Ανδρουλάκης: Οι τρεις βασικές αρχές της πρότασης του ΠΑΣΟΚ και το πολιτικό δίλημμα των εκλογών
«Όταν εσείς συμπεριφέρεστε στο κράτος ως λάφυρο, όταν δεν σέβεστε την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών, τότε για ποια ποιοτική δημοκρατία μιλάμε;» αναρωτήθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης.
Snapshot
- Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγορεί την κυβέρνηση για υποβάθμιση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και θεσμών, ζητώντας σεβασμό για ποιοτική δημοκρατία.
- Το ΠΑΣΟΚ προτείνει τρεις βασικούς άξονες στη συνταγματική αναθεώρηση: σύγχρονα ατομικά δικαιώματα, ισχυρό κοινωνικό κράτος και ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών.
- Προβλέπονται συνταγματικές εγγυήσεις για προστασία από την έμφυλη βία, κατοχύρωση ψηφιακών δικαιωμάτων, προστασία καταναλωτή και διαφάνεια στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Το ΠΑΣΟΚ ζητά συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, δικαιώματος στην προσιτή κατοικία, πρόσβασης στην ενέργεια και προστασίας του νερού ως δημόσιου αγαθού.
- Προτείνονται αλλαγές για ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, έλεγχο οικονομικών κομμάτων, διαφάνεια στο δημόσιο και μέσα ενημέρωσης, καθώς και αυξημένες πλειοψηφίες για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Σκληρή κριτική στην κυβέρνηση και προσωπικά στον πρωθυπουργό άσκησε από το βήμα της Βουλής ο Νίκος Ανδρουλάκης, κατά τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, παρουσιάζοντας παράλληλα τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για θεσμικές αλλαγές, ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και κατοχύρωση σύγχρονων δικαιωμάτων.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία και επέκρινε την απουσία του πρωθυπουργού από τη συζήτηση, τονίζοντας ότι «εμείς είμαστε εδώ σήμερα για να τοποθετηθούμε με υπευθυνότητα και σοβαρότητα σε μια διαδικασία που δεν χωρούν φθηνοί τακτικισμοί και επικοινωνιακά παιχνίδια».
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο των προτάσεων του κόμματός του, ανέφερε ότι η λειτουργία των θεσμών συνδέεται άμεσα με την οικονομική και κοινωνική πρόοδο της χώρας, σημειώνοντας πως «μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, χωρίς ισχυρό Σύνταγμα, ισχυρές ανεξάρτητες αρχές, σεβασμό στους κανόνες και τους νόμους δεν μπορεί να έχει ούτε ανθεκτική ανάπτυξη, ούτε όμως και μια δίκαιη κοινωνία».
Ο κ. Ανδρουλάκης ανέπτυξε τρεις βασικούς άξονες προτάσεων: τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα, το ισχυρό κοινωνικό κράτος και την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών. Μεταξύ άλλων πρότεινε συνταγματικές εγγυήσεις για την προστασία από την έμφυλη βία, την κατοχύρωση ψηφιακών δικαιωμάτων και τη διαφάνεια στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, υπογραμμίζοντας ότι «η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία — όχι να λειτουργεί εις βάρος της ελευθερίας και της αυτονομίας του πολίτη».
Πιο συγκεκριμένα:Οι τρεις βασικές αρχές της πρότασής μας:
1. Σύγχρονα ατομικά δικαιώματα για τη νέα εποχή
• Καταπολέμηση διακρίσεων και αποκλεισμών που παραμένουν στην κοινωνία.
• Ρητή συνταγματική υποχρέωση του κράτους για προστασία από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες, φαινόμενα που έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια
• Κατοχύρωση σύγχρονων ψηφιακών δικαιωμάτων.
• Καθολική πρόσβαση στις βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.
• Προστασία των πολιτών από κάτι που έχετε κάνει πια κανόνα στη δημόσια διαβούλευση και το δημόσιο διάλογο, από την ψηφιακή χειραγώγηση
• Συνταγματικές εγγυήσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και ανθρώπινης εποπτείας στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία — όχι να λειτουργεί εις βάρος της ελευθερίας και της αυτονομίας του πολίτη.
• Συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του καταναλωτή, ως αυτονόητο όριο της ιδιωτικής οικονομικής πρωτοβουλίας.
2. Ισχυρό κοινωνικό κράτος και προστασία των δημόσιων αγαθών
• Συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ισότιμη πρόσβαση όλων στις υπηρεσίες υγείας.• Κατοχύρωση του δικαιώματος σε προσιτή κατοικία, ένα σύγχρονο ζήτημα που έχει ανακύψει τα τελευταία χρόνια. Πρέπει να υπάρχουν καθολικά τα δεδομένα και οι δυνατότητες πρόσβασης σε προγράμματα κοινωνικής στέγης. Το κράτος πρέπει να έχει ευθύνη και να εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση και σε αυτό το ζωτικό ζήτημα.
• Πρόσβαση στην ενέργεια ως ζήτημα κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας.
• Δίκαιη ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
• Ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και της διαγενεακής δικαιοσύνης.
• Συνταγματική προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού και ανθρώπινου δικαιώματος.
3. Ισχυρότεροι θεσμοί – περισσότερη δημοκρατία και λογοδοσία
• Αποδέσμευση της ποινικής διερεύνησης υπουργών από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, άρα τροποποίηση του άρθρου 86
• Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της.
• Συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας με αρμοδιότητα: τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων. Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με καθεστώς πολιτικού αυτοελέγχου.
• Συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» μιας τομής του ΠΑΣΟΚ, ώστε καμία πράξη ή απόφαση του Δημοσίου που συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού να μην παράγει έννομα αποτελέσματα αν δεν δημοσιευθεί προηγουμένως στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
• Διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ. Ζούμε σε μια εποχή που όλο και περισσότερα media συγκεντρώνονται στα χέρια πολύ λίγων. Πρέπει λοιπόν να έχουμε μια σοβαρή πρωτοβουλία. Η προστασία της πολυφωνίας για εμάς είναι προτεραιότητα. Γιατί χωρίς ανεξάρτητη και πλουραλιστική ενημέρωση, η δημοκρατία θα συνεχίζει να αποδυναμώνεται.
• Ευρεία πλειοψηφία 180 βουλευτών, υποχρεωτικά, στη δεύτερη- αναθεωρητική Βουλή. Άρα αλλαγή στο άρθρο 110, για να σταματήσουν τα επικοινωνιακά παιχνίδια όπως αυτά που βλέπουμε να κάνει σήμερα η κυβέρνηση.
• Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με αυξημένες πλειοψηφίες και ευρύτερη νομιμοποίηση, ώστε να διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποίηση και αποδοχή. Με διατήρηση της αποσύνδεσης της εκλογής του από τη διάλυση της Βουλής.
• Ενισχύουμε παράλληλα τον ρόλο της Βουλής και των δημοκρατικών αντιβάρων, αλλά και την αυτοδιοίκηση, με περισσότερη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
• Η αποκέντρωση της εξουσίας δεν είναι διοικητική λεπτομέρεια. Αποτελεί προϋπόθεση δημοκρατικής συμμετοχής και αποτελεσματικότητας.
Στόχος των προτάσεων που καταθέτουμε είναι:
• Ένα Σύνταγμα που προστατεύει αποτελεσματικά τα δικαιώματα.
• Που μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες που έχουν αυξηθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια.
• Που ελέγχει αποτελεσματικά την εξουσία, κάτι που δεν συμβαίνει σήμερα. Η ατιμωρησία γιγαντώνει τη διαφθορά. Για αυτό είστε βουτηγμένοι στη διαφθορά.
• Που απαντά στις τεχνολογικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής. Αυτό που συμβαίνει και σε υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη.
• Ένα Σύνταγμα δημοκρατικής εμβάθυνσης, κοινωνικής προστασίας και θεσμικής αξιοπιστίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, στην προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού, στο δικαίωμα στην προσιτή κατοικία και στην πρόσβαση στην ενέργεια, ενώ για το θεσμικό σκέλος πρότεινε, μεταξύ άλλων, την αλλαγή του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και τη συνταγματική κατοχύρωση της Διαύγειας.
Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση στη Νέα Δημοκρατία, κατηγορώντας την για αναξιοπιστία στο ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης. «Αν πραγματικά πιστεύατε στις συναινέσεις και σε ένα γόνιμο διάλογο σε βάθος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, θα το είχατε κάνει πριν από ενάμιση χρόνο. Δεν το κάνατε όμως γιατί κάνετε επικοινωνιακά και θεσμικά παιχνίδια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε την κριτική του με ζητήματα θεσμών και διαφάνειας, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει συμβάλει στην υποβάθμιση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα. Όπως είπε, «όταν εσείς συμπεριφέρεστε στο κράτος ως λάφυρο, όταν δεν σέβεστε την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών, τότε για ποια ποιοτική δημοκρατία μιλάμε;».
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Ανδρουλάκης έθεσε το πολιτικό δίλημμα που, κατά την άποψή του, αντιμετωπίζει η χώρα, δηλώνοντας: «Θέλουμε μια Ελλάδα που θα συνεχίσει να πορεύεται με τη Νέα Δημοκρατία σε ένα θεσμικό κατήφορο, στην αδιαφάνεια, στην ατιμωρησία, στις ανισότητες, στις χαμηλές προσδοκίες; Ή θέλουμε μια Ελλάδα σύγχρονη με ισχυρούς θεσμούς, κοινωνική δικαιοσύνη, αξιοκρατία και εμπιστοσύνη στη δημοκρατία;». Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνταγματική αναθεώρηση «έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, ένα ευρύτερο πολιτικό διακύβευμα: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και την αναγέννηση της ίδιας της δημοκρατίας και της ποιότητάς της».
