Δένδιας για «Ασπίδα του Αχιλλέα»: Προστασία για την Ελλάδα σε θάλασσα, στεριά, αέρα, κυβερνοχώρο
Η νέα πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική αποτροπής σε θάλασσα, στεριά, αέρα, κυβερνοχώρο και διάστημα – Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030» και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η ελληνική αποτροπή, σύμφωνα με τον Νίκο Δένδια
Μία «ασπίδα» που δεν περιορίζεται στα σύνορα, αλλά απλώνεται από τη θάλασσα και τη στεριά μέχρι τον αέρα, τον κυβερνοχώρο και το διάστημα περιγράφει ο Νίκος Δένδιας ως το επόμενο βήμα για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» φιλοδοξεί να αλλάξει όχι μόνο τα μέσα που διαθέτει η χώρα, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αυτά λειτουργούν μεταξύ τους, μετατρέποντας την πληροφορία σε επιχειρησιακή ισχύ.
Ο υπουργός Άμυνας εντάσσει το σχέδιο στον πυρήνα της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030», αποκαλώντας το σημαντικό κρίκο στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και απάντηση στις γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις της εποχής.
Πέντε στρώματα, πέντε πεδία άμυνας
Η επιλογή της ονομασίας δεν είναι τυχαία. Η ασπίδα του ομηρικού Αχιλλέα είχε πέντε επάλληλα στρώματα και με βάση αυτήν την εικόνα, η σύγχρονη ελληνική «Ασπίδα» οργανώνεται σε πέντε επίπεδα: Θάλασσα, στεριά, αέρας, κυβερνοχώρος και διάστημα.
Πρόκειται για μία προσέγγιση που επιχειρεί να υπερβεί τη λογική των μεμονωμένων οπλικών συστημάτων. Πλοία, αεροσκάφη, χερσαία μέσα, αυτόνομα συστήματα και δορυφόροι θα αποτελούν τμήματα μίας ενιαίας δικτυοκεντρικής αρχιτεκτονικής, με στόχο τη συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών και τον καλύτερο συντονισμό των διαθέσιμων δυνατοτήτων.
Στη βάση του συστήματος βρίσκεται ένα ενοποιημένο σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command & Control), το οποίο θα αξιολογεί και θα ιεραρχεί τις απειλές, προτείνοντας τον καταλληλότερο τρόπο αντιμετώπισης αυτών.
Με αυτόν τον τρόπο, η πληροφορία αποκτά άμεση επιχειρησιακή αξία και η εικόνα του πεδίου δεν παραμένει αποσπασματική, αλλά μετατρέπεται σε κοινή εικόνα για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Η νέα φιλοσοφία επηρεάζει και τον ρόλο των βασικών οπλικών μέσων της χώρας. Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, τα νέα πλοία του Στόλου και τα αεροσκάφη 4,5 και 5ης γενιάς δεν θα περιορίζονται στη στενή άμυνα του Αιγαίου.
Η δικτύωση μέσα στην ευρύτερη αρχιτεκτονική της «Ασπίδας του Αχιλλέα» τους επιτρέπει να αναλάβουν έναν ευρύτερο αποτρεπτικό ρόλο, λειτουργώντας ως τμήματα ενός συνολικού συστήματος και όχι ως αυτόνομες μονάδες.
Σημαντική θέση στο σχέδιο καταλαμβάνει και το διάστημα. Η Ελλάδα έχει εντάξει στη στρατηγική τις ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες, με την εγκατάσταση στη χώρα ενός από τους δύο κόμβους του ευρωπαϊκού προγράμματος GOVSATCOM για ασφαλείς κυβερνητικές δορυφορικές επικοινωνίες.
Ο υπουργός συνδέει την εξέλιξη με την ενίσχυση του γεωπολιτικού και στρατηγικού ρόλου της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χαρακτηρίζοντας τη χώρα ως «πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας». Παράλληλα, η Ελλάδα έχει αποκτήσει στόλο μικροδορυφόρων και προετοιμάζεται για τον πρώτο μεγάλο γεωστατικό δορυφόρο της.
Οι δορυφορικές επικοινωνίες αποτελούν, επομένως, αναπόσπαστο κομμάτι της «Ασπίδας», καθώς η αμυντική δραστηριότητα επεκτείνεται σε ένα πεδίο που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις σύγχρονες επιχειρήσεις.
Το στοίχημα της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας
Η μεταρρύθμιση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην επιχειρησιακή διάσταση. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» συνδέεται και με έναν δεύτερο στόχο της «Ατζέντας 2030»: Τη δημιουργία ενός σύγχρονου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας και την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται ως προϋπόθεση η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25% σε όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγής στην Ελλάδα, αλλά και στην πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων. Η επιδίωξη είναι η εγχώρια βιομηχανία να μην περιορίζεται στην υποστήριξη ή τη χρήση ξένων λύσεων, αλλά να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων.
«Ο στόχος είναι σαφής», επισημαίνει ο κ. Δένδιας: Η Ελλάδα να μην παραμένει παθητικός αγοραστής και χρήστης αμυντικών συστημάτων, αλλά να συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό, την παραγωγή και την εξέλιξη.
Στην τελική του αποτίμηση, ο υπουργός παρουσιάζει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» όχι ως ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά μία διαφορετική προσέγγιση στη χρήση των υφιστάμενων και νέων δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων. Η λογική της είναι ολιστική: Διαφορετικά μέσα, διαφορετικά πεδία και διαφορετικές τεχνολογίες συνδέονται σε ένα ενιαίο σύστημα αποτροπής.
«Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” είναι μία νέα προσέγγιση χρήσης των οπλικών συστημάτων, με ολιστική διάσταση», σημειώνει ο Νίκος Δένδιας, υπογραμμίζοντας ότι αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα της «Ατζέντας 2030» και μία διαφορετική αντίληψη για την άμυνα της χώρας.
