εκδώσει σε βιβλίο σήμερα, μάλλον θα γινόταν πάμπλουτος...

10+1 διαχρονικά ερωτικά τραγούδια της δεκαετίας του 1970

1. Περικλής Περάκης - "Απονιά" (1973)

Μουσική: Στέλιος Σωτηρίου - Στίχοι: Καλλιόπη Μαρμαρινού

Ο Περικλής Περάκης, που ξεκίνησε την καριέρα του το 1967 στην Εθνική Λυρική Σκηνή κυκλοφόρησε το 1973 το πρώτο προσωπικό άλμπουμ με τίτλο το ονοματεπώνυμό του (το οποίο για πρώτη και μοναδική φορά γράφεται Περικλής Περράκης). Αργότερα το ίδιο LP κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Απονιά". Η "Απονιά", ήταν η μεγάλη επιτυχία του δίσκου: "Απονιά μου δείχνεις και φαρμάκι ρίχνεις στην καρδιά μου που δεν σε μισεί...". Για σχεδόν 25 χρόνια, το τραγούδι αυτό, που γνώρισε τεράστια επιτυχία όταν κυκλοφόρησε δεν ήταν ευρύτερα γνωστό. Η επανεκτέλεσή του το 1998 από τον Μανώλη Λιδάκη και τον Βασίλη Καρρά αργότερα, το έκαναν γνωστό και στους νεότερους. Στο ίδιο LP, υπάρχει ένα ακόμα σπουδαίο τραγούδι, το "Ποιος θα το πίστευε" (Στέλιος Σωτηρίου, Αλέκος Καγιάντας / Αλέκος Καγιάντας, Καλλιόπη Μαρμαρινού), που γνώρισε επίσης πολλές επανεκτελέσεις.

2. Κώστας Καφάσης - "Ούτε ένα γεια σου"

Μουσική - Στίχοι: Κώστας Ψυχογιός

Το 1976, ο Κώστας Καφάσης, ο Ιωνάθαν της θρυλικής "Γειτονιάς", ηχογραφεί, μετά την τεράστια επιτυχία του πρώτου LP του "Γέλα Κυρία μου", το δεύτερο άλμπουμ του, με τίτλο "Κατάλαβέ με". Ένα από τα καλύτερα τραγούδια του LP αυτού είναι το "Ούτε ένα γεια σου": "Δεν επιμένω σε δεσμούς τελειωμένους, μα όχι να 'μαι και πιο ξένος απ' τους ξένους (x2), Πες ένα γεια σου και στους χθες αγαπημένους (x2)".

3. Πόλυς Κερμανίδης - "Φοβάμαι μη σε χάσω" ("Ήρθες αυτό το καλοκαίρι") (1977)

Μουσική - Στίχοι: Χρήστος Κοτσώνης

Η καριέρα του Πόλυ (Ναπολέοντα) Κερμανίδη εκτοξεύτηκε το 1976 με το LP "Τα πλοία πεθαίνουν στα λιμάνια", και το ομότιτλο τραγούδι. Το 1977 κυκλοφόρησε το άλμπουμ "Δίνω τα ρέστα μου", σε μουσική και στίχους Χρήστου Κοτσώνη, δεξιοτέχνη του μπουζουκιού. Από τα πολλά αξιόλογα τραγούδια αυτού του LP, το τραγούδι "Φοβάμαι μη σε χάσω" ("Ήρθες αυτό το καλοκαίρι"), από πολλούς θεωρείται ότι είναι εφάμιλλο άλλων, θεωρούμενων "ποιοτικών", τραγουδιών: "Φοβάμαι μη σε χάσω και όλο υποφέρω, με τρώει η αγωνία, το πόσο μ' αγαπάς...".

4. Θόδωρος Βίλμας - "Αγάπη μου" (1978)

Μουσική - Στίχοι: Ηλίας Ουρανός

Ο Θεσσαλονικιός Θόδωρος Βίλμας (Ταχτσιόγλου, το πραγματικό του επώνυμο) γνώρισε μεγάλη επιτυχία το 1978 με το άλμπουμ "Για την αγάπη σου πεθαίνω". Εκτός από το ομότιτλο τραγούδι ξεχώρισε το "Αγάπη μου". Δημιουργός του ο Ηλίας Ταχτσιόγλου, αδελφός του Θ. Βίλμα που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Ηλίας Ουρανός: "Πάρ' το αεροπλάνο ή το τρένο που θα βρεις ή το πρώτο πλοίο που μπροστά σου θα το δεις...".

5. Ελευθερία Χριστοπούλου - "Το μελανούρι" (1975)

Μουσική: Θανάσης Χάρος - Στίχοι: Λάκης Τσώλης

Η Ελευθερία Χριστοπούλου κυκλοφόρησε το 1975, το πρώτο της LP με τίτλο "Το μελανούρι". Το ομότιτλο τραγούδι έγινε μεγάλη επιτυχία: "Τον αγαπώ, τον αγαπώ, μες στην καρδιά μου τον έχω σαν Θεό κι όταν δεν τον βλέπω, πάω να τρελαθώ...". Αξιοσημείωτο είναι, ότι το πραγματικό ονοματεπώνυμο του μουσικού και συνθέτη Θανάση Χάρου είναι Αθανάσιος Κατσαρής. Άγνωστο γιατί το μετέτρεψε, καλλιτεχνικά, σε "Χάρος". Ο στιχουργός του τραγουδιού, Λάκης (Ετεοκλής) Τσώλης (1935-2008), από τη Στεφάνη Πρέβεζας έγραψε τους στίχους δεκάδων επιτυχιών, με πρώτους και καλύτερους αυτούς του τραγουδιού "Του Βοτανικού ο μάγκας" του μεγάλου Γρηγόρη Μπιθικώτση.

6. Ρένα Ντάλμα - "Σ' έχασα χωρίς να φταίω" (1978)

Μουσική: Δημήτρης Σφακιανός - Στίχοι: Κατερίνα Πανάγου

Το 1978, η Ρένα Ντάλμα κυκλοφόρησε το LP "Λατρεία μου". Στο συγκεκριμένο άλμπουμ υπάρχουν πολλές επιτυχίες. Μεγαλύτερη όλων, το "Σ' έχασα χωρίς να φταίω": "Θα θυμάμαι και θα κλαίω, το φιλί το τελευταίο, σ' έχασα χωρίς να φταίω (x2)". Αξίζει να σημειωθεί ότι πίσω από το ψευδώνυμο Δημήτρης Σφακιανός, βρισκόταν ο Παύλος Βαρδουλάκης, ιδιοκτήτης της PANIVAR, δισκογραφικής εταιρείας στην οποία ανήκαν πολλοί από τους τραγουδιστές του σημερινού αφιερώματος!

7. Μαίρη Ουράνη - "Ας είναι κι έτσι" (1970 και 1976)

Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος - Στίχοι: Μάρω Μπιζάνη

Το 1976 κυκλοφόρησε το LP "Ας είναι κι έτσι". Τα τραγούδια του ερμηνεύουν οι Κώστας Καρουσάκης, Νέλλη Γκίνη και Μαίρη Ουράνη, που ερμηνεύει το ομότιτλο τραγούδι του δίσκου. Φωτογραφία της Μαίρης Ουράνη δεν υπάρχει στο εξώφυλλο του δίσκου. Ο λόγος; Πρόκειται για τη στιχουργό του τραγουδιού "Ας είναι κι έτσι", Μάρω Μπιζάνη που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Μαίρη Ουράνη. Η μουσική του τραγουδιού είναι του μεγάλου Χρήστου Νικολόπουλου. Το "Ας είναι κι έτσι" είχε κυκλοφορήσει και σε δίσκο το 1970, ωστόσο μεγάλη επιτυχία γνώρισε μετά το 1976: "Οι νόμοι της ζωής, μας θέλουν χωρισμένους, τη νύχτα αγκαλιά, τη μέρα δυο ξένους...".

8. Γιάννης Κιούσης - "Μα σ' αγαπώ" (1978)

Μουσική: Αχιλλέας Κεσίδης - Στίχοι: Κατερίνα Πανάγου

Το 1978, ο Γιάννης Κιούσης κυκλοφορεί το δεύτερο LP του με τίτλο "Μας πρόδωσε ο καιρός". Είχε προηγηθεί το 1977, το "Άστο σε μένα". Από το δεύτερο άλμπουμ του ξεχώρισε το τραγούδι "Μα σ' αγαπώ": "Μα σ' αγαπώ, μα σ' αγαπώ, πέρα απ' της γης αυτής το τέρμα και δίνω νου, ψυχή και αίμα σκιά στο πλάι σου να ζω...".

9. Γιάννης Φλωρινιώτης - "Τώρα θέλω τώρα" (1978)

Μουσική - Στίχοι: Κώστας Ψυχογιός

Το 1978 ο Γιάννης Φλωρινιώτης κυκλοφόρησε το LP "Τώρα θέλω τώρα", γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία. Ένα από τα τραγούδια που ξεχώρισαν είναι το ομότιτλο: "Όχι μη μ' αφήνεις μοναχό μου αυτή την ώρα, τώρα θέλω τώρα, άσε ν' ακουμπήσω στην καρδιά σου θέλω τώρα, τώρα θέλω τώρα...". Τον Γιάννη Φλωρινιώτη είχε παρουσιάσει ο Μάνος Χατζιδάκις στο Γ' Πρόγραμμα, αναγνωρίζοντας το ταλέντο του και προκαλώντας ζωηρή αίσθηση.

10. Λίτσα Διαμάντη - "Πώς να γελάσουν τα χείλη ξανά" (1979)

Μουσική - Στίχοι: Ντίνα Μαρκοπούλου

Ένα από τα, μάλλον άγνωστα, τραγούδια της Λίτσας Διαμάντη περιέχεται στο LP "Τι άλλο θα 'θελες" (1979). Πρόκειται για το "Πώς να γελάσουν τα χείλη ξανά": "Κι αν έφυγες μέσα μου πάντα θα ζεις, σκιά στη σκιά σου θα γίνω. Σε κάθε σου βήμα μπροστά θα με βρεις, την κάθε σου πίκρα να σβήνω...". Η Ντίνα Μαρκοπούλου, δημιουργός του τραγουδιού ήταν η πρώτη σύζυγος του Γιάννη Πάριου.

Και το +1: Κώστας Μοναχός - "Ακόμα ένα βάσανο"

Ο Κώστας Μοναχός κυκλοφόρησε το 1978 το LP "Έτσι κάνουν όλες". Με αυτό το άλμπουμ καθιερώθηκε στη δισκογραφία, ωστόσο η μεγάλη του καριέρα έγινε κυρίως τη δεκαετία του 1980. Από το "Έτσι κάνουν όλες" ξεχώρισαν το ομότιτλο τραγούδι, το "Τι του λέει" και το βαρύ ζεϊμπέκικο "Ακόμα ένα βάσανο", δημιουργία και αυτό, όπως και τα προηγούμενα, του Ηλία Μεγαλούδη σε στίχους του Σ.Σταυρουλάκη: "Τι ζωή περνάω να 'ξερες ρε φίλε, κάνε μου παρέα, λίγο ακόμα μείνε, δυναμώνει ο καημός, όταν είμαι μοναχός...".

Σίγουρα, υπάρχουν δεκάδες τραγούδια εφάμιλλα ή και καλύτερα από τα παραπάνω. Η επιλογή των τραγουδιών είναι υποκειμενική και, φυσικά, όλοι έχουν δικαίωμα να ακούνε όποιο είδος μουσικής θέλουν...