Αθήνα στην πρόκληση Άγκυρας για τα θαλάσσια πάρκα: Η μονομερής θέσπιση δεν δημιουργεί τετελεσμένα
Άμεση και αυστηρή ήταν η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών στις τουρκικές προκλήσεις με τις Προεδρικές Αποφάσεις ανήμερα της Παναγίας για την ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», που δημοσιεύθηκαν σήμερα, Κυριακή
Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας, τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών απαντώντας στην ενέργεια της ανακήρυξής τους.
Περαιτέρω, υπογραμμίζει ότι τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, διαμηνύει η Αθήνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, στέλνει επίσης το μήνυμα στην Άγκυρα, ότι η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζει ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Στη συνέχεια, το υπουργείο Εξωτερικων επισημαίνει στην ανακοίνωσή του ότι ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Τέλος, καθιστά σαφές ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Νέα πρόκληση από την Τουρκία με δύο θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο
Η Τουρκία επιχειρεί να διαμορφώσει σκηνικό έντασης στο Αιγαίο. Αγνοώντας τα ελληνικά νησιά, τα δικαιώματά τους και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, η Τουρκία δημοσίευσε χθες επίσημα τα Προεδρικά Διτάγματα τα οποία φέρουν την υπογραφή Ερντογάν και προβλέπουν τη δημιουργία δύο νέων τουρκικών θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μάλιστα, αυτά εκτείνονται πέραν των 6 ναυτικών μιλίων. Η Άγκυρα παρουσιάζει την απόφαση ως πρωτοβουλία για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας.
Η Άγκυρα παρουσιάζει τις δύο νέες ζώνες ως μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, όμως τα όριά τους ξερπερνούν τα 6 ναυτικά μίλια και επικαλύπτουν περιοχές της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Δηλαδή, επικαλύπτουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Ενδεικτικό προς αυτό, είναι το δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Daily Sabah η οποία συνδέει την απόφαση με τις πάγιες ελληνοτουρκικές διαφορές για τη θαλάσσια δικαιοδοσία και τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο.
«Για την Τουρκία, πρόκειται απλώς για μια κίνηση προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, όμως τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν εδώ και καιρό σημείο αντιπαράθεσης με την Ελλάδα» σημειώνει.
Η εφημερίδα εντάσσει μάλιστα τη δημιουργία των πάρκων στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας».
«Η προάσπιση των δικαιωμάτων της στη "Γαλάζια Πατρίδα" είναι κρίσιμη για την Άγκυρα, ιδίως σε μια περίοδο αυξανόμενης διεθνούς συνεργασίας, ιδιαίτερα μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και της “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης”, των οποίων οι θαλάσσιες διεκδικήσεις αντιβαίνουν σε εκείνες της Τουρκίας και άλλων χωρών» αναφέρει το τουρκικό δημοσίευμα.
Σύμφωνα με την παρουσίαση των τουρκικών χαρτών, το ένα πάρκο, που χαρακτηρίζεται ως «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείου Αιγαίου», εκτείνεται από την περιοχή των Δαρδανελίων έως τη Ραιδεστό στη Θάλασσα του Μαρμαρά, εκτείνοντας μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Το δεύτερο αφορά θαλάσσια περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο, από το «Φετίγιε της Μούγλας έως το Κας και την Ανατολική Μεσόγειο, αποκόπτοντας πλήρως το Καστελόριζο από τη Ρόδο.
Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει και αποκλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελόριζο και είναι σοβαρή εξέλιξη διότι κήρυξε θαλάσσιο πάρκο πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή πέραν των 6 μιλίων η Τουρκία.
Και τα δύο θαλάσσια πάρκα επικαλύπτουν πλήρς τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος παρουσιάστηκε το 2025 και αναμένεται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ε.Ε.
Η κίνηση αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της συζήτησης στην τουρκική Εθνοσυνέλευση του νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», που, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση τον Οκτώβριο.
Όπως αναφέρει η ίδια τουρκική εφημερίδα Μάιο, η Τουρκία παρουσίασε σχέδια για έναν «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας», ο οποίος αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή όταν ξεκινήσει η επόμενη νομοθετική περίοδος τον Οκτώβριο.