Ψυχραιμία στην Αθήνα για τα F-35: Σύνθετη διαδικασία για να τα αποκτήσει η Τουρκία

Με προσοχή αλλά και ψυχραιμία αντιμετωπίζει η Αθήνα τη συζήτηση που άνοιξε στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών F-35.

Η ανάγνωση της ελληνικής πλευράς είναι ότι οι σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας, όπως φάνηκαν στην συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κινήθηκαν στο αναμενόμενο επίπεδο και η έμφαση δόθηκε στην καλή συνεργασία και σχέση που έχουν οι δύο ηγέτες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αρχικά δήλωσε ότι θα άρει τις κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας. Όταν ρωτήθηκε λίγες ώρες αργότερα αν αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία επιστρέφει στο πρόγραμμα των F-35 ο Τραμπ απάντησε ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμη.

Η ελληνική πλευρά μένει σε αυτή τη δήλωση Τραμπ, σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή. Επίσης η Αθήνα προτάσσει ότι η διαδικασία για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα είναι πολύ συγκεκριμένη και σύνθετη και προβλέπει ότι η Άγκυρα δεν θα πρέπει να διαθέτει το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα S-400.

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάτι απτό όπως φάκελος των Αμερικανών υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας για την Τουρκία ή έγκριση του Κογκρέσου. Υπάρχει μόνο μία γενική πρόθεση για επανεξέταση του ζητήματος από την αμερικανική διοίκηση. Δεν υπάρχουν ούτε τεχνικές συζητήσεις ούτε προκαταβολή ούτε θα μπουν οι Τούρκοι στη γραμμή παραγωγής, ούτε τίποτα», ανέφερε η ίδια πηγή.

Η Ελλάδα, όπως άλλωστε φάνηκε και από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν μπορεί να πει στις ΗΠΑ σε ποιες χώρες θα πουλήσουν όπλα αλλά και σε καμία χώρα ποια θα είναι η προμήθεια των εξοπλισμών της. Ωστόσο η Αθήνα επιμένει ότι ο εξοπλισμός αυτός δεν μπορεί να χρησιμοποιείται σε βάρος συμμαχικής χώρας στο ΝΑΤΟ.

Με βάση αυτές τις εξελίξεις αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον η συνάντηση που θα έχει αύριο Παρασκευή ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης με αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου. Επιπλέον οι δίαυλοι Αθήνας – Ουάσινγκτον είναι ανοιχτοί και προετοιμάζεται επίσκεψη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα το επόμενο διάστημα.

«Υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας για τα F-35»

Πάντως η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι σε περίπτωση που προχωρήσει η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα «τότε υπάρχουν δικλείδες για να καταστούν τα θέματα αναστρέψιμα», δηλαδή να τεθεί κάποιος όρος στη χρήση των F-35, σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή.

Παράλληλα η Αθήνα διατηρεί το βέτο για την ένταξη της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και κυρίως στο πρόγραμμα SAFE, όπως επιθυμεί η Άγκυρα. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι η Άγκυρα έχει κάνει τις απαραίτητες αιτήσεις για ένταξη στο πρόγραμμα αλλά η συζήτηση δεν είναι δυνατόν να εκκινήσει όσο παραμένει το τουρκικό casus belli εναντίον μας χώρας μας.

Η απάντηση για τη δήλωση Ερντογάν για το casus belli

Η δήλωση του πρωθυπουργού κατά την είσοδο του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που επανέφερε το θέμα του casus belli ενόχλησε την Τουρκία. Ο Τούρκος πρόεδρος στις δικές του δηλώσεις επιχείρησε να υποβαθμίσει την ενεργή απειλή πολέμου και υποστήριξε ότι η συντριπτική πλειοψηφία του λαού του δεν γνωρίζει τι είναι το casus belli. «Kαι ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό. Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά», είπε χαρακτηριστικά ο Ταγίπ Ερντογάν.

«Η ενεργή απειλή πολέμου δεν απομειώνεται επειδή δεν το γνωρίζει το κοινό. Αφού δεν ενδιαφέρει εσωτερικά την Τουρκία τότε μπορεί να το αποσύρει», τόνισε ανώτατη διπλωματική πηγή.

Αν και ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι μοιράζεται την άποψη του Κυριάκου Μητσοτάκη για την επίλυση των ζητημάτων του Αιγαίου δεν έχει υπάρξει κάποια πρόοδος στο θέμα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Η Ελλάδα αναγνωρίζει μία και μόνο διαφορά με την Άγκυρα: την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στην βάση του Διεθνούς Δικαίου. Αντίθετα η Τουρκία επιθυμεί η συζήτηση να ανοίξει για μία «βεντάλια» θεμάτων και τουρκικών διεκδικήσεων. Για το νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα» που ετοιμάζεται να παρουσιάσει η ελληνική πλευρά τηρεί στάση αναμονής πριν τοποθετηθεί.

Η μερική ρήξη στο ΝΑΤΟ δεν είναι δομική

Η ελληνική πλευρά στις επαφές που είχε στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής στο ΝΑΤΟ τόνισε τη σημασία της χώρας μας για την Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Στη συνεδρίαση της Συνόδου επικράτησε η λογική και όχι οι υψηλοί τόνοι. Αν και φαίνεται ότι υπάρχει μερική ρήξη αυτή δεν είναι δομική αφού το άρθρο 5 της ιδρυτικής Διακήρυξης του ΝΑΤΟ παραμένει σε ισχύ και επαναβεβαιώθηκε η δέσμευση των ΗΠΑ στο άρθρο που σημαίνει ότι αν κάποια χώρα – μέλος του ΝΑΤΟ δεχθεί επίθεση από χώρα μη μέλος η Συμμαχία θα πρέπει να σπεύσει στο πλευρό της.

Πάντως ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα εμφανίστηκε στο ΝΑΤΟ απογοητευμένος από τις εξελίξεις και εξέφρασε ένα δραματικό αίτημα στήριξης στις συμμαχικές χώρες, καθώς η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις κατά των Ουκρανών με πυραύλους κρουζ και drones τις τελευταίες ημέρες.

Αναμένονται εξελίξεις στη Λιβύη

Το τελευταίο διάστημα έχει γίνει σειρά επαφών της ελληνικής πλευράς με τις δύο κυβερνήσεις στη Λιβύη, οι οποίες χαρακτηρίζονται «εξαιρετικά εποικοδομητικές». Το επόμενο διάστημα αναμένεται ένας τρίτος γύρος συζητήσεων για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με επικεφαλής την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.

Η Αθήνα κρίνει ότι υπάρχουν ελπίδες να ευοδωθεί η οριοθέτηση καθώς η Λιβύη έχει αποδεχτεί μερικώς την ελληνική μέση γραμμή γεγονός που δείχνει ότι δεν επιθυμεί να τορπιλίσει τη συζήτηση.

Παράλληλα οι ΗΠΑ και ο ανώτερος σύμβουλος της Ουάσινγκτον, Μασάντ Μπούλος προωθούν σχέδιο για την συμφωνία κατανομής των εξουσιών προκειμένου να υπάρξει μία ενιαία κυβέρνηση στη Λιβύη. Η Αθήνα έχει τακτικές επαφές με την αμερικανική πλευρά και κατά τις ίδιες πληροφορίες αναμένονται εξελίξεις σε αυτό το μέτωπο το επόμενο χρονικό διάστημα.

Διαβάστε επίσης